Νέα δεδομένα προσθέτει στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας η ανακοίνωση συγχώνευσης της οργάνωσης «Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ» (της ιρακινής πτέρυγας της Αλ – Κάιντα, όπως αποκαλείται από τη Δύση) και του Μετώπου αλ – Νούσρα, της ισχυρότερης ισλαμικής ένοπλης οργάνωσης που πολεμά για την ανατροπή του καθεστώτος Ασαντ στη Συρία.
Η ανακοίνωση έγινε από τον Αμπού Μπακρ αλ – Μπαγκντάντι, τον αρχηγό του «Ισλαμικού Κράτους του Ιράκ» με 20λεπτο ηχητικό μήνυμα σε ισλαμικές ιστοσελίδες το βράδυ της 8ης Απρίλη και επιβεβαιώθηκε την επόμενη μέρα από το Μέτωπο αλ – Νούσρα. Στο μήνυμα αυτό ο αλ – Μπαγκντάντι, μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι το αλ – Νούσρα είναι απλώς προέκταση και τμήμα του Ισλαμικού Κράτους του Ιράκ, το οποίο προσφέρει τα μισά από τα έσοδά του στην ένοπλη αντίσταση στη Συρία, και ότι στο εξής οι δύο οργανώσεις θα ονομάζονται «το Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ και του Λεβάντε». Ο Λεβάντες (από τη γαλλική λέξη Levant που σημαίνει Ανατολή) είναι ένας γεωγραφικός όρος που αναφέρεται ιστορικά σε μια μεγάλη περιοχή της Μέσης Ανατολής νότια της Τουρκίας (των βουνών του Ταύρου) και ορίζεται δυτικά από τη Μεσόγειο, βόρεια από την Αραβική Ερημο και ανατολικά από την Ανω Μεσοποταμία (τμήμα του σημερινού Ιράκ).
Το Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ
«Το Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ», που είχε πραγματοποιήσει πολλές επιθέσεις εναντίον αμερικάνικων αλλά και σιιτικών στόχων, υπέστη σοβαρά πλήγματα από τη συνεργασία των αμερικάνικων στρατευμάτων με τη σουνιτική πολιτοφυλακή του «κινήματος των Επαγρυπνούντων» ή των «Γιων του Ιράκ», που χρηματοδοτήθηκε και εξοπλίστηκε από το Λευκό Οίκο. Ομως μετά την αποχώρηση του μεγάλου όγκου των αμερικάνικων στρατευμάτων, ανασυγκροτήθηκε και από το 2012 κλιμακώνει τις επιχειρήσεις του με επιθέσεις αυτοκτονίας και καλά συντονισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον κυρίως κυβερνητικών και αστυνομικών στόχων σ’ όλο το Ιράκ. Προπύργιο του «Ισλαμικού Κράτους του Ιράκ» παραμένει η επαρχία Ανμπάρ, τα εκτεταμένα και πορώδη σύνορα της οποίας με τη Συρία μαζί με τις σπηλιές και τους λόφους της ερήμου αποτελούν ιδανικό έδαφος για να διαφεύγουν οι αντάρτες από τις ιρακινές στρατιωτικές δυνάμεις, να μεταφέρονται όπλα και να μετακινούνται μαχητές μεταξύ Ιράκ και Συρίας.
Το Μέτωπο αλ-Νούσρα
Το Μέτωπο αλ – Νούσρα είναι η καλύτερα οργανωμένη, η πιο πειθαρχημένη και η πιο αποτελεσματική αντάρτικη δύναμη της ένοπλης αντίστασης στο καθεστώς Ασαντ. Εχει ηγηθεί όλων των κρίσιμων μαχών στη βορειοανατολική και νότια Συρία, όπου οι αντάρτες έχουν πετύχει σημαντικές νίκες. Η ανδρεία, η πειθαρχία και οι επιτυχίες των μαχητών του, που πολεμούν στην πρώτη γραμμή σ’ όλα τα πολεμικά μέτωπα, έχουν κερδίσει τη συμπάθεια και το θαυμασμό των ανταρτών άλλων ένοπλων ομάδων, πολλοί από τους οποίους έχουν ενταχθεί στις γραμμές του. Εχει επίσης καταφέρει να κερδίσει σημαντική υποστήριξη ανάμεσα στον πληθυσμό στις περιοχές που βρίσκονται υπό τον έλεγχο των ανταρτών, γιατί προσπαθεί να προστατέψει τις υποδομές και να προσφέρει βασικές υπηρεσίες, στοιχειώδη ασφάλεια και τρόφιμα στους ανθρώπους που αγωνίζονται να επιβιώσουν. Αξίζει να σημειωθεί ότι όταν τον περασμένο Δεκέμβρη ο Λευκός Οίκος κατέταξε το αλ – Νούσρα στις «τρομοκρατικές» οργανώσεις ξέσπασε θύελλα αντιδράσεων για την απόφαση αυτή και εκδηλώσεις συμπαράστασης από όλο το φάσμα της πολιτικής και ένοπλης αντιπολίτευσης στο καθεστώς Ασαντ.
