Οι αισιόδοξες εκτιμήσεις που έχουν διατυπωθεί επανειλημμένα από αξιωματούχους του Πενταγώνου και την αμερικάνικη στρατιωτική ηγεσία στο Αφγανιστάν, ότι ο πόλεμος πηγαίνει πολύ καλά και ότι σημειώνεται σημαντική πρόοδος στο έδαφος, έρχονται για άλλη μια φορά σε αντίφαση με την πραγματικότητα, όπως αποτυπώνεται αυτή τη φορά σε νέα απόρρητη έκθεση των αμερικάνικων υπηρεσιών Πληροφοριών, μερικές εκτιμήσεις της οποίας διέρρευσαν στον Τύπο.
Πρόκειται για μια έκθεση 100 σελίδων, με τίτλο «National Intelligence Estimate on Afghanistan», στην οποία παρουσιάζονται οι κοινές εκτιμήσεις της CIA και 15 ακόμη υπηρεσιών Πληροφοριών για την εξέλιξη του πολέμου στο Αφγανιστάν και η οποία ολοκληρώθηκε και παραδόθηκε στο Λευκό Οίκο τον περασμένο μήνα.
Σύμφωνα με τους «Los Angeles Times» (11/1/12), η έκθεση αναφέρει ότι ο πόλεμος στο Αφγανιστάν βρίσκεται σε αδιέξοδο και προειδοποιεί ότι τα κέρδη στην ασφάλεια από την αύξηση των αμερικάνικων στρατευμάτων υποσκάπτονται από τη γενικευμένη διαφθορά, την ανίκανη διακυβέρνηση και τις επιθέσεις των Ταλιμπάν που επιχειρούν από το γειτονικό Πακιστάν. Προειδοποιεί επίσης ότι πιθανόν να μην μπορέσει να επιβιώσει η αφγανική κυβέρνηση στην Καμπούλ καθώς θα αποσύρονται σταδιακά τα αμερικάνικα στρατεύματα από τη χώρα.
Επισημαίνει ότι, παρόλο που τα αμερικανονατοϊκά στρατεύ-ματα κατάφεραν την περασμένη χρονιά να διώξουν τους Ταλιμπάν από μερικές περιοχές, τα κέρδη δεν ήταν αρκετά για να ενισχύσουν την αδύναμη κεντρική κυβέρνηση στην Καμπούλ, δεν έχουν εμπνεύσει εμπιστοσύνη στους Αφγανούς σε μεγάλο μέρος της χώρας και δεν έχουν μειώσει τη θέληση των Ταλιμπάν να συνεχίσουν τον πόλεμο, οι οποίοι αντίθετα εξακολουθούν να πιστεύουν ότι θα κερδίσουν τελικά τον πόλεμο και θα κυβερνήσουν όλη τη χώρα. Αναφέρει ακόμη ότι, παρόλο που οι Ταλιμπάν έχουν υποστεί σοβαρές απώλειες, ιδιαίτερα στο νότιο Αφγανιστάν, έχουν κερδίσει έδαφος στο ανατολικό, κοντά στο Πακιστάν και ότι είναι αμφίβολο αν θα μπορέσουν να διατηρηθούν τα στρατιωτικά κέρδη στο νότο όταν αρχίσει να αποχωρεί μεγάλος αριθμός αμερικάνικων στρατευμάτων, γιατί ο αφγανικός στρατός και ιδιαί-τερα η αστυνομία αντιμετωπίζουν τεράστια προβλήματα στον πόλεμο με τους Ταλιμπάν καθώς μειώνεται η αμερικάνικη υποστήριξη. Ολες αυτές οι δυσκολίες, προειδοποιεί η έκθεση, θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο το σχέδιο του Λευκού Οίκου για την αποχώρηση των περισσότερων αμερικάνικων στρατευμάτων μέχρι το 2014.
Στις διόλου αισιόδοξες εκτιμήσεις της έκθεσης πρέπει να προστεθεί το τεράστιο κόστος του πολέμου. Σύμφωνα με τους «Los Angeles Times», μέσα στο 2011 σκοτώθηκαν περισσότεροι από 400 αμερικάνοι στρατιώτες (η δεύτερη πιο πολύνεκρη χρονιά από την έναρξη του πολέμου) και δαπανήθηκαν περισσότερα από 100 δισ. δολάρια, ενώ συνολικά στα δέκα χρόνια του πολέμου έχουν σκοτωθεί 1.873 αμερικάνοι στρατιώτες.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ο στρατιωτικοί διοικητές στο Αφγανιστάν έχουν σταματήσει να δίνουν πληροφορίες για τον αριθμό των αμερικανονατοϊκών στρατιωτών που σκοτώνονται από αφγανούς στρατιώτες και αστυνομικούς, προκειμένου να ενισχυθεί η αξιοπιστία των αφγανικών δυνάμεων, στις οποίες οι Αμερικάνοι θα αναθέσουν την ευθύνη για την «ασφάλεια» της χώρας, όπως αποκάλυψε η «USA TODAY». Η πολιτική αυτή άρχισε να εφαρμόζεται μετά την εκτέλεση τριών νατοϊκών στρατιωτών τον περασμένο μήνα από εκπαιδευόμενους αφγανούς στρατιώτες και αφότου το 2011 εξελίχτηκε στην πιο πολύνεκρη χρονιά, με περισσότερους από 13 νατοϊκούς εκπαιδευτές νεκρούς, από τα όπλα αφγανών στρατιωτών. Συνολικά, από το 2005, έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 50 και έχουν τραυματιστεί 48 νατοϊκοί στρατιώτες από αφγανούς στρατιώτες και τουλάχιστον ένας με την έναρξη του 2012.
