Η κατάσταση στο Παλαιστινιακό έχει φτάσει σε ένα αξεπέραστο αδιέξοδο. Οι Σιωνιστές (γράφοντας εκεί που δεν πιάνει μελάνι τις αποφάσεις του ΟΗΕ, ακόμα και τις εκκλήσεις των Αμερικανών) επιβάλλουν την επέκταση των εποικισμών στη Δυτική Οχθη και συνεχίζουν τον ανελέητο αποκλεισμό στη Λωρίδα της Γάζας. Η Παλαιστινιακή Αρχή κυλιέται όλο και περισσότερο στο βούρκο της προδοσίας, πράγμα που εκφράστηκε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο με την άρνηση του Αμπάς να στηρίξει την έκθεση Γκόλντστοουν (που καταδίκαζε τόσο τους Σιωνιστές όσο και τη Χαμάς για τις πράξεις τους κατά την πρόσφατη ισραηλινή επίθεση στη Γάζα) στην επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, με αποτέλεσμα η παραπομπή της έκθεσης στο Συμβούλιο Ασφαλείας να πάρει αναβολή για έξι μήνες. Ακόμα κι αν ο Αμπάς αναγκάστηκε τελικά να κάνει πίσω και να προτείνει νέα συζήτηση στην επιτροπή του ΟΗΕ (η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές), η προδοσία δε μπορεί να ξεπλυθεί με τίποτα.
Γιατί όλοι γνωρίζουν ότι η κάλυψη που παρείχε ο Αμπάς στους Σιωνιστές (πράξη που στιγματίστηκε ακόμα και από τον Ανώτατο Επίτροπο του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Ρίτσαρντ Φολκ) δεν ήταν τίποτε άλλο παρά εκδούλευση στους Αμερικανούς που δεν ήθελαν σε καμία περίπτωση να πάει η έκθεση Γκόλντστοουν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, γιατί τότε θα αναγκάζονταν είτε να θέσουν βέτο για να στηρίξουν το Ισραήλ είτε να αποδεχτούν την έκθεση ανοίγοντας το δρόμο της παραπομπής του Ισραήλ στα διεθνή δικαστήρια με την κατηγορία των εγκλημάτων πολέμου. Κι επειδή οι Αμερικάνοι φυσικά θα ακολουθούσαν την πρώτη επιλογή (βέτο), θα ξεμπροστιάζονταν στα μάτια της ανθρωπότητας ως συνένοχοι των εγκληματιών πολέμου, σε μια περίοδο που η κυβέρνηση Ομπάμα προσπαθεί να φτιάξει ένα πιο «δημοκρατικό» προσωπείο από την κυβέρνηση Μπους.
Ομως ο Αμπάς δεν μπόρεσε να τους ικανοποιήσει μέχρι το τέλος. Ηταν βλέπετε τέτοια η αντίδραση (ακόμα και μέσα στους κόλπους της Φατάχ), που αναγκάστηκε να κάνει στροφή 180 μοιρών, λίγες μέρες μετά την προσπάθεια να δικαιολογήσει τα αδικαιολότητα (με τηλεοπτικό του διάγγελμα την προηγούμενη Κυριακή). Ηταν βλέπετε και η κίνηση της Λιβύης που πρότεινε έκτακτη σύνοδο του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για να συζητηθεί η έκθεση. Πρόταση που, αν και απορρίφθηκε από το ΣΑ, ξεμπρόστιαζε την Παλαιστινιακή Αρχή και την πίεζε να πάρει θέση.
Σ’ αυτό το μαύρο φόντο που μόνο αισιοδοξία δεν μπορεί να εμπνέει, η παρουσίαση των απόψεων των αντιστασιακών οργανώσεων έχει ιδιαίτερη αξία. Η Ισλαμική Τζιχάντ είναι μία από τις οργανώσεις αυτές. Γεννημένη τη δεκαετία του ‘80, η Τζιχάντ είναι τέκνο της αντίστασης στην πολιτική των συνεχών συμβιβασμών της Φατάχ αλλά και της επιρροής της ιρανικής επανάστασης στις αραβικές μάζες. Η μετατροπή της Φατάχ σε «σκιώδη εξουσία» στο πλάι της ισραηλινής κατοχής, με τη δημιουργία της Παλαιστινιακής Αρχής μετά τις συμφωνίες του Οσλο (που οδήγησαν στην άγρια καταστολή κάθε πράξης αντίστασης), οδήγησε πολλούς Παλαιστίνιους που ήθελαν να συνεχίσουν τον αγώνα να ενταχθούν στις αντιστασιακές ομάδες, πρώτα απ’ όλα στη Χαμάς και δευτερευόντως στη Τζιχάντ. Γιατί αυτές οι ομάδες (σε αντίθεση με τα αριστερής αναφοράς Λαϊκό και Δημοκρατικό Μέτωπο) τράβηξαν ξεκάθαρη διαχωριστική γραμμή από την Φατάχ και την Παλαιστινιακή Αρχή και τους ιστορικούς τους συμβιβασμούς με τους Σιωνιστές.
