«Κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2001-2002 στην Αργεντινή, το χρηματοπιστωτικό σύστημα σχεδόν κατέρρευσε. Περισσότερο από δέκα χρόνια μετά, τώρα είναι φερέγγυο, διαθέτει ρευστό, είναι καλά ρυθμισμένο και κεφαλαιοποιημένο, και αυτοί οι παράγοντες επέτρεψαν στην οικονομία μας να ανακάμψει από τις επιπτώσεις της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008-2009 γρηγορότερα από άλλες. Είναι ανθεκτικό και αποτελεσματικά εποπτευόμενο, έχει μεγάλες δεξαμενές κεφαλαίων και ρευστού και η ποιότητα του ενεργητικού του είναι δυνατή».
Αυτή η διθυραμβική παρουσίαση της οικονομικής κατάστασης από τον πρώην υπουργό Οικονομικών της Αργεντινής μας ήρθε στο μυαλό βλέποντας τις τελευταίες εξελίξεις, με την κατρακύλα του εθνικού νομίσματος της χώρας. Δεν πάει πολύς καιρός από τότε που ο υπουργός Οικονομικών της Αργεντινής, Ερνάν Λορενσίνο έκανε τις δηλώσεις αυτές. Ηταν μόλις τον περασμένο Οκτώβρη, στην 28η σύνοδο της οικονομικής επιτροπής του ΔΝΤ, που έγινε στην Ουάσινγκτον. Ούτε ένα μήνα μετά, ο Λορενσίνο έπαιρνε πόδι από την κυβέρνηση και τώρα, τρεις μήνες μετά, το εθνικό νόμισμα της Αργεντινής, το πέσο, αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη υποτίμηση από την εποχή του 2001-2002, που οδήγησε στην πτώση πέντε προέδρων μέσα σε δύο βδομάδες.
Τί σημαίνει αυτή η υποτίμηση; Οταν για την αγορά ενός δολαρίου χρειάζονται πλέον οχτώ πέσο (12 στη μαύρη αγορά), από 5.5 που ήταν πριν από ένα χρόνο, αυτό σημαίνει ότι ένα εισαγόμενο εμπόρευμα που κοστίζει 1 δολάριο θα πουλιέται κατά 2.5 πέσο περισσότερο (δηλαδή θα είναι κατά 45% ακριβότερο). Επομένως, τα εισαγόμενα μηχανήματα, ανταλλακτικά και αυτοκίνητα, για παράδειγμα, που ισοδυναμούν με το 50% περίπου των εισαγωγών της χώρας, θα είναι πολύ ακριβότερα. Αυτό δε μπορεί να μην έχει επίπτωση στην εγχώρια παραγωγή, γιατί οι ντόπιοι καπιταλιστές που εισάγουν όλα αυτά τα εμπορεύματα θα μετακυλήσουν την ακρίβεια στους καταναλωτές.
Ετσι έγινε και τώρα. Με την υποτίμηση του πέσο την περασμένη βδομάδα, ένα κύμα ακρίβειας σάρωσε την αγορά. Οπως μας πληροφορεί το Bloomberg (27/1), η τιμή ενός ψυγείου σε ένα κεντρικό κατάστημα του Μπουένος Αιρες αυξήθηκε κατά 30% μέσα σε δύο μόλις μέρες!
Η κυβέρνηση της Αργεντινής, προκειμένου να αποφύγει την κατάρρευση του πέσο και μία επανάληψη των εξεγερτικών φαινομένων των αρχών της προηγούμενης δεκαετίας, έσπευσε να επιτρέψει την αγορά μέχρι 2.000 δολαρίων το μήνα, μειώνοντας παράλληλα το φόρο αυτής της αγοράς από 35% σε 20%, με τη δέσμευση ότι ο φόρος αυτός θα μηδενιστεί, αν αυτός που αγοράσει τα δολάρια τα αφήσει στην τράπεζα για ένα χρόνο.
