Οσο στρογγυλευμένη κι αν ήταν η κριτική των ειδικών της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA) στο σύστημα σχεδιασμού των πυρηνικών εγκαταστάσεων της Ιαπωνίας, η αλήθεια είναι ότι οι κριτικές για υποεκτίμηση των κινδύνων, που ακούγονταν από διάφορους επιστήμονες, πήραν πλέον επίσημο χαρακτήρα. Ο λόγος για το προκαταρκτικό πόρισμα της επιτροπής των ειδικών της ΙΑΕΑ σχετικά με το πυρηνικό ατύχημα της 11ης Μάρτη στην Φουκουσίμα. Η επιτροπή που επισκέφτηκε την περιοχή της Φουκουσίμα από τις 24 Μάη μέχρι την 1η Ιούνη, κατέθεσε το πόρισμά της στην κυβέρνηση της Ιαπωνίας την περασμένη Τετάρτη.
Η πλήρης έκθεση αναμένεται να δημοσιευτεί στα τέλη του μήνα, γι’ αυτό και λεπτομέρειες δεν γνωρίζουμε, αλλά ούτε χρειάζονται για να βγάλει κανείς τα πρώτα σημαντικά συμπεράσματα. Αρκεί το τρισέλιδο κείμενο της επιτροπής των ειδικών. Σύμφωνα με το κείμενο αυτό, «τα κύματα του τσουνάμι κατατρόπωσαν τις άμυνες των εγκαταστάσεων του Φουκουσίμα-Νταΐτσι, της (διαχειρίστριας εταιρίας) TEPCO, τα οποία ήταν σχεδιασμένα μόνο για να αντέξουν σε κύματα τσουνάμι το πολύ 5.7m ύψος. Τα μεγαλύτερα κύματα που χτύπησαν την εγκατάσταση εκείνη την μέρα εκτιμήθηκε ότι ήταν μεγαλύτερα από 14m. Τα κύματα του τσουνάμι έφτασαν περιοχές βαθειά μέσα στις μονάδες προκαλώντας απώλεια όλων των πηγών ισχύος, εκτός μίας ντηζελογεννήτριας».
Ανάλογη επισήμανση είχε κάνει και ο εκπρόσωπος του «Παγκόσμιου Πυρηνικού Συνδέσμου», Ιαν Χορ Λάσι, λίγες μέρες μετά το ατύχημα. Εκείνο όμως που προκαλεί εντύπωση είναι η επισήμανση των ειδικών της IAEA, ότι ο κίνδυνος για τσουνάμι είχε υποεκτιμηθεί σε αρκετές εγκαταστάσεις και όχι μόνο στην Φουκουσίμα. Γι’ αυτό και κάλεσε τους πυρηνικούς σχεδιαστές και χειριστές να εκτιμούν όλους τους φυσικούς κινδύνους τακτικά, να ενημερώνουν τις εκτιμήσεις τους και τις μεθοδολογίες με τις οποίες γίνονται αυτές οι εκτιμήσεις στο φως των πρόσφατων πληροφοριών, εμπειριών και κατανόησης και τους εθνικούς κανονισμούς για τα πυρηνικά, να λαμβάνουν υπόψη τους τα πιο ακραία εξωτερικά περιστατικά και να εξασφαλίζουν την ανεξαρτησία των ρυθμιστικών αρχών σύμφωνα με τα στάνταρντ της IAEA.
Μα πώς είναι δυνατόν να συμβαίνουν αυτά στην Ιαπωνία, θα αναρωτηθεί κανείς! Εκεί που όλα «δουλεύουν ρολόϊ» και δεν υπάρχει διαφθορά! Δε μιλάμε για μια τριτοκοσμική χώρα, αλλά για μια από τις πιο προηγμένες χώρες του πλανήτη. Και μάλιστα για έναν σταθμό όπως της Φουκουσίμα-Νταΐτσι (Νταΐτσι=νούμερο 1), ο οποίος είναι ένας από τους 25 μεγαλύτερους στον κόσμο! Αυτά τα πράγματα θα έπρεπε να είναι αυτονόητα κι όμως δεν είναι. Οχι λόγω έλλειψης γνώσης, αλλά για καθαρά οικονομικούς λόγους.
Ο σταθμός της Φουκουσίμα είναι ένας γερασμένος σταθμός. Οι αντιδραστήρες του κατασκευάστηκαν τη δεκαετία του ’70. Πρόκειται δηλαδή για αντιδραστήρες ηλικίας 30-40 ετών. Τον σταθμό τον διαχειρίζεται η ιδιωτική εταιρία TEPCO, η Ηλεκτρική Εταιρία του Τόκυο, που είναι η τέταρτη μεγαλύτερη στον κόσμο. Πριν από 9 χρόνια, τον Σεπτέμβρη του 2002, τέσσερα μεγαλοστελέχη της εταιρίας (ο πρόεδρος, ο αντιπρόεδρος και δύο σύμβουλοι) είχαν αναγκαστεί να παραιτηθούν μετά το σκάνδαλο που ξέσπασε με τις πλαστογραφήσεις αρχείων ελέγχων και επισκευών σε 29 περιπτώσεις. Σύμφωνα με το CNN (2/9/2002), η εταιρία αναγκάστηκε να κλείσει και τους 17 αντιδραστήρες που διαχειρίζονταν τότε, αφού ανακαλύφθηκαν περιστατικά συγκάλυψης σε ρωγμές ενός σημαντικού εξαρτήματος. Οπως είχαμε γράψει και όταν έγινε το ατύχημα, η ιαπωνική κυβέρνηση είχε ενημερωθεί το 2008 από την Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA), ότι τα πυρηνικά της εργοστάσια δεν ήταν σε θέση να αντέξουν ισχυρούς σεισμούς πάνω από 7 ρίχτερ, ενώ διπλωματικά τηλεγραφήματα των ΗΠΑ που περιήλθαν στην κατοχή του WikiLeaks, ανέφεραν πως η ιαπωνική κυβέρνηση αντιτάχτηκε σε δικαστική εντολή να κλείσει πυρηνικό εργοστάσιο, λόγω αμφιβολιών για την αντοχή τους σε ισχυρούς σεισμούς, και αξιωματούχος της ΙΑΕΑ είχε προειδοποιήσει ότι οι κανονισμοί των εργοστασίων είναι ξεπερασμένοι, με αποτέλεσμα ενδεχόμενοι ισχυροί σεισμοί να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στους πυρηνικούς σταθμούς!
Αυτά είχαν αναφερθεί κατά τη διάρκεια συνάντησης της ομάδας πυρηνικής ασφάλειας του G8 στο Τόκιο το 2008. Κι όμως τίποτα δεν έγινε. Η ασφάλεια μπήκε στο ζύγι με το κέρδος και το κέρδος νίκησε. Σε εποχές κρίσης ποιος θα δαπανούσε τεράστια ποσά για την ασφάλεια από «ακραία καιρικά φαινόμενα»; Ετσι λειτουργεί ο καπιταλισμός, ακόμα και στις πιο προηγμένες τεχνολογικά χώρες.