Η Τζιχάντ παρουσιάζεται σαν η πλέον «φανατική» ισλαμιστική οργάνωση. Οντως, η Τζιχάντ δεν αποδέχεται ούτε την πολύχρονη ανακωχή που πρότεινε παλαιότερα η Χαμάς. Ομως, αυτό δεν γίνεται λόγω «φανατισμού», αλλά γιατί μέχρι σήμερα καμία ανακωχή, καμία ειρηνευτική διαδικασία δεν έχει προωθήσει ούτε στο ελάχιστο τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. Ο λόγος της Τζιχάντ είναι κυρίως πολιτικός. Οι θρησκευτικές ιδεολογικές αρχές της –που φυσικά και μας βρίσκουν ριζικά αντίθετους– δε μπορούν να αποτελούν άλλοθι για να γυρίσουμε την πλάτη μας σ’ αυτούς που αγωνίζονται δίνοντας το αίμα τους για την ελευθερία της Παλαιστίνης. Ακόμα κι αν αυτή η ελευθερία για την οποία παλεύουν είναι πρωτίστως εθνική κι όχι μέχρι το τέλος (κοινωνική). Σ’ αυτό το φύλλο παρουσιάζουμε εκτεταμένα αποσπάσματα από πρόσφατη συνέντευξη του σημερινού γενικού γραμματέα της Τζιχάντ, Ραμαντάν Αμπντουλάχ Σάλαχ, στο Αλ-Τζαζίρα. Ο Σάλαχ δεν είναι ένας «φανατικός φονταμενταλιστής». Σπουδαγμένος στη Βρετανία και λέκτορας μεσανατολικών σπουδών στο αμερικάνικο πανεπιστήμιο της Νότιας Φλόριντα, αναδείχτηκε στην ηγεσία της Τζιχάντ μετά τη δολοφονία του ιστορικού της ηγέτη, Φάθι Σικάκι, το 1995 στη Μάλτα από τους Σιωνιστές. Επομένως, ο Σάλαχ δεν ταιριάζει με το προφίλ του «ισλαμιστή τρομοκράτη» που καλλιεργεί η Δύση. Ας του δώσουμε το λόγο.
Αλ-Τζαζίρα: Οι πρωτοβουλίες πολιτικής συμφιλίωσης μεταξύ των παλαιστινιακών ομάδων φαίνεται να έχουν εξασθενήσει και η Γάζα παραμένει υπό ισραηλινό αποκλεισμό. Ποιες είναι οι μεγαλύτερες απειλές που αντιμετωπίζουν οι Παλαιστίνιοι σήμερα, κατά την άποψη της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ (ΠΙΤ);
Σάλαχ: Πιστεύω ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τον Παλαιστινιακό λαό σήμερα είναι η απουσία κατεύθυνσης… Η παλαιστινιακή ηγεσία, η πρώην παλαιστινιακή ηγεσία, μπήκε στην ειρηνευτική διαδικασία πάνω από 15 χρόνια πριν με στόχο να πετύχει ένα ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος μέσα στα σύνορα του 1967. Αν όμως εστιάσουμε στο τι έχει επιτευχθεί σήμερα, συνειδητοποιούμε ότι δεν έχουν πετύχει τίποτα επειδή οι ισραηλινές πολιτικές που εφαρμόζονται στην Ιερουσαλήμ και στη Δυτική Οχθη δεν αφήνουν κανένα περιθώριο για τη δημιουργία οποιουδήποτε είδους παλαιστινιακού κράτους… Πιο πρόσφατα, γίναμε επίσης μάρτυρες της στάσης της Παλαιστινιακής Αρχής απέναντι στην έκθεση Γκόλντστοουν για τα ισραηλινά εγκλήματα πολέμου κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα τον περασμένο Γενάρη. Θεωρού-με ότι η έκκληση για αναβολή της ψηφοφορίας πάνω στα ευρήματα αυτής της έκθεσης είναι ένα σημάδι παρά ένα λάθος. Σ’ αυτή την περίπτωση, η παλαιστινιακή ηγεσία προσπάθησε να βοηθήσει τους Ισραηλινούς και να τους δώσει ένα τρόπο να βγουν από αυτό το δίλημμα παρά να βοηθήσουν τη διεθνή κοινότητα να πιέσει τους Ισραηλινούς και να τους στιγματίσει σαν εγκληματίες πολέμου…
