Νέο κύμα τρομοϋστερίας, κατευθυνόμενο από το Λευκό Οίκο, έχει ξεσπάσει μετά την αποτυχημένη απόπειρα του 23χρονου νιγηριανού φοιτητή Umar Farouk Abdulmutallab να ανατινάξει το αμερικάνικο αεροπλάνο, με κατεύ-θυνση από το Aμστερνταμ το Ντιτρόιτ, την ημέρα των Χριστουγέννων. Ο νέος «εξαιρετικά επικίνδυνος εχθρός», που απειλεί, κατά τη Χίλαρι Κλίντον, την παγκόσμια σταθερότητα, είναι η Αλ – Κάιντα στην Αραβική Χερσόνησο, με ορμητήριο την Υεμένη, και ύποπτοι πλέον όλος ο πληθυσμός των αραβικών και μουσουλμανικών χωρών. Ο Ομπάμα ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ θα ενισχύσουν τη «συνεργασία με την Υεμένη, εκπαιδεύ-οντας και εξοπλίζοντας τις δυνάμεις ασφάλειάς της, ανταλλάσσοντας πληροφορίες και δουλεύοντας μαζί για να χτυπήσουν τους τρομοκράτες της Αλ – Κάιντα».
Από κοντά και ο βρετανός πρωθυπουργός, ο οποίος ανακοίνωσε ότι η Βρετανία συνεργάζεται ήδη με τις ΗΠΑ για την εκπαίδευση ειδικών αντιτρομοκρατικών δυνάμεων στην Υεμένη, ότι θα εντείνει τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση της «αυξανόμενης απειλής» από τις ισλαμικές ομάδες στη χώρα αυτή και κάλεσε τους συμμετέχοντες στη διεθνή διάσκεψη που θα γίνει στις 28 Ιανουαρίου στο Λονδίνο για το Αφγανιστάν να συζητήσει και για την κατάσταση στην Υεμένη.
Συγκαλυμμένος πόλεμος
Στην πραγματικότητα, οι Αμερικάνοι διεξάγουν από καιρό ένα συγκαλυμμένο πόλεμο στην Υεμένη. Στις 27 Δεκεμβρίου, οι «New York Times» αποκάλυψαν ότι πριν από ένα χρόνο περίπου η CIA έστειλε πολλούς πράκτορες με αντιτρομοκρατική εμπειρία στη χώρα, ότι ειδικοί αμερικάνοι κομάντος έχουν αρχίσει να εκπαιδεύ-ουν υεμενικές δυνάμεις και ότι το Πεντάγωνο θα δαπανήσει περισσότερα από 70 εκατομμύρια δολάρια στους επόμενους 18 μήνες για την εκπαίδευση και τον εξοπλισμό του στρατού και των δυνάμεων του υπουργείου Εσωτερικών και της Ακτοφυλακής της Υεμένης.
Φυσικά, είναι αφέλεια να πιστεύει κανείς ότι η ανάμειξη των Αμερικάνων στην Υεμένη περιορίζεται στους τομείς που δηλώνουν. Πρέπει να θεωρείται βέβαιη όχι μόνο η καθοδήγηση αλλά και η άμεση στρατιωτική συμμετοχή τους σε σημαντικές επιχειρήσεις που πραγματοποιούνται από το στρατό της Υεμένης. Απόδειξη ο βομβαρδισμός, στις 17 Δεκεμβρίου, από αμερικάνικα αεροπλάνα με πυραύλους Κρουζ δύο χωριών και ενός τρίτου από αεροπλάνα της Υεμένης στο νότιο τμήμα της χώρας, που ήταν υποτίθεται ορμητήρια ισλαμιστών μαχητών, με αποτέλεσμα το θάνατο 120 ανθρώπων, στη συντριπτική πλειοψηφία πολιτών, σύμφωνα με τις καταγγελίες τοπικών αξιωματούχων και εκπροσώπων της αντιπολίτευσης. Το μακελειό αυτό προκάλεσε οργισμένες διαδηλώσεις χιλιάδων ανθρώπων σε πολλές πόλεις της νότιας Υεμένης.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τέτοιες επιθέσεις θα συνεχιστούν και θα αυξηθούν στο επόμενο διάστημα. Το ερώτημα που τίθεται είναι: θα περιοριστούν οι Αμερικάνοι σ’ αυτή τη μορφή στρατιωτικής εμπλοκής ή θα προχωρήσουν σε ανοικτή στρατιωτική επέμβαση τύπου Ιράκ και Αφγανιστάν;
Πολύπλοκη κατάσταση
Η κατάσταση στην Υεμένη είναι πολύπλοκη, οι εξελίξεις απρόβλεπτες και συνεπώς μόνο μια πρώτη εκτίμηση μπορεί να κάνει κανείς.
