Ως το μεγαλύτερο καρτέλ στη μεταπολεμική ιστορία της Γερμανίας χαρακτηρίζει η γερμανική Handelsblatt αυτό που αποκαλύφθηκε από το γερμανικό περιοδικό Spiegel την προηγούμενη Παρασκευή. Το καρτέλ συγκροτήθηκε από τις πέντε μεγαλύτερες αυτοκινητοβιομηχανίες της χώρας και συγκεκριμένα τη Volkswagen, τη BMW, την Αudi, την Porsche και τη Daimler. Οι πέντε κολοσσοί πραγματοποιούσαν από τη δεκαετία του ’90 μυστικές συσκέψεις (στις οποίες συμμετείχαν περισσότερα από 200 στελέχη), προκειμένου να μαγειρέψουν από κοινού την παρουσίαση των ρύπων από τους ντιζελοκινητήρες, να συμφωνήσουν σε θέματα κόστους (όπως για παράδειγμα να κατασκευάσουν μικρά και πιο φτηνά ντεπόζιτα, τα οποία όμως ήταν ανεπαρκή για τον καθαρισμό των ρύπων), καθώς και να συμφωνήσουν στη στάση απέναντι στους προμηθευτές τους.
Η υποψία προέκυψε αρχικά από έγγραφα που εντοπίστηκαν στο πλαίσιο των εισαγγελικών ερευνών για το σκάνδαλο με την παραποίηση των ρύπων στα ντιζελοκίνητα αυτοκίνητα της VW (που πιάστηκε στα πράσα από αμερικάνικο εργαστήριο). Η ίδια η VW παραδέχτηκε στη συνέχεια «πιθανή» συμπεριφορά που αντιτίθεται στον «ελεύθερο ανταγωνισμό», σε γράμμα της προς τις γερμανικές Αρχές Ανταγωνισμού, στις 4 Ιούλη. Το ίδιο έκανε λίγο αργότερα και η Daimler (που κατασκευάζει τις Mercedes).
Πώς είναι δυνατόν στην εποχή μας να υπάρχουν μονοπώλια που λυμαίνονται την αγορά πνίγοντας τον «ελεύθερο ανταγωνισμό»; Το ερώτημα, φυσικά, μόνο σαν ανέκδοτο μπορεί να ακουστεί, αφού η εποχή του περιβόητου «ελεύθερου ανταγωνισμού» έχει τελειώσει ανεπιστρεπτί εδώ κι ενάμιση αιώνα. Ομως το παραμύθι διατηρείται ακόμα, μαζί με την υποκρισία που αυτές τις μέρες είχε τις δόξες της! Σε ένα ρεσιτάλ αυτής της υποκρισίας ο πρόεδρος του Συνδικάτου Μετάλλου (IG Metal) Γιοργκ Χόφμαν, ο οποίος είναι ταυτόχρονα και μέλος του εποπτικού συμβουλίου της VW, ζήτησε «την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης», χαρακτηρίζοντας «εντελώς απαράδεκτες» τις συμπράξεις που δρουν σε βάρος των καταναλωτών και του περιβάλλοντος!
Το θέμα εξετάζεται από την Επιτροπή Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Ενωσης και το υπουργείο Οικονομίας και αν επιβεβαιωθούν οι κατηγορίες, οι οικονομικές συνέπειες προβλέπεται να είναι τσουχτερές. Η Κομισιόν, θεωρητικά, μπορεί να επιβάλει πρόστιμα της τάξης του 10% των ετήσιων εσόδων, ποσό που μπορεί να ξεπεράσει τα 50 δισ. ευρώ.
