Τα παζάρια για την αύξηση του ορίου δανειοδότησης του αμερικάνικου κράτους (που το ίδιο έχει θεσπίσει από το 1917 σαν ένα μέτρο για τον έλεγχο του χρέους) καλά κρατούν. Μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές (Τετάρτη βράδυ) καμία συμφωνία δεν έχει επιτευχθεί, ενώ ο Ομπάμα έχει θέσει την 22η Ιούλη (δηλαδή τη μέρα που η εφημερίδα μας θα βρίσκεται στο τυπογραφείο) ως τελευταία προθεσμία για να επιτευχθεί συμφωνία στο Κογκρέσο. Ο υπουργός Οικονομικών, Τίμοθι Γκάιτνερ, μιλώντας στο οικονομικό τηλεοπτικό δίκτυο CNBC, εμφανίζεται αισιόδοξος υποστηρίζοντας ότι θα βρεθεί σίγουρα μία λύση μέχρι τις 2 Αυγούστου, την ημέρα δηλαδή που υποτίθεται ότι το αμερικάνικο δημόσιο θα κηρύξει στάση πληρωμών αν δεν αυξηθεί το ανώτατο όριο δανειοδότησης, το οποίο έχει ήδη ξεπεραστεί από τον περασμένο Μάη.
Αν πιστέψουμε όσα γράφουν οι «έγκριτες» αστικές φυλλάδες, όπως οι Τάιμς της Νέας Υόρκης[1] η μάχη για το χρέος υποκρύπτει την ιδεολογική σύγκρουση των Δημοκρατικών με τους Ρεπουμπλικάνους: «Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, θέλει να επιτύχει τη μείωση του ελλείμματος μέσω της αύξησης της φορολογίας στους πλουσιότερους Αμερικανούς και στις επιχειρήσεις. Οι Ρεπουμπλικανοί στο Κογκρέσο, υπό την καθοδήγηση μιας ομάδας νέων βουλευτών, θέλουν να μειωθεί το μέγεθος του κράτους, μέσω του περιορισμού της χρηματοδότησής του από φόρους. Είναι δύο διαφορετικές αντιλήψεις»[1]. Ετσι, οι «καλοί» Δημοκρατικοί με «κοινωνική ευαισθησία» φαίνεται να μάχονται τους «κακούς» Ρεπουμπλικανούς (πολιτικούς απογόνους του σκληρού νεοφιλελεύθερου Μπους), σε ένα παζάρι που πρέπει να λήξει αισίως για «το καλό της χώρας και της οικονομίας».
Καλοστημένο παραμύθι
Εκ πρώτης όψεως, το παραμύθι φαίνεται αληθοφανές. Και από άποψη ίματζ (πόσο πιο φιλολαϊκός δεν δείχνει άραγε ο Ομπάμα από τους αποκρουστικούς νεοφιλελεύθερους τύπου Μπους;) και από το πως πλασάρεται: «Ο Ομπάμα θέλει να φορολογήσει τους πλούσιους, αλλά οι Ρεπουμπλικάνοι όχι». Στην πραγματικότητα, όμως, η αντίθεση αυτή είναι ψευδεπίγραφη. Μια ματιά στον Πίνακα 1, που συντάξαμε βάσει του προϋπολογισμού που κατέθεσε τον περασμένο Φλεβάρη ο Ομπάμα για το οικονομικό έτος 2012[2], αρκεί για να ξεκαθαρι- στούν κάποια πράγματα.
Οπως φαίνεται στον πίνακα αυτό, τα πρόσθετα έξοδα σε περίπτωση παράτασης της ισχύος των φοροαπαλλαγών που εισήγαγε το 2001 και το 2003 η κυβέρνηση Μπους για τα υψηλά εισοδήματα (άνω των 250 χιλιάδων δολαρίων οικογενειακό και 200 χιλιάδων ατομικό), εκτιμώνται σε 708 δισ. δολάρια τη δεκαετία 2012-2021. Ομως, τα έσοδα από την φορολογία φυσικών προσώπων που προβλέπονται για την ίδια χρονική περίοδο είναι 18.137 δισ. δολάρια. Πράγμα που σημαίνει ότι το ποσό των φοροαπαλλαγών Μπους δεν ξεπερνά το 4% του συνόλου της φορολογίας φυσικών προσώπων για τη δεκαετία 2012-2021! Τα περισσότερα λεφτά που θα εξοικονομήσει το αμερικάνικο κράτος, δηλαδή, δεν θα προέλθουν από τον τερματισμό των φοροαπαλλαγών Μπους, αλλά από την άγρια φορολογία των μικρών και μεσαίων εισοδημάτων, με την εκτίναξη των εσόδων από την ατομική φορολογία από το 7.2% του ΑΕΠ (το 2012) στο 9.8% του ΑΕΠ (το 2021).