Η πραγματικότητα αυτή εξηγεί την πρεμούρα του Λευκού Οίκου να προχωρήσει σε διαπραγματεύσεις με τους Ταλιμπάν για να καταλήξουν σε μια συμφωνία που θα επιτρέπει μια αξιοπρεπή αποχώρηση των αμερικάνικων στρατευμάτων από το Αφγανιστάν και θα βάλει στο πολιτικό παιχνίδι τους Ταλιμπάν. Φήμες για επαφές Αμερικάνων και Ταλιμπάν έχουν κυκλοφορήσει κι άλλες φορές στο παρελθόν. Ομως είναι η πρώτη φορά που φαίνεται ότι έχουν υπόσταση, καθώς όχι μόνο δεν διαψεύδονται από τους Ταλιμπάν, όπως συνέβαινε μέχρι τώρα, αλλά σε σχετική ανακοίνωσή τους δηλώνουν ότι θα αυξήσουν τις «πολιτικές προσπάθειες» για να εξασφαλίσουν την ειρήνη στο Αφγανιστάν, προσθέτοντας όμως ότι δεν θα εγκαταλείψουν τον ένοπλο αγώνα και ότι η συμμετοχή τους σε διαπραγματεύσεις δεν συνιστά νομιμοποίηση του συντάγματος και της κυβέρνησης-ανδρείκελο του Χαμίντ Καρζάι.
Οι επαφές των δύο πλευρών, όπως φαίνεται, βρίσκονται σε προκαταρκτικό στάδιο και το μόνο που είναι γνωστό είναι ότι έχει συμφωνηθεί η δημιουργία ενός γραφείου των Ταλιμπάν στο Κατάρ και ότι γίνεται διαπραγμάτευση για τη μεταφορά από το Κουαντάναμο στο Κατάρ ορισμένων υψηλόβαθμων Ταλιμπάν κρατούμενων. Είναι επίσης γνωστό ότι οι Αμερικάνοι θέτουν ως όρους στους Ταλιμπάν να αποκηρύξουν τη βία, να διακόψουν τους όποιους δεσμούς τους με την Αλ – Κάιντα και να αποδεχτούν τους νόμους και το σύνταγμα του Αφγανιστάν. Από τη πλευρά τους οι Ταλιμπάν έθεταν μέχρι τώρα ως προϋπόθεση για την έναρξη διαπραγματεύσεων με τους Αμερικάνους την αποχώρηση όλων των κατοχικών στρατευμάτων από τη χώρα.
Το κατά πόσο και ποιοι από τους όρους αυτούς θα γίνουν αποδεχτοί είναι ζήτημα συσχετισμού δυνάμεων και είναι πολύ νωρίς για κάθε σχετική συζήτηση. Αλλωστε, ακόμη κι αν προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις, κάτι που δεν είναι καθόλου σίγουρο, θα είναι μια πολύ δύσκολη και σκληρή διαδικασία, γιατί σ’ αυτή, εκτός από τους δύο πρωταγωνιστές, διεκδικούν ρόλους και άλλοι ντόπιοι και ξένοι παράγοντες. Η κυβέρνηση Καρζάι και η κλίκα που τη στηρίζει, που θέλει να έχει λόγο στις διαπραγματεύσεις για να διασφαλίσει τα συμφέροντά της και να μην πεταχτεί σα στυμμένη λεμονόκουπα.
Οι διάφοροι ισχυροί φύλαρχοι και πολέμαρχοι της Βόρειας Συμμαχίας, που αισθάνονται παραγκωνισμένοι από τους Αμερικάνους και επιδιώκουν να διασφαλίσουν ένα καλό μερίδιο της εξουσίας στο ξαναμοίρασμα που πρόκειται να γίνει. Το Πακιστάν που θεωρείται σημαντικότατος παράγοντας στις εξελίξεις. Το Ιράν, η Ινδία, η Κίνα και Ρωσία που έχουν σημαντικά οικονομικά και γεωστρατηγικά συμφέροντα στην περιοχή.
