Η ρουκέτα που χτύπησε στις 3 Ιουνίου το προεδρικό μέγαρο σκοτώνοντας 11 κυβερνητικούς αξιωματούχους και τραυματίζοντας τον Αλί Σάλεχ και η μεταφορά του μαζί με πέντε ακόμη κορυφαίους κυβερνητικούς αξιωματούχους την επόμενη μέρα στη Σαουδική Αραβία για θεραπεία είναι πολύ πιθανό να βάλει τέλος στην 33χρονη εξουσία του εξουσιομανούς δικτάτορα και να ανοίξει το δρόμο για την εξεύρεση κάποιας πολιτικής λύσης στο πολιτικό αδιέξοδο των τελευταίων μηνών.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής, η κατάσταση είναι ρευστή και το πολιτικό τοπίο θολό. Χρέη προέδρου εκτελεί ο αντιπρόεδρος Αμπντ – Ράμπου Μανσούρ Χάντι, ο οποίος έχει δηλώσει ότι ο Σάλεχ θα επιστρέψει στη χώρα τις επόμενες μέρες και αν κάποια στιγμή αποχωρήσει από την προεδρία, αυτό θα γίνει με συνταγματικό τρόπο. Ο γιος του Αλί Σάλεχ, Αχμέντ, επικεφαλής των μονάδων της πανίσχυρης Προεδρικής Φρουράς, έχει εγκατασταθεί στο προεδρικό μέγαρο και τα τέσσερα ξαδέλφια του παραμένουν στη χώρα και διατηρούν τον έλεγχο των αντίστοιχων στρατιωτικών μονάδων. Ο Μανσούρ Χάντι δεν έχει άμεσο έλεγχο σε στρατιωτικές μονάδες κι αυτό σημαίνει ότι ο γιος και τα ανήψια του Αλί Σάλεχ έχουν περισσότερη εξουσία από τον αντιπρόεδρο.
Ο κυβερνητικός στρατός έχει αποσυρθεί από το πεδίο των μαχών με τους ένοπλους του ισχυρού φύλαρχου Σαντίκ αλ – Αχμαρ, ύστερα από την εκεχειρία που συμφωνήθηκε ανάμεσα στις δύο πλευρές με τη μεσολάβηση της σαουδαραβικής μοναρχίας. Σημειωτέον ότι ο πόλεμος που ξέσπασε ανάμεσα στην κάστα του Αλί Σάλεχ και την οικογένεια του Σαντίκ αλ – Αχμαρ, επικεφαλής της ομοσπονδίας της μεγαλύτερης και ισχυρότερης φυλής των Χασίντ στην Υεμένη, ο οποίος είχε ταχθεί από τον περασμένο Μάρτιο με το αντικαθεστωτικό κίνημα, δεν έχει σχέση με τα αιτήματα του κινήματος, αλλά με την πάλη για τον έλεγχο της εξουσίας. Ο γιος του Σαντίκ αλ – Αχμαρ, Χαμίντ, έχει από παλιότερα εκφράσει τις πολιτικές φιλοδοξίες του να διαδεχθεί τον Αλί Σάλεχ στην προεδρία.
Ενας άλλος σημαντικός παράγοντας στην Υεμένη είναι ο στρατηγός Αλί Μόχσεν αλ – Αχμαρ, διοικητής της 1ης Τεθωρακισμένης Μεραρχίας, ο οποίος από νωρίς τάχθηκε με το μέρος του αντικαθεστωτικού κινήματος και ανέπτυξε τις δυνάμεις του για την προστασία των διαδηλωτών στην πρωτεύουσα, όταν κάποιοι διαδηλωτές σκοτώθηκαν από ελεύθερους σκοπευτές. Είναι μέλος μιας ομάδας 9 ανώτατων αξιωματικών που έχουν αποσκιρτήσει από τον κυβερνητικό στρατό.