Στο απυρόβλητο οι καπιταλιστές
Αντίθετα, για τους καπιταλιστές λεφτά υπάρχουν. Στην έκθεση του προϋπολογισμού αναφέρεται ρητά ο στόχος για μείωση της φορολόγησης των καπιταλιστών: «Οι ΗΠΑ έχουν το υψηλότερο ποσοστό φορολόγησης επιχειρήσεων στον κόσμο. Αυτό συμβαίνει εν μέρει εξαιτίας της εξάπλωσης των φοροαπαλλαγών και των παραθύρων στους νόμους, που υφίστανται για να επωφεληθούν συγκεκριμένες εταιρίες ή βιομηχανίες. Αποτέλεσμα είναι ένας φορολογικός κώδικας που κάνει την οικονομία μας λιγότερο ανταγωνιστική ως σύνολο. Ο Πρόεδρος καλεί το Κογκρέσο να εργαστεί με την κυβέρνηση για μια φορολογική μεταρρύθμιση στις επιχειρήσεις που θα απλοποιεί το σύστημα, θα εξαλείψει αυτά τα παράθυρα ειδικών συμφερόντων στο νόμο, θα καθαρίσει το πεδίο και θα χρησιμοποιήσει τις αποταμιεύσεις για να μειώσει το ποσοστό φορολόγησης των επιχειρήσεων για πρώτη φορά μέσα σε 25 χρόνια κι αυτό θα το κάνει χωρίς να προσθέσει δεκάρα στο έλλειμμά μας»[2].
Γι’ αυτό και το ποσοστό φορολόγησης των επιχειρήσεων, σύμφωνα με τον προϋπολογισμό, δεν ξεπερνά το 2.5% του ΑΕΠ και γενικά κινείται σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα από τα υπόλοιπα φορολογικά έσοδα. Αλλά και οι πρόσφατες «απειλές» Ομπάμα για αύξηση της φορολόγησης των επιχειρήσεων που διαθέτουν ιδιωτικά αεροπλάνα περισσότερο συμβολική σημασία έχουν παρά αξιακή. Αυτό δεν το λέμε εμείς, αλλά η εφημερίδα που παραδοσιακά πρόσκειται στους Δημοκρατικούς, η Ουάσιγκτον Ποστ, σε άρθρο της 13/7: «Η πρόταση Ομπάμα θα ανέστειλε την φοροαπαλλαγή που απολάμβαναν οι ιδιοκτήτες ιδιωτικών jet (σ.σ. εννοεί τις επιχειρήσεις που κατέχουν ιδιωτικά jet), αλλά όχι οι εμπορικές αερογραμμές. Η κυβέρνηση παραδέχτηκε ότι αυτό είναι περισσότερο συμβολικό παρά ουσιαστικό. Η φορολογική αύξηση θα ανερχόταν σε 3 δισ. δολάρια την επόμενη δεκαετία, αλλά αυτό είναι ένα πολύ μικρό ποσοστό των 4 τρισ. δολαρίων που αφορούν στις μειώσεις του ελλείμματος, που οι οικονομολόγοι λένε ότι απαιτούνται για να τεθεί η αμερικάνικη οικονομία σε σταθερό δρόμο».
Αν μάλιστα συγκρίνουμε τα 3 δισ. δολάρια που θα εξοικονομηθούν μέσα στην ερχόμενη δεκαετία από αυτό το μέτρο, με τα 18.1 τρισ. που θα αποκτηθούν από την φορολογία ατόμων την ίδια χρονική περίοδο, θα διαπιστώσουμε ότι η φορολογική επιβάρυνση των επιχειρήσεων που κατέχουν ιδιωτικά jet είναι… στραγάλια που δεν ξεπερνούν το 0.2 τοις χιλίοις των χρημάτων που θα πάνε στα κρατικά ταμεία από την φορολογική επιδρομή στα ατομικά εισοδήματα!
