«Σύμφωνα με το ισπανικό σύνταγμα, η χθεσινή ψηφοφορία στην Καταλονία δεν ήταν νόμιμη. Για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως επανειλημμένα έχει αναφέρει ο Πρόεδρος Γιούνκερ, αυτό είναι ένα εσωτερικό ζήτημα της Ισπανίας που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί σύμφωνα με την συνταγματική τάξη της Ισπανίας. Επαναλαμβάνουμε επίσης τη νόμιμη θέση που κρατήθηκε από αυτή την Επιτροπή όσο και από τις προηγούμενες. Αν διοργανώνονταν δημοψήφισμα σύμφωνα με το ισπανικό σύνταγμα, αυτό θα σήμαινε ότι η περιοχή που φεύγει, θα βρεθεί εκτός Ευρωπαϊκής Ενωσης. Πέρα από τις καθαρά νομικές πτυχές αυτού του ζητήματος, η Κομισιόν πιστεύει ότι αυτοί οι καιροί είναι για ενότητα και σταθερότητα, όχι διαχωρισμούς και κατακερματισμούς. Καλούμε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να μετακινηθούν γρήγορα από την αντιπαράθεση στον διάλογο. Η βία δεν μπορεί ποτέ να αποτελεί εργαλείο της πολιτικής. Εμπιστευόμαστε τον πρωθυπουργό Μαριάνο Ραχόι, να χειριστεί αυτή τη δύσκολη διαδικασία με πλήρη σεβασμό προς το ισπανικό σύνταγμα και τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών που κατοχυρώνονται σ’ αυτό» (ανακοίνωση της Κομισιόν για το δημοψήφισμα στην Καταλονία, 2/10/17, https://europa.eu/rapid/press-release_STATEMENT-17-3626_en.htm).
Η παραπάνω ανακοίνωση δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Κομισιόν μία μέρα μετά τα αιματηρά γεγονότα της περασμένης Κυριακής που έστειλαν στα νοσοκομεία πάνω από 890 άτομα, σε μία πρωτοφανή για τα ευρωπαϊκά δεδομένα καταστολή, από τις πιο άγριες των τελευταίων δεκαετιών.
Η απόλυτη στήριξη που είχε ο αμετανόητος Ραχόι από την Κομισιόν επιβεβαιώνει αυτό που τονίσαμε στο προηγούμενο φύλλο της «Κ» όταν αναφερόμασταν στο δημοψήφισμα. Οτι δηλαδή, η «δημοκρατία» σταματά εκεί που δε θίγονται τα συμφέροντα των ισχυρών, οι οποίοι στην προκειμένη περίπτωση είναι η αστική τάξη της Ισπανίας και η ΕΕ.
Είναι τουλάχιστον προκλητικό να αποκηρύσσει τη βία η Κομισιόν, την ίδια στιγμή που δίνει την αμέριστη υποστήριξή της στον Ραχόι που άσκησε αυτή τη βία σε ανθρώπους μόνο και μόνο επειδή τόλμησαν να πάνε στις κάλπες και στη συνέχεια δικαιολόγησε πλήρως αυτή τη βία! Δε χρειάζεται να είσαι υπέρ της απόσχισης για να το παραδεχτείς αυτό. Η έξαρση της αστυνομικής βαρβαρότητας ήταν τόσο εμφανής που παραπέρα σχόλια περιττεύουν.
Η καταστολή ήταν αναμενόμενη από τη στιγμή που η Μαδρίτη κράτησε σκληρή στάση από την αρχή, συλλαμβάνοντας στελέχη της κυβέρνησης της Καταλονίας επειδή εμπλέκονταν στη διοργάνωση του δημοψηφίσματος, ενώ έστειλε χιλιάδες μπάτσους να κλείσουν τα σχολεία στα οποία θα στήνονταν οι κάλπες. Με τους 4.000 που μεταφέρθηκαν στην Καταλονία από άλλες περιοχές της Ισπανίας, τους 5.000 μπάτσους (της κρατικής αστυνομίας) που εδρεύουν στην Καταλονία και τους 17.000 που ανήκουν στην τοπική αστυνομία, συγκροτήθηκε ένας «στρατός» που επιτέθηκε χωρίς δισταγμό χρησιμοποιώντας ακόμα και πλαστικές σφαίρες και χτυπώντας ακόμα και ηλικιωμένες γυναίκες για να σταματήσει την ψηφοφορία. Στον στρατό αυτό πρωτοστάτησε η περίφημη Guardia Civil (ισπανική πολιτοφυλακή), που εδώ και πάνω από ενάμιση αιώνα αποτελεί την αιχμή του δόρατος της κρατικής εξουσίας ενάντια στον «εσωτερικό εχθρό» λειτουργώντας με στρατιωτικές μεθόδους. Οι περιπτώσεις ορισμένων τοπικών μπάτσων, που δάκρυσαν και δεν υπάκουσαν στα κελεύσματα της κεντρικής εξουσίας, δεν αλλάζουν αυτό το σκηνικό, αλλά το επιβεβαιώνουν όσον αφορά στην έκταση της καταστολής, που θύμιζε τις εποχές της φρανκικής δικτατορίας.
