Στις 2 Ιουλίου ξεκίνησε η μεγαλύτερη αμερικάνικη στρατιωτική επιχείρηση από την πτώση του καθεστώτος των Ταλιμπάν στο νότο της επαρχίας Χέλμαντ, με την κωδική ονομασία «Χτύπημα του ξίφους», στην οποία συμμετέχουν 4.000 αμερικάνοι πεζοναύτες και 650 αφγανοί στρατιώτες. Η Χέλμαντ είναι η μεγαλύτερη επαρχία του Αφγανιστάν, ισχυρό προπύργιο των Ταλιμπάν, όπου 5 από τις 13 περιφέρειες της χώρας βρίσκονταν υπό τον πλήρη έλεγχό τους και στις υπόλοιπες είχαν σημαντική παρουσία. Στόχος της αμερικάνικης στρατιωτικής διοίκησης είναι να εκκαθαρίσει την περιοχή από τους Ταλιμπάν και στη συνέχεια να εγκαταστήσει στρατιωτικές δυνάμεις που θα την κρατήσουν μέχρι να αποκατασταθεί ο κυβερνητικός έλεγχος και να καταστεί δυνατό να παραδοθεί στην ευθύνη του αφγανικού στρατού. Το ζητούμενο είναι πώς θα υλοποιηθεί αυτός ο στόχος τη στιγμή που οι δυνάμεις κατοχής κινούνται σε εχθρικό κοινωνικό περιβάλλον, που δεν είναι καθόλου εύκολο να πειστεί για την ειλικρίνεια των αμερικάνικων διακηρύξεων, ότι μέλημα των εισβολέων είναι να βελτιώσουν τη ζωή των κατοίκων και να αποδεχτεί την παρουσία τους ή ακόμη περισσότερο τη συνεργασία μαζί τους.
Κατά την πρώτη βδομάδα των επιχειρήσεων, οι πεζοναύτες κινήθηκαν από τη βάση τους κοντά στην πρωτεύουσα της επαρχίας, Λασκάρ Γκαχ νότια στην κοιλάδα του ποταμού Χέλμαντ και κατέλαβαν τις πόλεις Νάουα, Γκαρμσέρ και Χαν Νεσίν.
Αυτό που σημειώνεται από όλες τις πλευρές είναι ότι η προέλαση των αμερικάνων πεζοναυτών, εκτός από λίγες περιπτώσεις, συνάντησε μικρή αντίσταση, ακόμη και σε περιοχές που βρίσκονταν υπό τον πλήρη έλεγχο των Ταλιμπάν, ενώ οι χιλιάδες των μαχητών έχουν γίνει άφαντοι. Γεγονός που σημαίνει ότι κάποιοι μαχητές έχουν μετακινηθεί βορειότερα σε πιο ασφαλείς περιοχές και οι περισσότεροι, όπως συνηθίζουν να κάνουν όταν βρίσκονται αντιμέτωποι με πολύ ισχυρότερο εχθρό, έχουν διαλυθεί ανάμεσα στον ντόπιο πληθυσμό, αφού και οι ίδιοι είναι ντόπιοι. Είναι φανερό, όπως δήλωσε και εκπρόσωπός τους στο Γαλλικό Πρακτορείο, ότι έχουν επιλέξει να μην αντιμετωπίσουν τον εχθρό με μάχες κατά μέτωπο, αλλά με ανταρτοπόλεμο, δηλαδή με επιθέσεις αυτοκτονίας, ενέδρες, με αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς στους δρόμους, με επιθέσεις του τύπου «χτυπάμε και φεύγουμε». Με στόχο να κουράσουν και να εξαντλήσουν τον αντίπαλο σε βάθος χρόνου.
Παράλληλα, αυξάνονται οι επιθέσεις σε άλλες περιοχές, ακόμη και στο σχετικά μέχρι πρότινος ήρεμο βόρειο Αφγανιστάν, όπου, σύμφωνα με ρεπορτάζ του BBC (8/7/09), παρατηρείται μεγάλη διείσδυση και αυξανόμενη επιρροή των Ταλιμπάν. Με αποτέλεσμα, μέσα στην πρώτη βδομάδα του Ιουλίου να χάσουν τη ζωή τους 11 αμερικάνοι στρατιώτες, από τους οποίους οι 7 μέσα σε μια μέρα, στις 7 Ιουλίου, 7 Βρετανοί και 2 Καναδοί. Ισχυρό πλήγμα για τα βρετανικό στρατό ήταν ο θάνατος του αντισυνταγματάρχη Rupert Thorneloe την 1η Ιουλίου, όταν το θωρακισμένο όχημα στο οποίο επέβαινε ανατινάχτηκε από ισχυρή βόμβα στο δρόμο, προκαλώντας το θάνατο ενός ακόμη βρετανού στρατιώτη και τον σοβαρό τραυματισμό έξι. Πρόκειται για την πρώτη απώλεια τόσο υψηλόβαθμου αξιωματικού από τον πόλεμο των Φόκλαντς το 1982.