Αλ-Τζαζίρα: Πιστεύετε πραγματικά ότι οι Ισραηλινοί είδαν την έκθεση Γκόλντστοουν σαν ένα «δίλημμα» ή σοβαρή απειλή;
Σάλαχ: Πιστεύω ότι αυτό που ήταν νέο σ’ αυτή την έκθεση είναι η πρόκληση στην ισραηλινή νομιμοποίηση επειδή είναι η πρώτη φορά που η διεθνής κοινότητα έρχεται ενωμένη και ζητάει από το Ισράηλ να πάει σε δίκη και καταδικάζει τις ισραηλινές πολιτικές τόσο σκληρά… Αυτό είναι κάτι νέο και ελπιδοφόρο για να ακουστούν οι Παλαιστίνιοι, ανεξάρτητα αν αυτή η έκθεση μιλάει εναντίον μας, εναντίον των παλαιστινιακών αντιστασιακών ομάδων. Αυτό που έχει σημασία για μας είναι να ακουστεί ότι δυτικές πηγές, ινστιτούτα και χώρες, καταδικάζουν το Ισραήλ…
Αλ-Τζαζίρα: Πιστεύετε ότι η κριτική και οι πιέσεις μέσα από την παλαιστινιακή κοινωνία απειλούν να ξεφτίσουν την Παλαιστινιακή Αρχή;
Σάλαχ: Αυτό που έγινε στη Γενεύη (σ.σ. η απόσυρση της υποστήριξης στην έκθεση Γκόλντστοουν από την Παλαιστινιακή Αρχή) είναι κάτι σοβαρό και επικίνδυνο και υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι να ακολουθηθούν γι’ αυτό το θέμα. Το πιο σημαντικό βήμα τώρα είναι να αναζητήσουμε διάφορες εναλλακτικές για αναδιοργάνωση της παλαιστινιακής οντότητας και της δομής των κέντρων αποφάσεων, με τρόπο που να γνωρίζουμε πώς η παλαιστινιακή ηγεσία φτάνει στις αποφάσεις της. Αν ο Αμπάς ήταν μέλος μιας δημοκρατικής παλαιστινιακής ηγεσίας, δεν πιστεύω ότι θα έπαιρνε την απόφαση να καθυστερήσει την ψηφοφορία… Αλλά πήρε αυτές τις αποφάσεις προσωπικά και τώρα πληρώνει το τίμημα. Αυτό που είναι σημαντικό για εμάς σήμερα είναι η αναθεώρηση ολόκληρης της παλαιστινιακής κατάστασης, μέσω του διαλόγου, με στόχο την αναδιοργάνωση των παλαιστινιακών ιδρυμάτων και την εύρεση νέας αντιπροσωπευτικότητας και νέας διαδικασίας λήψης πολιτικών αποφάσεων.
Αλ-Τζαζίρα: Ας υποθέσουμε ότι επαναχαράσσονται οι παλαιστινιακές πολιτικές και τίθεται σε εφαρμογή ένα νέο, πιο ενοποιημένο κέντρο αποφάσεων, όπως προαναφέρατε. Ο αμερικάνος απεσταλμένος στη Μέση Ανατολή, Τζορτζ Μίτσελ, έκανε πολλές επισκέψεις για να συζητήσει την ειρηνευτική διαδικασία με Αραβες, Ισραηλινούς και Παλαιστίνιους ηγέτες. Ποια είναι η θέση της ΠΙΤ σχετικά με τις συνομιλίες με το Ισραήλ;
Σάλαχ: Πρώτα απ’ όλα δεν πιστεύουμε στις διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ. Δεν αναγνωρίζουμε το Ισραήλ σαν νόμιμη οντότητα σ’ αυτή την περιοχή και το βλέπουμε σαν ένα σώμα εισβολέων που εμφυτεύθηκε σ’ αυτή την περιοχή, σαν έναν αντιπρόσωπο των δυτικών συμφερόντων και των αποικιακών δυνάμεων. Το Ισραήλ είναι ένας κατακτητής που εκδίωξε τους γηγενείς κατοίκους αυτής της γης, τον παλαιστινιακό πληθυσμό, που τώρα ζει πρόσφυγας ανά τον κόσμο.