Γι’ αυτό και προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων με μαζικές διαδηλώσεις την περασμένη Δευτέρα και τη γενική απεργία που ανακοινώθηκε από 40 συνδικαλιστικούς φορείς την Τρίτη, με τις ηγεσίες των δύο μεγαλύτερων συνδικάτων της χώρας (UGT – Γενική Ενωση Εργατών που πρόσκειται στο Σοσιαλιστικό Κόμμα και CCOO – Εργατικές Επιτροπές που προήλθε από το «Κ»Κ Ισπανίας) να αντιτίθενται σ’ αυτήν, χωρίς όμως να καταφέρουν να πείσουν τις τοπικές καταλανικές οργανώσεις τους, που συμμετείχαν στην απεργία. Η απεργία είχε καθολική επιτυχία με δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές στη Βαρκελώνη και τη Ρέους να διαδηλώνουν μπροστά σε αστυνομικά τμήματα.
Η μεγάλη αποχή (της τάξης του 58%) σίγουρα οφείλεται και στην τρομοκρατία που επιβλήθηκε από την κεντρική εξουσία με τον πιο απολυταρχικό τρόπο. Τέτοια καταστολή δεν ασκήθηκε ούτε στο Ιρακινό Κουρδιστάν, όπου το δημοψήφισμα για την απόσχισή του από το Ιράκ κύλησε κανονικά! Φυσικά, άλλο Βαγδάτη και άλλο Μαδρίτη. Η πρώτη έμοιαζε με μια ξεδοντιασμένη εξουσία (που δεν είχε τη δύναμη να αντιπαρατεθεί στρατιωτικά με τους μάχιμους Κούρδους), ενώ η δεύτερη αποτελεί μια συγκροτημένη αστική εξουσία, με τις πλάτες της ΕΕ, απέναντι σε άοπλους ψηφοφόρους.
Ετσι, από τα 2.300 σχολεία που λειτουργούσαν σαν εκλογικά τμήματα, τα 319 σφραγίστηκαν από την αστυνομία, σύμφωνα με τις καταλανικές Αρχές, που διαφωνούν με τις δηλώσεις της ισπανικής κυβέρνησης ότι μόνο 92 εκλογικά τμήματα σφραγίστηκαν. Για να προλάβουν τις αστυνομικές δυνάμεις, πολλοί Καταλανοί είχαν κοιμηθεί στα εκλογικά τμήματα το προηγούμενο βράδυ. Οπως αναφέρει η ισπανική εφημερίδα Ελ Παΐς, από τα 1.300 σχολεία που επιθεωρήθηκαν από την τοπική αστυνομία (Mossos d’ Esquadra), τα 163 ήταν κατειλημμένα από πολίτες.
Τα 2.26 εκατομμύρια Καταλανοί που ψήφισαν υπέρ της απόσχισης αποτελούν το 90% των ψηφισάντων και παρά το γεγονός ότι αντιστοιχούν σε μεγαλύτερο ποσοστό σε σχέση με το δημοψήφισμα του 2014 (στο οποίο το «ναι» απέσπασε ένα 80%), είναι ελαφρώς λιγότεροι από αυτούς που υποστήριξαν την απόσχιση το 2014 (2.3 εκατομμύρια άτομα). Αυτή τη φορά, όμως, το δημοψήφισμα έγινε σε πολύ πιο πολωμένο κλίμα και με την τρομοκρατία της κεντρικής εξουσίας να χτυπά κόκκινο. Υπάρχουν αναφορές ότι εμποδίστηκαν να ψηφίσουν έως και 750 χιλιάδες άτομα, ενώ η χαοτική κατάσταση που ακολούθησε την επέμβαση της αστυνομίας δεν μπορεί να οδηγήσει σε κανένα ασφαλές συμπέρασμα ως προς το πόσο θα μειωνόταν το ποσοστό της αποχής αν δεν υπήρχε η επέμβαση της αστυνομίας. Το σίγουρο είναι ότι θα μειωνόταν.