Αυτό όμως βρίσκεται, για την ώρα, στη σφαίρα της… επιστημονικής φαντασίας, γιατί τα μέχρι τώρα πρόστιμα από την επιτροπή ανταγωνισμού της ΕΕ είναι πολύ μικρότερα. Οπως για παράδειγμα αυτό που επιβλήθηκε τον Ιούλη του 2016 στη γερμανική Daimler, τη γαλλική Volvo/Renault, την ολλανδική DAF και την ιταλική IVECO, συνολικού ύψους (και για τις τέσσερις) 2.93 δισ. ευρώ. Ο λόγος ήταν ότι οι παραπάνω εταιρίες (οι οποίες σύμφωνα με τον Guardian κατασκευάζουν το 90% των φορτηγών της ευρωπαϊκής αγοράς) είχαν συμφωνήσει σε θέματα τιμών και μετακύλησαν το κόστος της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις περί εκπομπών ρύπων στους καταναλωτές. Το εν λόγω καρτέλ, στο οποίο συμμετείχε και η MAN (θυγατρική της VW), η οποία όμως γλίτωσε το πρόστιμο των 1.2 δισ. ευρώ γιατί συνεργάστηκε (κοινώς κάρφωσε τους υπόλοιπους), είχε κι αυτό μακρά ιστορία. Η συνεργασία ξεκίνησε το 1997 και τελείωσε το 2011. Η MAN, αφού συνεργάστηκε με τις παραπάνω εταιρίες, τις «έδωσε» στην επιτροπή ανταγωνισμού της ΕΕ και όχι μόνο γλίτωσε τα πρόστιμα, αλλά κατάφερε να τις βάλει να πληρώσουν, δηλαδή κατάφερε πλήγμα στα οικονομικά τους! Αυτό θα πει… ελεύθερος ανταγωνισμός!
Πριν από ενάμιση περίπου χρόνο, η Greenpeace είχε δημοσιεύσει τη «Μαύρη Βίβλο» της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας. Εκεί ανέφερε λεπτομέρειες για το πώς το λόμπι της αυτοκινητοβιομηχανίας διαπλεκόταν με πολιτικούς και υψηλόβαθμους αξιωματούχους από το περιβάλλον της καγκελαρίας, που έφταναν μέχρι και σε πρόσωπα εμπιστοσύνης της ίδιας της Μέρκελ. Ο Τομπίας Αουστρουπ, στέλεχος της Greenpeace και ειδικός σε θέματα συγκοινωνιών, είχε καταγγείλει ότι οι εκπρόσωποι αυτού του λόμπι κατορθώνουν με τη βοήθεια των πολιτικών τους διασυνδέσεων να παρακάμψουν την περιβαλλοντική πολιτική. Η Greenpeace είχε δώσει και ονόματα: από τον αντικαγκελάριο και υπουργό Οικονομίας (που ήταν ταυτόχρονα και αρχηγός του SPD) Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, ο οποίος είχε διατελέσει στέλεχος στην αυτοκινητοβιομηχανία, μέχρι το γερμανό υπουργό Μεταφορών Αλεξάντερ Ντόμπριντ, αλλά και την ίδια τη Μέρκελ. Ολοι αυτοί φρόντιζαν να επιβάλλουν τα συμφέροντα της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας. Το «δώσιμο» από την Greenpeace δε θα πρέπει να εκπλήσσει, καθώς η οργάνωση εξυπηρετεί αμερικάνικα συμφέροντα.
Τι μένει από τις παραπάνω ιστορίες; Αποκαλύπτεται για μία ακόμα φορά αυτό που οι «δογματικοί» μπολσεβίκοι ισχυρίζονταν από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Οτι ο «ελεύθερος ανταγωνισμός» είναι ένα παραμύθι στην εποχή της τεράστιας συσσώρευσης και συγκεντροποίησης κεφαλαίων, που σφραγίζεται από την ολοκληρωτική επικράτηση των μεγάλων μονοπωλιακών κολοσσών στην οικονομική ζωή των χωρών.