Αυτό όμως δεν αφορά τα φτωχά λαϊκά στρώματα αλλά από τα μικροαστικά και πάνω, αφού η αγορά δολαρίων επιτρέπεται μόνο για όσους κερδίζουν πάνω από 7.200 πέσο (900 δολάρια περίπου) το μήνα. Ετσι, αποκλείεται το 80% των 14.8 εκατομμυρίων εργατών της χώρας, που το τρίτο τρίμηνο του περασμένου χρόνου έβγαζε λιγότερα από 7.000 πέσο το μήνα, όπως μας πληροφορεί το Bloomberg επικαλούμενο τα στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας της χώρας.
Από την άλλη, η αγορά δολαρίων (αν δεν κατατεθούν στις τράπεζες) θα μειώσει περισσότερο τα συναλλαγματικά αποθέματα, που ήδη μέσα σε τρία χρόνια έχουν μειωθεί κατά 44%. Τα αδιέξοδα της ρεφορμιστικής πολιτικής που ακολουθήθηκε στην Αργεντινή είναι πλέον ορατά. Μπορεί η φτώχεια να μειώθηκε από τα εξωφρενικά νούμερα που είχε εκτιναχθεί τον καιρό της μεγάλης κρίσης (2001-2002), μπορεί οι ρυθμοί ανάπτυξης να αυξήθηκαν την περασμένη δεκαετία, όμως έφτασε η ώρα που αυτή η ανάπτυξη έφαγε τα ψωμιά της και μία νέα κρίση φαντάζει αναπόφευκτη. Ο κρατικός έλεγχος στις εισαγωγές απέτυχε. Μπορεί η χώρα να έχει εμπορικό πλεόνασμα, το πλεόνασμα όμως αυτό μειώνεται, καθώς οι εισαγωγές τα τελευταία χρόνια έχουν αρχίσει να καλπάζουν. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε, ότι σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας της Αργεντινής (https://www.indec.mecon.ar/indec/ingles/eng_balan2002.xls), οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 8% από το 2012 στο 2013, ενώ οι εξαγωγές μόλις κατά 2.6%.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση πασχίζει να πάρει δάνεια. Από το περασμένο φθινόπωρο παζαρεύει δάνειο αξίας 3 δισ. δολαρίων από την Παγκόσμια Τράπεζα, της οποίας τα επιτόκια είναι καθαρά τοκογλυφικά φτάνοντας το 14% (βλ. https://data.worldbank.org/indicator/FR.INR.LEND)! Ο δε… ροκαμπιλάς υπουργός Οικονομικών όχι μόνο συμφώνησε με τη διαμεσολάβηση της τελευταίας προκειμένου να γεφυρωθούν οι διαφορές με πέντε πολυεθνικές που ζητούσαν πάνω από 650 εκατομμύρια δολάρια, αλλά πήγε στη Γαλλία για να παζαρέψει την αποπληρωμή του χρέους των 10 δισ. δολαρίων, όπως μας πληροφορούν οι «New York Times» (26/01)!
Οι συνέπειες αυτής της πολιτικής οδήγησαν σε διακοπές ρεύματος και λεηλασίες μαγαζιών, θυμίζοντας άλλες εποχές. Συμπέρασμα; Καπιταλισμός «με ανθρώπινο πρόσωπο» δεν μπορεί να υπάρξει. Αυτό μπορεί να είναι μόνo ένα ωραίο παραμυθάκι, που πλασάρουν κάποιοι πολιτικοί απατεώνες που υπόσχονται ότι θα επιβάλουν κανόνες «δικαίου» σε ένα κοινωνικό σύστημα που βασίζεται στην αδικία…
ΥΓ: Τi να πει τώρα ο Αλέξης; Ισως ο «κολλητός» του στον ΣΕΒ καταφέρει να τον παρηγορήσει… Οσο για τους εκ δεξιών κριτικούς του, ας μη χαίρονται, γιατί το παράδειγμα της Αργεντινής δεν αναιρεί τη δική τους πολιτική ξεφτίλα! Και οι δύο δεν αποτελούν παρά τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.