Η απειλή της Κομισιόν, ότι μία ανεξάρτητη Καταλονία θα βρεθεί εκτός ΕΕ έχει προκαλέσει μεγάλο σκεπτικισμό σε καταλανούς καπιταλιστές που φοβούνται τους δασμούς στα προϊόντα τους όπως ο διάολος το λιβάνι. Γι’ αυτό και ο καταλανός πρωθυπουργός Κάρλες Πουιντζεμόντ, μία μέρα μετά από το δημοψήφισμα, άρχισε τις… κωλοτούμπες, υποστηρίζοντας ότι δεν επιζητά έναν «τραυματικό χωρισμό με την Ισπανία» αλλά «καλύτερη κατανόηση» με την κεντρική κυβέρνηση της Μαδρίτης! Αλλο πάλι και τούτο!
Το πιθανότερο είναι, ο Πουιτνζεμόντ να το είχε αυτό υπόψη του από την αρχή και όλο το νταβαντούρι με τις δηλώσεις ότι σε περίπτωση που επικρατήσει το «ναι» η Καταλονία θα αποσχιστεί εντός δύο ημερών, να αποτέλεσε το απαραίτητο προπαγανδιστικό τέχνασμα για να πιάσει καλύτερα το παζάρι που θα ξεκινήσει το επόμενο διάστημα. Γιατί δε είναι δυνατό, η καταλανική ηγεσία να μη γνώριζε ότι η Μαδρίτη θα απαντούσε σκληρά, όπως και έγινε, με τον υπουργό Δικαιοσύνης να δηλώνει ότι οποιαδήποτε ανακήρυξη ανεξαρτησίας θα οδηγούσε στην ενεργοποίηση του άρθρου 155 του συντάγματος, που θα έπαυε την τοπική κυβέρνηση από τα καθήκοντά της και η Καταλονία θα διοικούνταν απευθείας από την κεντρική εξουσία της Μαδρίτης.
Είναι αδύνατο η Μαδρίτη να αφήσει να αποσχιστεί η επαρχία που δίνει το 20% του ΑΕΠ και το ένα τέταρτο των συνολικών εξαγωγών της Ισπανίας, παρά το γεγονός ότι αποτελεί το 16% του πληθυσμού της και μόνο το 6.3% της έκτασής της. Ταυτόχρονα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ίδιας της καταλανικής κυβέρνησης, οι ξένες βιομηχανικές επενδύσεις αντιστοιχούν στο 35,5% του συνόλου της χώρας.
Επόμενο είναι, η αστική τάξη της Καταλονίας να αναζητεί μεγαλύτερο μερίδιο από την πίτα και να θέλει να επωμίζεται μικρότερα φορολογικά βάρη από την κεντρική εξουσία. Από τον Μάη του 2014, η πλειοψηφία των επιχειρήσεων στην Καταλονία υπέγραψε το αποκαλούμενο «Μανιφέστο Φάρος», σύμφωνα με το οποίο έδιναν την ανευ όρων υποστήριξή τους στη διαδικασία που επικυρώθηκε από τη Βουλή της Καταλονίας για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία. Οπως μας πληροφορεί η Ομοσπονδία των Καταλανών Επιχειρηματιών, FemCat (https://www.femcat.cat/en/fifty-organizations-reaffirm-and-adhere-to-the-lighthouse-manifesto-manifest-del-far/), τον Αύγουστο του 2015, οι υπογράφοντες το παραπάνω μανιφέστο (μεταξύ των οποίων και αυτή η Ομοσπονδία) επανέλαβαν τη δέσμευσή τους στο δικαίωμα της Καταλονίας στην αυτοδιάθεση. Τον Σεπτέμβρη του 2017, πενήντα καπιταλιστικές οργανώσεις επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους σ’ αυτό το μανιφέστο.
Τώρα όμως, που ο κόμπος έφτασε στο χτένι και η κεντρική εξουσία, με τις πλάτες της ΕΕ, έδειξε τα δόντια της, τα πράγματα αλλάζουν. Το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση (που κάθε δημοκρατικός άνθρωπος θα πρέπει να το υποστηρίζει) θα μετατραπεί σε παζάρι για την κατανομή της εξουσίας μεταξύ Μαδρίτης και Βαρκελώνης. Η οργή του λαού της Καταλονίας για τη βάρβαρη αστυνομική καταστολή δε θα κοπάσει εύκολα, όμως η απουσία ταξικής οργάνωσης δημιουργεί ένα μεγάλο κενό, το οποίο εύκολα καλύπτει ο εθνικισμός και η μετατροπή των λαών σε ψηφοφόρους που επιλέγουν το «μικρότερο κακό».