Αμφισβητήθηκαν τα δικαιώματα της επιστροφής στις εστίες τους. Δεν εμπιστευόμαστε την αποκαλούμενη ειρηνευτική διαδικασία. Κατά τη δική μας άποψη, τίποτα δεν έχει επιτευχθεί από τότε που έγινε η συνδιάσκεψη της Μαδρίτης και υπογράφηκαν οι συμφωνίες του Οσλο από τον Γιάσερ Αραφάτ, τον τελευταίο παλαιστίνιο πρόεδρο, το 1993. Ακόμα και μέλη της Παλαιστινιακής Αρχής (ΠΑ) σήμερα παραδέχονται ότι η κατάσταση ήταν καλύτερα πριν από την ειρηνευτική διαδικασία, τουλάχιστον με όρους συνθηκών διαβίωσης, εξασφάλισης των οικονομικών μας αναγκών ως ανθρώπινων όντων και της ελευθερίας της μετακίνησής μας. Κοιτάξτε για παράδειγμα τους παράνομους εποικισμούς και τους εποικισμούς στη Δυτική οχθη από τότε που ξεκίνησε η ειρηνευτική διαδικασία. Το 1993 υπήρχαν γύρω στους 100.000 εποίκους στην Δυτική Οχθη, συμπεριλαμβανομένης της Ιερουσαλήμ. Σήμερα, υπάρχουν 500.000 έποικοι. Αυτή η τρομακτική αύξηση συνέβη κατά τη διάρκεια της αποκαλούμενης ειρηνευτικής διαδικασίας. Δεν έχουμε κανένα είδος ειρήνης. Τώρα, με την εκλογή του ακροδεξιού Λικούντ και την κυβέρνηση του Βενιαμίν Νετανιάχου, δεν έχουμε ούτε ακόμα και τέτοια διαδικασία. Η διαδικασία (σ.σ. ειρηνευτική) σταμάτησε. Σήμερα η ΠΑ επιχειρεί να σπείρει ελπίδες στον παλαιστινιακό λαό ότι θα ξαναρχίσουν οι συνομιλίες με τους Ισραηλινούς και θα προχωρήσουμε μπροστά σε ένα μελλοντικό παλαιστινιακό κράτος. Αυτό είναι μόνο μια προσπάθεια να ξαναπουληθούν οι αυταπάτες και τα ψέματα της προηγού-μενης δεκαετίας. Δεν πιστεύουμε ότι υπάρχει οποιαδήποτε πιθανότητα να ιδρυθεί παλαιστινιακό κράτος στη Δυτική Οχθη στα σύνορα του 1967. Ο Νετανιάχου έκανε ξεκάθαρο ότι αν οι Παλαιστίνιοι θέλουν να έχουν κράτος θα πρέπει πρώτα να συμφωνήσουν σε δύο προϋποθέσεις: Την αναγνώριση του Ισραήλ σαν εβραϊκό κράτος και την αποστρατιωτικοποίηση του αποκαλούμενου παλαιστινιακού κράτους, πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα έχουμε στρατό ούτε κυριαρχία στην πατρίδα μας… Αυτό είναι που περιμένει τους Παλαιστίνιους.
Αλ-Τζαζίρα: Ζωγραφίζετε μια πολύ αποθαρρυντική εικόνα.