Η Υεμένη είναι η πιο φτωχή αραβική χώρα, με 22 εκατομμύρια πληθυσμό, που αναμένεται να διπλασιαστεί τα επόμενα 20 χρόνια. Η πλειοψηφία του πληθυσμού ζει με 2 δολάρια την ημέρα και η ανεργία φτάνει στο 40%. Το πρόβλημα της φτώχειας επιδεινώθηκε μετά το 1990, όταν η κυβέρνηση της Υεμένης αρνήθηκε να συνταχτεί με τους Αμερικάνους στον πρώτο πόλεμο εναντίον του Ιράκ και η σαουδαραβική μοναρχία έδιωξε από την πετρελαιοβιομηχανία 1.000. 000 υεμένιους εργάτες. Συν τοις άλλοις, τα γνωστά αποθέματα πετρελαίου που διαθέτει η χώρα υπολογίζεται ότι θα εξαντληθούν μέσα στα επόμενα 10 χρόνια.
Οι φυλές, οι φατρίες, οι ισχυρές οικογένειες, οι θρησκευτικές οντότητες παραμένουν βασικά συστατικά στοιχεία της κοινωνικής δομής, έχουν σημαντική επιρροή και πολιτικό ρόλο και ασκούν εξουσία σε μικρότερες ή μεγαλύτερες περιοχές της χώρας. Συνεπώς, η εξουσία της κεντρικής κυβέρνησης είναι περιορισμένη και αποδυναμωμένη.
Ολοι σχεδόν οι κάτοικοι της Υεμένης έχουν όπλα, τουλάχιστον ένα καλάσνικοφ, ενώ πολλοί διαθέτουν περισσότερο και πιο βαρύ οπλισμό. Πρόκειται για παράδοση που περνά από γενιά σε γενιά. Το 2002, ο υπουργός Εσωτερικών της Υεμένης δήλωσε ότι υπάρχουν περίπου 60 εκατομμύρια όπλα στη χώρα. Ακόμη κι αν η εκτίμηση αυτή είναι υπερβολική, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι φυλές της Υεμένης είναι οι καλύτερα οπλισμένες στην περιοχή και δεν πρόκειται να παραδώσουν τα όπλα τους ειρηνικά στην κεντρική κυβέρνηση, ειδικά τώρα που κλιμακώνεται η ξένη επέμβαση στη χώρα.
Οι πόλεμοι στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν, στο Πακιστάν, η αμερικάνικη ανάμειξη στον πόλεμο της γειτονικής Σομαλίας και τώρα στην Υεμένη προκαλούν και ενισχύουν το αντιαμερικάνικο αίσθημα σε ένα πληθυσμό με αραβική εθνική συνείδηση και μουσουλμάνους στο θρήσκευμα. Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση αμερικάνικης στρατιωτικής επέμβασης, οι διάφορες φυλές μπορεί να συνασπιστούν εναντίον του καθεστώτος Saleh και των Αμερικάνων. Σύμφωνα με την «Ουάσιγκτον Ποστ» (5/1/09), «στη βουλή, εκπρόσωποι της αντιπολίτευσης προειδοποιούν ότι πολλοί Υεμένιοι θα υποστηρίξουν την Αλ – Κάιντα, αν οι συγκρούσεις κλιμακωθούν», ενώ η κυβέρνηση τις τελευταίες μέρες επιχειρεί να υποβαθμίσει την έκταση της αμερικάνικης ανάμειξης στη χώρα και δηλώνει πανέτοιμη να αντιμετωπίσει τους εχθρούς με τις δικές της δυνάμεις.