Υπερασπίζοντας τον Μαρξ, ο Β.Ι. Λένιν σημείωνε για τη δημιουργία των μονοπωλίων:
«Πριν από μισό αιώνα, όταν ο Μαρξ έγραφε το Κεφάλαιό του, η καταπληκτική πλειοψηφία των οικονομολόγων θεωρούσε τον ελεύθερο συναγωνισμό “φυσικό νόμο“. Η επίσημη επιστήμη προσπάθησε με τη συνωμοσία της σιωπής να σκοτώσει το έργο του Μαρξ, που απόδειχνε με τη θεωρητική και ιστορική ανάλυση του καπιταλισμού ότι ο ελεύθερος συναγωνισμός γεννάει τη συγκέντρωση της παραγωγής, και αυτή η συγκέντρωση σε μία ορισμένη βαθμίδα ανάπτυξής της οδηγεί στο μονοπώλιο. Τώρα το μονοπώλιο είναι πια γεγονός. Οι οικονομολόγοι γράφουν βουνά από βιβλία, που περιγράφουν τις διάφορες εκδηλώσεις του μονοπωλίου και συνεχίζουν με μια φωνή να δηλώνουν ότι “ο μαρξισμός έχει αναιρεθεί”. Τα γεγονότα όμως είναι πεισματάρικα πράγματα, όπως λέει μία αγγλική παροιμία, και, θες δε θες, είσαι υποχρεωμένος να τα υπολογίζεις. Τα γεγονότα δείχνουν ότι οι διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στις διάφορες καπιταλιστικές χώρες, στο ζήτημα λόγου χάρη του προστατευτισμού ή του ελεύθερου εμπορίου, προκαθορίζουν ασήμαντες μονάχα διαφορές στη μορφή των μονοπωλίων ή στο χρόνο εμφάνισής τους, ενώ η γέννηση του μονοπωλίου από τη συγκέντρωση γενικά της παραγωγής αποτελεί γενικό και βασικό νόμο του σύγχρονου σταδίου ανάπτυξης του καπιταλισμού. Για την Ευρώπη μπορεί να καθορίσει κανείς με αρκετή ακρίβεια το χρόνο της οριστικής αντικατάστασης του παλιού καπιταλισμού από τον καινούργιο: είναι ακριβώς οι αρχές του 20ού αιώνα» (Β.Ι.Λένιν, «Ιμπεριαλισμός το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού», 1916).
Πάνω από έναν αιώνα αργότερα, η επιβολή των μονοπωλίων και οι βρωμιές τους εξακολουθούν να μαστίζουν την Ευρώπη και όλο τον κόσμο. Αυτή η επιβολή δε μπορεί να κρυφτεί, όσο κι αν προσπαθεί η επιτροπή ανταγωνισμού της ΕΕ, που το μόνο που κάνει είναι να ρυθμίζει τις μεταξύ τους σχέσεις και να κοροϊδεύει τον κοσμάκη με ανοησίες περί «ελεύθερου ανταγωνισμού» και «υγιούς επιχειρηματικότητας». Να είστε σίγουροι ότι τα μονοπώλια θα τη σκαπουλάρουν με μερικά γελοία (σε σχέση με τα τεράστια υπερκέρδη τους) πρόστιμα, προκειμένου το σύστημα να βγει αναβαπτισμένο για να συνεχίσει το… θεάρεστο έργο της απάτης και του ανώτατου κέρδους.
ΥΓ. Ανάλογες «μαγκιές» με τις αμερικάνικες και γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες έκανε και ο Τραμπ, κατηγορώντας τες για το γεγονός ότι παράγουν στο Μεξικό και εξάγουν στις ΗΠΑ, με αποτέλεσμα να χάνονται χιλιάδες θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ. Τελικά, ο Τραμπ τα βρήκε με τις αμερικάνικες αυτοκινητοβιομηχανίες, πράγμα που αποτυπώθηκε και φωτογραφικά, με τον Τραμπ να χαριεντίζεται με τους εκπροσώπους τους και να ανταλλάσσουν θερμές χειραψίες (στη φωτογραφία, ο Τραμπ με τα στελέχη της Ford, τον περασμένο Μάρτη, που τον έπεισαν ότι θα πρέπει να επανεκτιμήσει τις αυστηρές περιβαλλοντικές απαιτήσεις που από το 2025 θα γίνονταν νόμος). Καλή η «μαγκιά» για να κοροϊδεύουμε τους ψηφοφόρους, αλλά τα αφεντικά δεν παύουν να είναι αφεντικά (στην προκειμένη περίπτωση, τ’ αφεντικά του Τραμπ είναι οι αμερικάνικες αυτοκινητοβιομηχανίες και όχι οι εργάτες φυσικά).