Σάλαχ: Η κατάσταση είναι από μόνη της αποθαρρυντική. Δεν ζωγράφισα αυτή την εικόνα μέσα από τη φαντασία μου, γιατί αν δείτε τι συμβαίνει στην Ιερουσαλήμ σήμερα, είναι πολύ αποθαρρυντική εικόνα. Για παράδειγμα, πάρετε υπ’ όψη σας τις απειλές που αντιμετωπίζει το τέμενος του Αλ-Ακσα, το οποίο συμβολίζει την ιερότητα και τη θυσία του παλαιστινιακού σκοπού. Οι Ισραηλινοί δεν κάνουν και μεγάλη προσπάθεια για να καταστρέψουν το τέμενος. Σκάβουν τούνελ κάτω από το Αλ-Ακσα και σχεδιάζουν να χτίσουν τον υποτιθέμενο ναό του Σολομώντα στη θέση του γκρεμισμένου Αλ-Ακσα. Στην Ιερουσαλήμ σήμερα υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να κατεδαφιστούν πάνω από 11.000 παλαιστινιακά σπίτια. Κάπου 180 έχουν ήδη κατεδαφιστεί. Αυτό μπορεί να α-κούγεται παράξενο στους ακροατές σας, όμως όταν οι Ισραηλινοί αποφασίζουν να κατεδαφίσουν ένα σπίτι, χρεώνουν στους Παλαιστίνιους που κατοικούν το κόστος της κατεδάφισης, περίπου 25.000 δολάρια. Πρώτα ενημερώνουν την οικογένεια ότι το σπίτι της είναι παράνομο και θα πρέπει να κατεδαφιστεί. Αν η παλαιστινιακή οικογένεια δεν έχει να πληρώσει, θα πρέπει η ίδια να καταστρέψει το σπίτι της. Επίσης, πάνω από 50.000 Παλαιστίνιοι στην Ιερουσαλήμ έχουν χάσει τις ταυτότητές τους, γεγονός που αποτελεί ένα μέρος της εβραιοποίησης της πόλης. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της αποκαλούμενης ειρηνευτικής διαδικασίας. Ο,τι έγινε στην Ιερουσαλήμ έγινε κάτω από την ομπρέλα των ειρηνευτικών συνομιλιών… Επομένως, τι περιμένει η ΠΑ; Τι μπορούμε να πάρουμε από αυτή την ειρηνευτική διαδικασία; Δεν έμεινε τίποτα από τη γη για να δοθεί στους Παλαιστίνιους, τίποτα για να διαπραγματευτούν, να δημιουργήσουν ένα ανεξάρτητο κράτος.
Αλ-Τζαζίρα: Αν όπως λέτε η ειρηνευτική διαδικασία έχει αποτύχει να δώσει στους Παλαιστίνιους τα δικαιώματά τους, ποια είναι η εναλλακτική πρόταση της ΠΙΤ;
Σάλαχ: Το πρώτο πράγμα είναι η διεθνής κοινότητα να αναγνωρίσει τουλάχιστον ότι η ισραηλινή παρουσία στη Δυτική Οχθη και τη Λωρίδα της Γάζας είναι παράνομη κατοχή. Αν έχουμε αυτή την αναγνώριση, οι Ισραηλινοί θα πρέπει να αποχωρήσουν από αυτή τη γη. Αν δεν συμφωνήσουν να αποχωρήσουν ειρηνικά, δεν έχουμε άλλη επιλογή παρά να συνεχίσουμε την αντίσταση. Ως εθνικό κίνημα θεωρούμε τους εαυτούς μας μαχητές της ελευθερίας. Εχουμε το δικαίωμα να υπερασπιζόμαστε τη γη μας, το λαό μας και τα ιερά μας μέρη όπως το τέμενος Αλ-Ακσα. Αυτή είναι η εναλλακτική: η νόμιμη και νομιμοποιημένη αντίσταση που όλα τα έθνη ακολουθούν απέναντι στην αποικιοκρατία και την εξωτερική κατοχή.
Αλ-Τζαζίρα: Θέλετε το Ισραήλ να αποδεχτεί τα ψηφίσματα 224 και 338 του ΟΗΕ που καλούν στην επιστροφή στα σύνορα πριν από το 1967;
Σάλαχ: Δεν γνωρίζω τι αναζητούμε από αυτά τα ψηφίσματα, αλλά αν τα αποδεχτούν και τα εφαρμόσουν κι αποχωρήσουν από τη γη, δεν θα απορρίψω τις παλαιστινιακές προσπάθειες να έχουμε μια ανεξάρτητη οντότητα στα σύνορα του 1967. Ωστόσο, θεωρώ ότι όλη η γη της Παλαιστίνης είναι δική μας κι ότι οι Ισραηλινοί δεν έχουν κανένα δικαίωμα να χτίσουν το αποκαλούμενο Ισραήλ ως ένα εβραϊκό κράτος σ’ αυτή τη γη.
