Εχοντας βυθιστεί και επίσημα στην κρίση (σημειώνοντας δηλαδή μείωση του ΑΕΠ επί δύο συνεχή τρίμηνα), η Ισπανία βαδίζει ολοταχώς στο δρόμο της άγριας λιτότητας. Στις περικοπές των 27 δισ. ευρώ στον προϋπολογισμό του 2012, που αποφάσισε η κυβέρνηση Ραχόι στα τέλη του περασμένου μήνα, προστέθηκαν άλλα 10 δισ. ευρώ που η κυβέρνηση αποφάσισε να περικόψει την προηγούμενη Παρασκευή (20/4) από την Παιδεία και την Υγεία. Στην Παιδεία αποφασίστηκε αύξηση των διδάκτρων στα πανεπιστήμια, αύξηση των μαθητών ανά τάξη στα σχολεία και των ωρών εργασίας των δασκάλων, ενώ στην Υγεία, σε ένα κρεσέντο ρατσισμού, η αρμόδια υπουργός Αννα Μάτο ανακοίνωσε ότι σταματάει η δωρεάν περίθαλψη από τα νοσοκομεία, όλων των μεταναστών που δεν ζουν νόμιμα στη χώρα, οι οποίοι υπολογίζονται σε μισό εκατομμύριο. Για να δικαιολογήσει αυτό το επαχθές μέτρο, η Μάτο επικαλέστηκε στοιχεία κάποιας ξεχασμένης (από το 2009) έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου της Ισπανίας, που ανέφερε ότι πολλοί Γάλλοι και Πορτογάλοι πολίτες περνούσαν τα σύνορα για να εκμεταλλευτούν τη δωρεάν περίθαλψη στα νοσοκομεία της Ισπανίας!
Κι ενώ ο αντιλαϊκός κατήφορος της κυβέρνησης Ραχόι δεν έχει τελειωμό, το πάρτι με τα ισπανικά ομόλογα παίρνει ξέφρενους ρυθμούς. Στη δημοπρασία των ισπανικών ομολόγων, που έγινε στα μέσα του μήνα, το επιτόκιο του δεκαετούς ομολόγου ξεπέρασε το 6%, για να υποχωρήσει λίγο αργότερα, ενώ τα επιτόκια των 12μηνων και 18μηνων ομολόγων σχεδόν διπλασιάστηκαν μέσα σε ένα μόλις μήνα (φτάνοντας το 2.6% για τα πρώτα και 3.1% για τα δεύτερα). Ποιος οφελείται από αυτό το πάρτι; Ας δούμε τι λέει γι αυτό, το αμερικάνικο πρακτορείο Bloomberg (17/4/12): «Το άλμα του μεριδίου του δημόσιου χρέους που κατέχουν οι ισπανικές και ιταλικές τράπεζες προέρχεται από την επιχείρηση αναχρηματοδότησης 1 τρισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), που ξεκίνησε τον Δεκέμβριο, για να παράσχει ρευστότητα στους δανειστές των χωρών της περιοχής. Αφού ενθαρρύνονταν από τις κυβερνήσεις τους να πάρουν τα λεφτά (σ.σ. από την ΕΚΤ) για να αγοράσουν ομόλογα, οι τράπεζες δανείστηκαν 489 δισ. ευρώ στις 21 Δεκεμβρίου και 530 δισ. ευρώ στις 29 Φεβρουαρίου. Για τους δανειστές στις αποκαλούμενες περιφερειακές χώρες –Ισπανία, Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ελλάδα και Ιταλία– το κέρδος ήταν επίσης ενθαρρυντικό: Μπορούσαν να δανειστούν με 1% για να αγοράσουν κυβερνητικά ομόλογα με επιτόκια 6% και 13%».
Κάνοντας απλές μαθηματικές πράξεις μπορεί κανείς να βρει εύκολα πόσα τσέπωσαν οι τράπεζες (όχι μόνο οι ισπανικές) από τα λεφτά που τους δάνεισε η ΕΚΤ. Δανείστηκαν λοιπόν λίγο παραπάνω από 1 τρισ. ευρώ (1019 δισ. για την ακρίβεια) με επιτόκιο 1%, και δάνεισαν τα λεφτά αυτά με επιτόκιο που μπορεί να έφτασε και τα 13%! Επομένως, τσέπωσαν τη διαφορά: 5% στην χειρότερη περίπτωση, 12% στην καλύτερη, που μεταφράζεται σε 51 δισ. σε ετήσια βάση, στη χειρότερη περίπτωση (5% των 1019 δισ.), ή 122 δισ., επίσης σε ετήσια βάση, στην καλύτερη (12% των 1019 δισ.). Επομένως, τσεπώνουν μεταξύ 51 και 122 δισ. ευρώ ζεστό χρήμα ετησίως (κι αυτό θα ισχύσει για τρία χρόνια), μόνο και μόνο κερδοσκοπώντας με τα ομόλογα του δημόσιου χρέους! Σημειώστε ότι το συνολικό ισπανικό δημόσιο χρέος είναι πολύ κάτω ακόμα κι από το γερμανικό. Το πρώτο δεν ξεπερνά το 70% του ΑΕΠ, ενώ το γερμανικό ξεπερνά το 80%! Επειδή όμως το ισπανικό έλλειμμα (η ετήσια υστέρηση των εσόδων του κράτους από τα έξοδα) αυξάνεται ενώ το γερμανικό μειώνεται, βρίσκει έδαφος για να δικαιολογήσει την κερδοσκοπία του το χρηματιστικό κεφάλαιο προκειμένου να αυξήσει τα επιτόκια και να τα κονομήσει χοντρά από το ισπανικό δημόσιο χρέος.
Ποιος τα κονομάει χοντρά; Μέχρι πρότινος τα κονομούσαν οι τράπεζες του εξωτερικού, που σύμφωνα με το Bloomberg, μέχρι τον Σεπτέμβρη του 2010, κατείχαν το 74% του δημόσιου χρέους. Ποσοστό που μειώθηκε δραματικά μέχρι σήμερα, φτάνοντας στο 42%, σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών της Ισπανίας (όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα της El Pais, 17/4/12), καθώς οι γερμανικές και γαλλικές τράπεζες έσπευσαν να ξεφορτωθούν το ισπανικό χρέος για να μη βρεθούν προ των πυλών μιας χρεοκοπίας. Τώρα, το όφελος το καρπώνονται κυρίως οι ισπανικές τράπεζες που μέσα σε δύο μήνες αύξησαν κατά 26% το μερίδιό τους στο κρατικό χρέος, αφού, όπως αναφέραμε παραπάνω, τσέπωσαν το παραδάκι από την ΕΚΤ. Πώς να μην κάνει περικοπές η κυβέρνηση, όταν πρέπει να ταϊστούν οι τράπεζες;
