Brexit

Αρχισε το πρεσάρισμα από την ΕΕ

Η δημοσίευση την προηγούμενη βδομάδα (28/2) από την Κομισιόν του σχεδίου συμφωνίας αποχώρησης της Βρετανίας από την ΕΕ, επιβεβαίωσε τη σκληρή στάση της απέναντι στη Βρετανία, η οποία θα αναγκαστεί να εφαρμόζει όλες της τις υποχρεώσεις και δεσμεύσεις απέναντι στην ΕΕ για όλο το μεταβατικό διάστημα μετά από την αποχώρησή της. Το σχέδιο συμφωνίας, όπως αναφέρει εισαγωγικά, αποτελεί τη νομική επεξεργασία και μετάφραση σε νομικούς όρους της συμφωνίας που είχε επιτευχθεί τον περασμένο Δεκέμβρη και τις οδηγίες διαπραγμάτευσης που είχε εγκρίνει το Συμβούλιο στις 29 Γενάρη, σύμφωνα με τις οποίες:
 
1. Είναι υποχρεωτική η συμμετοχή της Βρετανίας στην τελωνειακή ένωση και στην ενιαία αγορά για όλο το μεταβατικό διάστημα, που θα διαρκέσει μέχρι το τέλος του 2020.
 
2. Ολο αυτό το διάστημα η Βρετανία θα εφαρμόζει κανονικά όλες τις υποχρεώσεις της προς την ΕΕ, σα να ήταν μέλος της, και θα ισχύουν όλα τα κανονιστικά, δημοσιονομικά, εποπτικά και δικαστικά μέσα της ΕΕ, στα οποία η Βρετανία θα υπακούει χωρίς να μπορεί να αποφασίζει (αφού θα είναι εκτός ΕΕ).
 
3. Από τις 30.3.2019 η Βρετανία δε θα εκπροσωπείται στα θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της ΕΕ, εντούτοις θα πρέπει να δέχεται τις αποφάσεις τους.
 
Η εφαρμογή της συμφωνίας αποχώρησης θα επιτηρείται καθ’ όλο το μεταβατικό διάστημα (μέχρι τις 31.12.2020) από μία κοινή επιτροπή με μέλη από τις δύο πλευρές. Σε περίπτωση που η Βρετανία αθετήσει κάποιες από τις δεσμεύσεις της, τα μέλη της επιτροπής που θα προέρχονται από την ΕΕ θα έχουν το δικαίωμα να παραπέμψουν το θέμα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, οι αποφάσεις του οποίου θα είναι δεσμευτικές τόσο για τη Βρετανία όσο και για την ΕΕ. Η τελευταία θα έχει το δικαίωμα να άρει ορισμένα προνόμια της Βρετανίας (εκτός από αυτά που αφορούν τα δικαιώματα των πολιτών), αν δε συμμορφωθεί. Οι οικονομικές υποχρεώσεις της Βρετανίας προς την ΕΕ θα εξακολουθήσουν να ισχύουν για όλο το μεταβατικό χρονικό διάστημα που θα βρίσκεται εντός ενιαίας αγοράς και τελωνειακής ένωσης (δηλαδή μέχρι 31.12.2020). Το ίδιο θα ισχύει και για τα δικαιώματα των πολιτών. Είναι να αναρωτιέται κανείς τι σόι «αποδέσμευση» από την ΕΕ θα ισχύσει για τη Βρετανία κατά το μεταβατικό διάστημα! Και τα λεφτά στην ΕΕ θα πρέπει να δίνουν και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να υπακούουν!
 
Από την άλλη, θα απαγορεύεται στη Βρετανία να συνάπτει ξεχωριστές συμφωνίες με τρίτες χώρες χωρίς την άδεια της ΕΕ καθ’ όλη τη μεταβατική περίοδο, κατά την οποία η Βρετανία, ως μέλος της ενιαίας αγοράς και της τελωνειακής ένωσης, θα πρέπει να ευθυγραμμίζεται με την εμπορική πολιτική της ΕΕ.
 
Ζήτημα αγκάθι αποτελούν και τα σύνορα της Βόρειας Ιρλανδίας (τμήματος του Ηνωμένου Βασιλείου) με την Ιρλανδία. Το προσχέδιο αποχώρησης προβλέπει ότι η Βόρεια Ιρλανδία θα εξακολουθήσει να είναι εντός τελωνειακής ένωσης με την ΕΕ, πράγμα που έχει εξοργίσει τους υπέρμαχους του Brexit (όπως ο υπουργός Εξωτερικών Μπόρις Τζόνσον), που μιλούν για «κερκόπορτα» μέσω της οποίας ακυρώνεται το Brexit. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με την αρχική συμφωνία του περασμένου Δεκέμβρη, σύμφωνα με την οποία η Βρετανία θα αποχωρήσει από την τελωνειακή ένωση, συμπεριλαμβανόμενης της Βόρειας Ιρλανδίας.
 