Απειλή όλα τα κινήματα
Το καθεστώς του προέδρου Ali Abdallah Saleh, που κυβερνά τη χώρα από το 1978, εν μέσω διαφθοράς και οικογενειοκρατίας, βρίσκεται σε δεινή θέση. Το βασικό πρόβλημά του δεν είναι η Αλ – Κάιντα, αλλά το αντάρτικο της φυλής των Χούθι στο βορρά, που προβάλλει κοινωνικές διεκδικήσεις, και το αυτονομιστικό κίνημα στο νότο, το οποίο υποκινείται και τροφοδοτείται κυρίως από τα τεράστια κοινωνικά προβλήματα της χώρας. Βάζοντας το καθεστώς Saleh την ταμπέλα της Αλ – Κάιντα σε όλα τα κινήματα που υπάρχουν στη χώρα, νομιμοποιεί την σαουδαραβική, την αμερικάνικη, τη βρετανική και την όποια άλλη ξένη επέμβαση στη χώρα, για να μπορέσει να τα καταστείλει. Εδώ και καιρό, ο στρατός της Σαουδικής Αραβίας περνά τα βόρεια σύνορα της Υεμένης και πολεμά τους Χούθι, ενώ η αεροπορία βομβαρδίζει τα χωριά τους. Με πρόσχημα πάντα τους ισλαμιστές «τρομοκράτες», έγιναν οι πρώτοι βομβαρδισμοί από αμερικάνικα και υεμενικά αεροπλάνα σε τρεις περιοχές του νότου.
Ολα τα κινήματα στην Υεμένη αποτελούν σοβαρή απειλή για τα αμερικάνικα συμφέροντα στην περιοχή και ιδιαίτερα στη Σαουδική Αραβία. Οχι μόνο γιατί οι ισλαμικές οργανώσεις μπορεί να πραγματοποιήσουν σοβαρά χτυπήματα μέσα και έξω από την Υεμένη, αλλά γιατί όλα αυτά τα κινήματα είναι αποσταθεροποητικοί και διαλυτικοί παράγοντες για την Υεμένη και τη γύρω περιοχή. Ας μην ξεχνάμε ότι η Υεμένη έχει εκτεταμένα και πορώδη βόρεια σύνορα με τη Σαουδική Αραβία και στρατηγικής σημασίας γεωγραφική θέση στην αραβική χερσόνησο. Βρίσκεται στην έξοδο από την Ερυθρά Θάλασσα, μέσα στον κόλπο του Αντεν και απέναντι από το Κέρας της Αφρικής. Δηλαδή στο θαλάσσιο δρόμο που ακολουθούν τα πλοία από τον Περσικό Κόλπο μέχρι τη Διώρυγα του Σουέζ.
Τα δεδομένα αυτά μας οδηγούν σε μια πρώτη εκτίμηση ότι ο Λευκός Οίκος, έχοντας ανοιχτά τρία ακόμη μέτωπα, Ιράκ, Αφγανιστάν, Πακιστάν, δεν θα ρισκάρει, τουλάχιστον σύντομα, μια ανοιχτή στρατιωτική επέμβαση και κατοχή στη Σομαλία. Φαίνεται ότι σ’ αυτή τη φάση θα ακολουθήσει τη στρατηγική που εφαρμόζει στο Πακιστάν, παρόλο που η κατάσταση στην Υεμένη είναι σαφώς διαφορετική.