Σφαγή σε μισθούς και κοινωνικές δαπάνες
Εκεί που υπάρχει συμφωνία τόσο από τους «καλούς» Δημοκρατικούς όσο και από τους «κακούς» Ρεπουμπλικάνους είναι το πετσόκομμα των μισθών και των κοινωνικών δαπανών. Δεν φτάνει που το αμερικάνικο δημόσιο έκλεψε 2.5 τρισ. δολάρια από τις ασφαλιστικές εισφορές δίνοντας κρατικά ομόλογα στο Πιστωτικό Ταμείο Κοινωνικής Ασφάλισης, όπως αναφέραμε στο προηγούμενο φύλλο, τώρα έρχεται και πετσοκόβει κι άλλο τις ασφαλιστικές παροχές για τα διάφορα προγράμματα κοινωνικής ασφάλισης (όπως το Medicare που αφορά στα ασφαλιστικά επιδόματα των ηλικιωμένων Αμερικανών και το Medicaid που αφορά στην ιατρική περίθαλψη των φτωχότερων Αμερικανών). Γράφουν οι Τάιμς της Νέας Υόρκης: «Οι διαπραγματευτές είπαν ότι σχεδιάζουν σοβαρά περικοπές πληρωμών του προγράμματος Medicare στα νοσοκομεία για ανείσπρακτα χρέη ασθενών και για την εκπαίδευση των γιατρών, βήματα για την εξάλειψη των “υπερ-πληρωμών” στις οικιακές νοσοκόμες, μείωση της κρατικής συμμετοχής σε ορισμένα έξοδα του Medicaid και νέους περιορισμούς στη δυνατότητα των πολιτειών να χρηματοδοτήσουν το πρόγραμμα Medicaid επιβάλλοντας φόρους στα νοσοκομεία και άλλους παρόχους υγείας»[4].
Οπως αναφέρει το δημοσίευμα, η κατάσταση χειροτερεύει με το νέο νόμο για την Υγεία (που πέρασε ο Ομπάμα πέρσι): «Ο νέος νόμος για την Υγεία επέβαλε περικοπές στις πληρωμές του προγράμματος Medicare. Πολλές πολιτείες, με οικονομική δυσπραγία, περικόπτουν το Medicaid που χρηματοδοτείται από κοινού από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τις Πολιτείες. Εάν το Κογκρέσο και ο πρόεδρος κάνουν τώρα επιπρόσθετες περικοπές, τα νοσοκομεία λένε ότι θα σταματήσουν κάποιες υπηρεσίες και θα αυξήσουν τις χρεώσεις στους ασθενείς με ιδιωτική ασφάλιση»[4]. Για το λόγο αυτό, στελέχη των νοσοκομείων σκόπευαν να επισκεφτούν το Καπιτόλιο για να δώσουν το παρακάτω μήνυμα: «Κόβοντας τις πληρωμές για τα Medicare και Medicaid στα νοσοκομεία θα πληγώσουμε αυ- τούς που αγαπάμε, ειδικά τους πιο ευπαθείς – παιδιά, ηλικιωμένους, φτωχούς και ανήμπορους»[4].
Συμπληρώστε στη σφαγή των κοινωνικών δαπανών το πάγωμα των μισθών του δημοσίου και θα έχετε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα των δικαιωμάτων που καλείται να θυσιάσει ο αμερικάνικος λαός στο βωμό της μείωσης του χρέους: «Ξεκινώντας από το 2011, ο Πρόεδρος έχει προτείνει και το Κογκρέσο έχει θεσπίσει το διετές πάγωμα των μισθών για όλους τους ομοσπονδιακούς πολιτικούς υπαλλήλους. Αυτό θα εξοικονομήσει 2 δισ. δολάρια για το υπόλοιπο του 2011, 28 δισ. δολάρια για τα επόμενα πέντε χρόνια και πάνω από 60 δισ. δολάρια για τα επόμενα 10 χρόνια. Το πάγωμα θα εφαρμοστεί για όλους τους ομοσπονδιακούς πολιτικούς υπαλλήλους, συμπεριλαμβανομένων αυτών που εργάζονται στο υπουργείο Αμυνας, όχι όμως για το στρατιωτικό προσωπικό. Το πάγωμα αυτό δεν αντανακλά την απόδοση των ομοσπονδιακών εργαζομένων αλλά μάλλον τις θυσίες που όλοι μαζί πρέπει να μοιραστούμε»[2]. Αυτά αναφέρει το κείμενο του προϋπολογισμού του περασμένου Φλεβάρη και δε μπορούμε να μη σημειώσουμε πόσο προκλητικά εξαιρούνται από το πάγωμα των μισθών οι καραβανάδες!