Αλ-Τζαζίρα: Αν το Ισραήλ αποχωρούσε από τα σύνορα του 1967, θα κάνατε τότε ειρήνη μαζί τους;
Σάλαχ: Δεν πρόκειται να απαντήσω σε αυτή την ερώτηση, μέχρι να δω τη στάση τους. Δεν απαντώ σε υποθετικές ερωτήσεις.
Αλ-Τζαζίρα: Ο Μουαμάρ Καντάφι, ο ηγέτης της Λιβύης, έχει καλέσει σε λύση ενός κράτους. Είναι αυτό εφικτό;
Σάλαχ: Ως Ισλαμική Τζιχάντ δεν πιστεύουμε ότι είναι καθήκον μας να προτείνουμε τέτοιες πολιτικές λύσεις. Θεωρούμε τους εαυτούς μας μαχητές της ελευθερίας και το βασικό μας καθήκον είναι να πολεμήσουμε την κατοχή μέχρι να πάρουμε πίσω τα δικαιώματά μας. Η άλλη πλευρά –οι Ισραηλινοί– θα έπρεπε να προτείνουν λύσεις, όχι εμείς, γιατί δεν είμαστε εμείς υπεύθυνοι για τη δημιουργία του παλαιστινιακού προβλήματος. Ωστόσο, αν θέλουμε να συγκρίνουμε την αποκαλούμενη λύση των δύο κρατών με αυτή του ενός κράτους, υπάρχουν πολλές επιφυλάξεις. Προσωπικά δεν αποδέχομαι τη λύση του ενός κράτους γιατί αυτό θα σήμαινε την αναγνώριση της ισραηλινής και εβραϊκής ύπαρξης στην Παλαιστίνη, χωρίς η ισραηλινή και εβραϊκή ηγεσία να έχει επίσης αναγνωρίσει τα δικαιώματά μας ως Παλαιστίνιων να ζούμε σ’ αυτή τη γη και να έχουμε την δική μας ελευθερία κι αξιοπρέπεια. Υπό μια ευρύτερη έννοια της γεωπολιτικής κατάστασης στην περιοχή, πιστεύω ότι αυτή η περιοχή είναι αραβική και μουσουλμανική πατρίδα. Αν έχουμε εβραϊκή ύπαρξη και συνύπαρξη με τους Ισραηλινούς, η όλη περιοχή θα μετατραπεί σε μια «Νέα Μέση Ανατολή»… Πιστεύω ότι το Ισραήλ είναι μια εχθρική οντότητα και δεν έχει κανένα δικαίωμα ως νόμιμο μέρος αυτής της περιοχής. Επομένως, αν πάω πίσω για να συγκρίνω μεταξύ των δύο λύσεων –παρά τις παρατηρήσεις και τις επιφυλάξεις– εξακολουθώ να θεωρώ τη λύση του ενός κράτους πιο δίκαια από τη λύση των δύο κρατών. Με τη λύση των δύο κρατών, οι Παλαιστίνοι αναγνώρισαν ήδη –προκαταβολικά– την ισραηλινή ύπαρξη στο 80% της γης της Παλαιστίνης. Τώρα διαπραγματεύονται με τους Ισραηλινούς για το υπόλοιπο 20%. Ομως, η μισή απ’ αυτή την περιοχή βρίσκεται ήδη στα χέρια των Ισραηλινών, επομένως αυτό που έμεινε σε μας για να παζαρέψουμε και να διαπραγματευτούμε είναι μόλις το 10% της Παλαιστίνης. Από την άλλη, με τη λύση του ενός κράτους θα έπρεπε να μοιραστούμε όλη τη γη της Παλαιστίνης. Αν βάλουμε στην άκρη τους άλλους παράγοντες που ανέφερα, πολιτικά η λύση του ενός κράτους είναι καλύτερη από τη λύση των δύο κρατών. Δεν το λέω προς υποστήριξη της λύσης του ενός κράτους, αλλά για να δείξω ότι η λύση των δύο κρατών σημαίνει καταστροφή για τον παλαιστινιακό λαό.