Υπάρχουν επίσης το αυτονομιστικό κίνημα των Χούθι στο βορρά, το οποίο ύστερα από πολύμηνη ένοπλη αναμέτρηση με τον κυβερνητικό στρατό έχει επιβάλει ουσιαστικά καθεστώς αυτονομίας στην περιοχή του, το αποσχιστικό κίνημα στη νότια Υεμένη και ένα ισχυρό ισλαμικό κίνημα. Τα κινήματα αυτά πήραν εξαρχής μέρος στο αντικαθεστωτικό κίνημα που ξεκίνησε από τη νεολαία και έχουν καταφέρει να διευρύνουν σημαντικά την επιρροή τους, ελέγχοντας αρκετές επαρχίες της χώρας, και το ρόλο τους στο πολιτικές εξελίξεις.
Υπάρχουν τα κόμματα της κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης, τα οποία έχουν συνεργαστεί στον ένα ή στον άλλο βαθμό με το καθεστώς Σάλεχ, τα οποία καλούν τον εκτελούντα χρέη προέδρου Μανσούρ Χάντι να αναλάβει ως μεταβατικός πρόεδρος και να συμφωνήσει στο σχηματισμό μεταβατικής κυβέρνησης, πρόταση την οποία μέχρι στιγμής απορρίπτει.
Υπάρχει τέλος το μεγάλο αντικαθεστωτικό κίνημα εδώ και τέσσερις μήνες στους δρόμους, που έχει πληρώσει βαρύ φόρο αίματος και απαιτεί την παραίτηση του Αλί Σάλεχ και όλης της κλίκας του και την παραπομπή τους σε δίκη για να τιμωρηθούν για τα εγκλήματά τους σε βάρος του λαού και της χώρας. Η συντριπτική πλειοψηφία του κινήματος αυτού τάσσεται επίσης εναντίον της σχεδίου μεταβίβασης της εξουσίας που προωθεί το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου με την υποστήριξη των ΗΠΑ, το οποίο προβλέπει τη μεταβίβαση της εξουσίας μέσα σε 30 μέρες από το Σάλεχ στον αντιπρόεδρο, το σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας με επικεφαλής την αντιπολίτευση και τη χορήγηση ασυλίας στον Αλί Σάλεχ, στην οικογένειά του και στους συνεργάτες του. Το σχέδιο έγινε αποδεχτό και υπογράφτηκε από την αντιπολίτευση, ενώ ο Σάλεχ υπαναχώρησε την τελευταία στιγμή για τρίτη φορά και αρνήθηκε να το υπογράψει.
Είναι βέβαιο ότι ο Λευκός Οίκος και η σαουδαραβική μοναρχία θα πιέσουν τον Αλί Σάλεχ να μην επιστρέψει στην Υεμένη και θα ενεργοποιήσουν ξανά το σχέδιο του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου προκειμένου να αποτρέψουν το παραπέρα βάθεμα της πολιτικής κρίσης και την κλιμάκωση των ένοπλων συγκρούσεων, που απειλούν την ίδια την υπόσταση της Υεμένης ως ενιαίο κράτος.
Από την άλλη, η στρατηγικής σημασίας γεωγραφική θέση της Υεμένης στο μαλακό υπογάστριο της Σαουδικής Αραβίας και στο θαλάσσιο δρόμο μεταφοράς 3 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου την ημέρα μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και του Κόλπου του Αντεν αποτελεί για την οικογένεια και τους στενούς συνεργάτες του Σάλεχ ένα σημαντικό διαπραγματευτικό χαρτί, που θα το χρησιμοποιήσουν για να εξασφαλίσουν καλύτερους όρους και περισσότερες εγγυήσεις στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, γιατί οι Αμερικάνοι και η σαουδαραβική μοναρχία δεν θέλουν σε καμιά περίπτωση να μετατραπεί η Υεμένη σε Σομαλία.
Ωστόσο, ακόμη και στην περίπτωση που το σχέδιο μεταβίβασης της εξουσίας των χωρών του Κόλπου γίνει αποδεκτό και υπογραφεί από την πλευρά Σάλεχ, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα αποκλιμακωθεί η ένταση και θα αποκατασταθεί εύκολα η πολιτική σταθερότητα, γιατί οι παίχτες στην σκακιέρα της Υεμένης είναι πολλοί και με διαφορετικά συμφέροντα. Και πάνω απ’ όλα, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα σταματήσουν οι μαζικές διαδηλώσεις, αν δεν ικανοποιηθούν βασικά αιτήματα του αντικαθεστωτικού κινήματος.