Παζάρι για το θεαθήναι
Το παζάρι μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικάνων για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν προκειμένου να μειωθεί το ομοσπονδιακό χρέος κρατάει για μήνες. Σημείο τριβής η φορολογία που, όπως αναφέραμε στην αρχή, οι Ρεπουμπλικάνοι αρνούνται να δεχτούν αύξησή της και οι Δημοκρατικοί θέλουν να σταματήσουν κάποιες προκλητικές φοροαπαλλαγές, όχι τόσο για να πληρώσουν οι πλούσιοι, όπως πλασάρεται, αλλά για να υπάρξει μια φαινομενική δικαιοσύνη ώστε τα μέτρα να περάσουν πιο εύκολα στον κόσμο. Η πλατφόρμα των Ρεπουμπλικανών έχει ήδη ψηφιστεί στην Βουλή των Αντιπροσώπων αλλά δεν πρόκειται να περάσει στη Γερουσία που ελέγχεται από τους Δημοκρατικούς. Αντίθετα η τελευταία πρόταση της επονομαζόμενης «συμμορίας των έξι» (μιας ομάδας Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών γερουσιαστών) πιθανώς να αποτελέσει τη «λύση» μια και την ενέκρινε κι ο ίδιος ο Ομπάμα, ενώ κάνει λόγο για «αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος» και όχι για αύξηση φορολογίας στα υψηλά εισοδήματα.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που είδαν το φως της δημοσιότητας από τα αμερικάνικα ΜΜΕ[5], το σχέδιο της «συμμορίας των έξι» περιλαμβάνει τη μείωση του χρέους κατά 3.7 τρισ. δολάρια μέσα στην ερχόμενη δεκαετία. Το σχέδιο προβλέπει κατάργηση ορισμένων φοροαπαλλαγών με ταυτόχρονη μείωση του συντελεστή φορολόγησης στο 23% για τα υψηλά εισοδήματα, περικοπές στον τομέα της «εθνικής άμυνας» (της τάξης των 145 δισ. δολαρίων για την επόμενη δεκαετία, ποσό που ισοδυναμεί μόλις με το 4% του συνόλου των περικοπών) και αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των επιδομάτων κοινωνικής ασφάλισης στην κατεύθυνση της περεταίρω μείωσής τους, χωρίς όμως να καθορίζεται το μέγεθος των περικοπών. Επομένως, με όχημα το χρέος θα επιχειρηθεί νέα επέλαση στα επιδόματα κοινωνικής ασφάλισης, που είχαν ήδη δεχτεί πλήγματα με τον προϋπολογισμό που κατέθεσε ο Ομπάμα τον περασμένο Φλεβάρη.
Στα παζάρια δεν μπορούσε να μην παρέμβει και η γνωστή Moody’s που πρότεινε ότι θα ήταν καλύτερα να μην υπάρχει καθόλου ανώτατο όριο χρέους για να μην τίθεται σε κίνδυνο η αμερικάνικη οικονομία κάθε φορά που το χρέος το ξεπερνά. Βλέπετε, οι ιμπεριαλιστικές χώρες, όπως οι ΗΠΑ, δικαιούνται να έχουν όσο χρέος θέλουν χωρίς να τις πειράζει κανένας. Οι απειλές για «περιορισμένη κυριαρχία» αφορούν μόνο τις εξαρτημένες χώρες, όπως η Ελλάδα, τις οποίες το ιμπεριαλιστικό κεφάλαιο χρειάζεται μόνο για να ξεζουμίζει τους λαούς τους στο έπακρο, αποκομίζοντας τεράστια τοκογλυφικά κέρδη.
Κώστας Βάρλας
Παραπομπές
1. «Tο παρασκήνιο πίσω από τη μάχη χρέους στις ΗΠΑ. Ιδεολογική σύγκρουση Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικανών που θα κρίνει τις εκλογές του 2012». Αρθρο των Τάιμς της Νέας Υόρκης που αναδημοσιεύτηκε στην Καθημερινή της περασμένης Κυριακής 17/7/2011.
2. Προϋπολογισμός για το Οικονομικό Ετος 2012, που υπογράφτηκε από τον Ομπάμα στις 14/2/2011 (https://www.whitehouse.gov/omb/budget/Overview/).
3. «Το σχέδιο Ομπάμα να αυξήσει τους φόρους στους ιδιοκτήτες αεροπλάνων μπορεί να βλάψει τους κατασκευαστές». Ουάσιγκτον Πόστ 13/7/11. (https://www.washingtonpost.com/business/industries/obamas-plan-to-increase-taxes-on-corporate-jet-owners-would-hit-ailing-us-manufacturers/2011/07/13/gIQA23xwBI_story.html).
4. «Η κυβέρνηση προτείνει περικοπές στην Υγεία στις διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό». Αρθρο των Τάιμς της Νέας Υόρκης, 4/7/2011 (https://www.nytimes.com/2011/07/05/us/05deficit.html?_r=1).
5. «Ο Ομπάμα εγκρίνει το σχέδιο για τα ελλείμματα της “συμμορίας των έξι”». MSNBC 20/7/11.
