Στους «Εχθρούς», το καλύτερο ίσως θεατρικό έργο του Μαξίμ Γκόρκι, η δράση κορυφώνεται, όταν οι εργάτες σκοτώνουν έναν εργοστασιάρχη. Ο συγγραφέας κάνει ένα σχόλιο πάνω στην αυθόρμητη προλεταριακή πάλη και την παρέμβαση των Μπολσεβίκων με σκοπό να δώσουν σ’ αυτή την πάλη συνειδητή επαναστατική κατεύθυνση, «συγχωνευόμενοι» μαζί της. «Μην κλαις καρδούλα μου, οι άνθρωποι αυτοί θα νικήσουν» είναι η τελευταία ατάκα του έργου.
Μας ήρθε στο μυαλό το αριστούργημα αυτό του ρώσου προλεταριακού συγγραφέα, καθώς διαβάζαμε την είδηση για το λιντσάρισμα ενός διευθυντή εργοστασίου στην Ινδία από τους εξαγριωμένους εργάτες, όταν η ιταλική εταιρία τους ανακοίνωσε ότι τους απολύει. Ακολούθησαν τα γνωστά: η Αστυνομία συνέλαβε 63 άτομα και σίγουρα κάποιοι απ’ αυτούς θα δικαστούν και θα πεταχτούν να σαπίσουν σε κάποιο μπουντρούμι. Η πράξη αυτή, όμως, αυτό το ξεχείλισμα της ταξικής οργής, που φτάνει μέχρι την αφαίρεση της ζωής του ταξικού αντίπαλου, θα θυμίζει για πάντα πως ανάμεσα στο κεφάλαιο και την εργασία δεν υπάρχει δρόμος συμβιβασμού. Θα θυμίζει πως η εργατική τάξη μόνο με τη βίαιη κατάληψη της εξουσίας, την απαλλοτρίωση των καπιταλιστών και το τσάκισμα του κρατικού τους μηχανισμού μπορεί να απελευθερώσει τον εαυτό της και μαζί ολόκληρη την κοινωνία.