Γι’ αυτό και η απάντηση της Μέι στο προσχέδιο ήταν αρνητική. Κατήγγειλε ότι υπονομεύει τη συνταγματική ακεραιότητα της Βρετανίας και την κοινή αγορά της και υποστήριξε ότι κανένας βρετανός πρωθυπουργός δεν μπορεί να συμφωνήσει σ’ αυτό, καθώς δημιουργούνται τελωνειακά σύνορα μεταξύ Βόρειας Ιρλανδίας και Βρετανίας, αφού η πρώτη θα παραμένει τελωνειακά ενωμένη με την ΕΕ και η δεύτερη όχι. Η απάντηση της Ντάουνινγκ Στριτ υπαινισσόταν επί της ουσίας ότι η ΕΕ επιδιώκει μια οιονεί προσάρτηση της Βόρειας Ιρλανδίας, για την κατοχή της οποίας τόσο αίμα έχουν χύσει οι βρετανοί αποικιοκράτες-ιμπεριαλιστές. «Η ΕΕ θα σεβαστεί τη συνταγματική και θεσμική τάξη του Ηνωμένου Βασιλείου», έσπευσε να απαντήσει ο διαπραγματευτής της ΕΕ για το Brexit Μισέλ Μπαρνιέ, αλλά η διευκρίνισή του ακούστηκε περισσότερο σαν ειρωνεία, καθώς συμπλήρωσε ότι ναι μεν θα γίνονται έλεγχοι στα λιμάνια και τα αεροδρόμια, «αλλά αυτό δε θα το χαρακτήριζα σύνορο»!
 
Το πιο εύστοχο σχόλιο για τη στάση της βρετανικής κυβέρνησης σχετικά με το ζήτημα των συνόρων με την Ιρλανδία προήλθε από τον αναπληρωτή πρωθυπουργό της Ιρλανδίας, ο οποίος δήλωσε στο ιρλανδικό κανάλι Rte: «Το πρόβλημα εδώ είναι η δηλωμένη θέση της βρετανικής κυβέρνησης [τον Δεκέμβρη], και ακόμα και τώρα, είναι ότι θέλουν να εξασφαλίσουν πως δε θα υπάρξουν συνοριακές εγκαταστάσεις μεταξύ Βόρειας Ιρλανδίας και Ιρλανδίας, ότι δε θέλουν εμπορικούς φραγμούς μεταξύ Βόρειας Ιρλανδίας και Ηνωμένου Βασιλείου και ότι η Βρετανία φεύγει από την τελωνειακή ένωση και την ενιαία αγορά – κι αυτά τα πράγματα απλά δεν είναι συμβατά» (https://www.theguardian.com/politics/2018/feb/28/irish-pm-shows-frustration-with-uk-over-brexit-border-deal).
 
Γι’ αυτό και οι καπιταλιστές χαιρέτισαν τη θέση του ηγέτη των Εργατικών, Τζέρεμι Κόρμπιν, που ζητά να παραμείνει η Βρετανία στην τελωνειακή ένωση με την ΕΕ (https://www.cbi.org.uk/news/comprehensive-customs-union-with-the-eu-a-real-world-solution/), δηλαδή όλα τα εμπορεύματα να κυκλοφορούν ελεύθερα μεταξύ Βρετανίας και ΕΕ, είτε έχουν κατασκευαστεί στην ΕΕ είτε όχι, με την επιβολή δασμών μόνο κατά την αρχική τους είσοδο στην ΕΕ (κάτι που σήμερα γίνεται με την Τουρκία, την Ανδόρρα, τον Αγιο Μαρίνο και το Μονακό, εξαιρουμένων των αγροτικών προϊόντων για τις δύο πρώτες χώρες).
 
Το επόμενο διάστημα αναμένουμε να δούμε πώς θα απαντήσει η Βρετανία στο ευρωπαϊκό πρεσάρισμα. Το σίγουρο είναι ότι δεν είναι σε θέση ισχύος. Η δύναμη του κεφαλαίου είναι που καθορίζει τις διεθνείς σχέσεις μεταξύ των καπιταλιστικών χωρών κι αυτή δε γέρνει προς το μέρος της Βρετανίας. Ακόμα κι αν δεν υπήρχαν τα οικονομικά δεδομένα, μπορεί αυτό να το δει κάποιος ακόμα και στο συμβολικό επίπεδο, το επίπεδο των δηλώσεων που κάνει ο κάθε ανθυποκομισάριος της Μέρκελ, απευθυνόμενος με θράσος προς τη βρετανική κυβέρνηση. Για παράδειγμα, ο Τουσκ, που δεν είναι εκλεγμένος πολιτικός ηγέτης, αλλά μεγαλοϋπάλληλος τοποθετημένος στην προεδρία της ΕΕ (με την ψήφο και της Βρετανίας), παρουσιάζοντας στο Λουξεμβούργο το σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών για τη μελλοντική σχέση της  ΕΕ με τη Βρετανία (θα τεθεί για έγκριση στη σύνοδο κορυφής στις 22 Μάρτη), δήλωσε ότι η Τερίζα Μέι θα κάνει τη Μεγάλη Βρετανία φτωχότερη, αν δεν απαλύνει τις κόκκινες γραμμές της αναφορικά με την αποχώρηση από την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση. Απέναντι σ' αυτή την επιθετική στάση των υπηρεσιακών οργάνων της ΕΕ, η κυβέρνηση Μέι κρατά καθαρά αμυντική στάση. «Είναι απλώς ένα προσχέδιο. Τους επόμενους μήνες θα επανεξετάσουμε τα σημεία στα οποία διαφωνούμε», δήλωσε ο εκπρόσωπος της πρωθυπουργού μετά τη δημοσιοποίηση του προσχέδιου συμφωνίας από την Κομισιόν. Την ώρα που οι άλλοι σφίγγουν τη θηλιά, η κυβέρνηση Μέι προσπαθεί να υποβιβάσει το ζήτημα, λες και πρόκειται για παιχνίδι.