Με νύχια και με δόντια παλεύει η ισπανική κυβέρνηση να σαμποτάρει το αυριανό δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Καταλονίας, της ισπανικής επαρχίας των 7.5 εκατομμυρίων κατοίκων, που πριν από τη δικτατορία του Φράνκο έχαιρε ευρείας αυτονομίας, την οποία έχασε στη συνέχεια, για να την αποκτήσει ξανά μετά από το θάνατό του το 1975. Το 2006, η Καταλονία διεύρυνε την αυτονομία της με τη μεταφορά πρόσθετων δικαστικών και φορολογικών εξουσιών στην τοπική κυβέρνηση, όμως το 2010 το συνταγματικό δικαστήριο της Ισπανίας ακύρωσε αυτή τη διεύρυνση, θεωρώντας ότι είναι αντισυνταγματική, απορρίπτοντας κατηγορηματικά την άποψη ότι οι Καταλανοί αποτελούν ξεχωριστή εθνότητα από τους Ισπανούς.
Βέβαια, άσχετα με το τι λένε το συνταγματικό δικαστήριο και ο Ραχόι, που χαρακτήρισε «χίμαιρα» το δημοψήφισμα, στέλνοντας ταυτόχρονα τους μπάτσους του να συλλάβουν 14 αξιωματούχους της καταλανικής κυβέρνησης, επειδή συμμετείχαν στην διοργάνωσή του, αυτό που έχει σημασία είναι τι λέει ο ίδιος ο λαός της Καταλονίας. Κι ο λαός μέχρι τώρα φαίνεται να υποστηρίζει την ανεξαρτησία της, αν κρίνουμε από το άτυπο δημοψήφισμα που διεξήχθη το 2014, στο οποίο το 80% αποφάσισε υπέρ της ανεξαρτησίας, και από τις μεγάλες διαδηλώσεις που έγιναν στη Βαρκελώνη και άλλες πόλεις κατά της κεντρικής εξουσίας.
Ομως, οι «δημοκράτες» που στρογγυλοκάθονται στις καρέκλες της εξουσίας στη Μαδρίτη φοβούνται τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος, γιατί γνωρίζουν ότι η καταλανική κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι θα αποσχιστεί σε περίπτωση που επικρατήσει το «ναι». Αυτό θα είναι ένα πλήγμα για την Μαδρίτη, αφού θα χάσει σημαντικές περιοχές από την επικράτειά της. Αν όμως ο καταλανικός λαός είναι αποφασισμένος να αποσχιστεί, πόσο «δημοκρατική» είναι η καταστολή που εφαρμόζει η Μαδρίτη για να εμποδίσει να εκφραστεί η θέλησή του; Ρητορικό είναι φυσικά το ερώτημα, ενώ μόνο μειδιάματα μπορούν να προκαλέσουν οι ανοησίες που εκστόμισε ο υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας, Αλφόνσο Ντάστις, ο οποίος κατηγόρησε τους Καταλανούς για «ναζισμό», υποστηρίζοντας ότι «τα δημοψηφίσματα είναι ένα όπλο επιλογής των δικτατόρων»! Τότε γιατί να μη χαρακτηριστεί με τον ίδιο τρόπο και η βουλευτική ψηφοφορία που διεξάγεται κάθε τέσσερα χρόνια; Πιο δημοκρατική είναι αυτή η ψήφος που δίνει λευκή επιταγή στην εκάστοτε κυβέρνηση να κάνει ό,τι γουστάρει υπό τον μανδύα της «λαϊκής εντολής»;
Από την άλλη, το πρόβλημα της Καταλονίας, όπως και ολόκληρης της Ισπανίας, δεν είναι η «εθνική ανεξαρτησία». Το πρόβλημα είναι η έλλειψη ταξικής ανεξαρτησίας αυτών που δέχονται τα πυρά των πολιτικών λιτότητας, που χρόνια τώρα εφαρμόζεται στο όνομα της «ανταγωνιστικότητας» και «ανάπτυξης». Χωρίς να μπορούμε να γνωρίζουμε ποια τμήματα της αστικής τάξης της Καταλονίας υποστηρίζουν την απόσχιση και ποια όχι, το μόνο που μπορούμε να υποστηρίξουμε είναι ότι η κυβέρνηση της Καταλονίας αποτελεί κι αυτή κρίκο στην καθεστηκυία τάξη, εφαρμόζοντας κατά καιρούς κι αυτή πολιτικές λιτότητας. Ο πρώην πρωθυπουργός της Καταλονίας, Αρτούρ Μας, ήταν μπλεγμένος κι αυτός σε σκάνδαλα και εφάρμοζε την πολιτική της λιτότητας, όπως ακριβώς ο ομόλογός του στην κεντρική εξουσία.
Γι’ αυτό και η θέση του «αντικαπιταλιστικού» κόμματος CUP (Υποψηφιότητα Λαϊκής Ενότητας) περί δυνατότητας συνταγματικής αλλαγής, με την επιστροφή στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής του ενδιαφέροντος για τη ζωή του λαού, αντί των συμφερόντων του κεφαλαίου, και την απομάκρυνση από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές, μέσω της ρήξης με το υπάρχον καθεστώς και μιας πολιτικής που θα βασίζεται στην αυτοδιοίκηση (αποκέντρωση των εξουσιών, ριζική δημοκρατία), τον σοσιαλισμό και τον φεμινισμό (βλ. https://cup.cat/noticia/referendum-book), αποτελούν κενά λόγια όταν δε δίνεται απάντηση στα παρακάτω κρίσιμα ερωτήματα: Πώς θα ανατραπεί η υπάρχουσα ταξική καταπίεση που υφίσταται η εργαζόμενη κοινωνία; Με «μη βίαιη αντίσταση», «πολιτική ανυπακοή» και «συμμετοχική οικοδόμηση εναλλακτικών μορφών εξουσίας»; Τι θα γίνει με την υφιστάμενη κρατική μηχανή, θα «αναμορφωθεί» ή θα τσακιστεί για να οικοδομηθεί μία νέα (που θα απονεκρωθεί σταδιακά όταν οι εργαζόμενοι θα φτάσουν στο σημείο να χειρίζονται όλα τα ζητήματα διοίκησης της μη εκμεταλλευτικής κοινωνίας);
Είναι άλλο πράγμα να υποστηρίζεις το αναφαίρετο δικαίωμα των Καταλανών (και οποιασδήποτε πληθυσμιακής ομάδας) να αποφασίζουν οι ίδιοι σε ποιο κράτος θέλουν να ζήσουν (μέχρι το δικαίωμα της απόσχισης) κι άλλο να υποστηρίζεις την αυταπάτη ότι με ένα δημοψήφισμα ανοίγει ο δρόμος για μια άλλη κοινωνία. Οι Καταλανοί θα το νοιώσουν στο πετσί τους αυτό, είτε με την άγρια καταστολή που ήδη εφαρμόζει η Μαδρίτη (δίνοντας εντολή στις εισαγγελικές αρχές να αποκλειστούν τα σχολεία που θα διεξαχθεί το δημοψήφισμα), είτε με την ίδια πολιτική που θα ασκεί η «δικιά τους» κυβέρνηση, αν ποτέ πετύχουν την πολυπόθητη «ανεξαρτησία».