Η «Ουάσιγκτον Ποστ» (10/4/13), σε άρθρο της με τίτλο «Στη Συρία, κάποιοι ετοιμάζονται για τον επόμενο πόλεμο», μεταξύ άλλων, αναφέρει ότι «η κατάληψη τον περασμένο μήνα της πόλης Ράκα, της πρώτης επαρχιακής πρωτεύουσας που πέρασε στον έλεγχο των ανταρτών, εδραίωσε τα κέρδη των ως επί το πλείστον ισλαμικών ομάδων στις τρεις βορειοανατολικές επαρχίες… Οι (σ.σ. βορειοανατολικές) επαρχίες Ράκα, Ντέιρ αλ – Ζουρ και Χασάκα – όλες μαζί γνωστές με το αρχαίο όνομα αλ – Τζαζίρα ή νησί, λόγω της θέσης τους ανάμεσα στους ποταμούς Τίγρη και Ευφράτη – είναι η πατρίδα του μεγαλύτερου μέρους του οικονομικού πλούτου της Συρίας, συμπεριλαμβανομένων όλων των κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου και του μεγαλύτερου μέρους της αγροτικής παραγωγής, ιδιαίτερα του σταριού και του βαμβακιού…. Δεν είναι τυχαίο που το Μέτωπο αλ – Νούσρα έχει επιλέξει να συγκεντρώσει τις προσπάθειές του σ’ αυτή την περιοχή. Εχει καταλάβει σχεδόν το 90% των πετρελαιοπηγών, τις αποθήκες σταριού και βαμβακιού και έχει αρχίσει να πουλάει τα αποθέματα για να αποκομίσει χρήματα, σύμφωνα με το Ναουάφ αλ – Μπασίρ, ένα τοπικό φύλαρχο, ο οποίος πρόσθεσε ότι έχουν πάρει στα χέρια τους τη συριακή οικονομία και είναι πολύ δυνατοί. Μπορείς να δεις τις μαύρες σημαίες τους παντού, όπου και να πας».
Σε απόσταση η διοίκηση του ΕΣΣ
Η αποκαλούμενη κεντρική διοίκηση του Ελεύθερου Συριακού Στρατού πήρε αποστάσεις από το Μέτωπο αλ – Νούσρα μετά την επιβεβαίωση της συγχώνευσής του με το «Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ». Μέσω εκπροσώπου της ανακοίνωσε: «Δεν υποστηρίζουμε την ιδεολογία του αλ – Νούσρα. Δεν υπήρξε και δεν θα υπάρξει ποτέ απόφαση σε επίπεδο διοίκησης συντονισμού με το αλ – Νούσρα. Η κατάσταση είναι αυτή που το έχει επιβάλει. Το αλ – Νούσρα υπάρχει, χρηματοδοτείται και εξοπλίζεται. Αυτός είναι ο λόγος που ορισμένες ταξιαρχίες του Ελεύθερου Συριακού Στρατού συνεργάζονται μαζί του σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις. Πρόκειται για τακτική και ορισμένου χρόνου συνεργασία. Το αλ – Νούσρα δεν συνδέεται με τον Ελεύθερο Συριακό Στρατό». Ανακοίνωση χωρίς υπαινιγμούς, που αποτυπώνει μέρος της πραγματικότητας, προσεκτικά διατυπωμένη για να μην προκαλέσει αντιδράσεις, παρόλο που η αποκαλούμενη κεντρική διοίκηση του Ελεύθερου Συριακού Στρατού συνεργάζεται με τους Αμερικάνους και τους λοιπούς δυτικούς και άραβες συμμάχους τους. Οχι μόνο γιατί ο Ελεύθερος Συριακός Στρατός δεν είναι μια ενιαία οργανωμένη οντότητα, αλλά υπάρχουν εκατοντάδες ένοπλες ομάδες και τοπικά στρατιωτικά συμβούλια που δρουν αυτόνομα. Οχι μόνο λόγω του κύρους του αλ – Νούσρα ανάμεσα στους αντάρτες. Αλλά και γιατί, όπως επισημαίνει σε σχετικό ρεπορτάζ το Associated Press (8/4/13), «προς το παρόν, είναι απίθανο να υπονομεύσει (η συγχώνευση) το κύρος του αλ-Νούσρα στα μάτια του ευρύτερου αντάρτικου κινήματος, το οποίο χρειάζεται απελπισμένα τις απαράμιλλες ικανότητες του στο πεδίο της μάχης για να νικήσει την κυβερνητική πολεμική μηχανή».
Δεν είμαστε σε θέση να εκτιμήσουμε για ποιους λόγους αποφασίστηκε αυτή τη στιγμή η συγχώνευση των δύο σουνιτικών ένοπλων οργανώσεων του ριζοσπαστικού Ισλάμ, οι οποίες συνεργάζονταν εξαρχής στενά, όπως προκύπτει από το ηχητικό μήνυμα του Μπαγκντάντι. Το βέβαιο είναι ότι αποτελεί πρόκληση για τους δυτικούς και άραβες αντιπάλους του καθεστώτος Ασαντ και υποστηρικτές της μετριοπαθούς και κοσμικής ένοπλης και πολιτικής αντιπολίτευσης. Είναι επίσης φανερό ότι συνιστά επίδειξη δύναμης από τις δύο οργανώσεις και ένδειξη της αυξανόμενης αυτοπεποίθησης και του ενισχυόμενου ρόλου του αλ – Νούσρα ως καθοριστικού παράγοντα στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας. Συν τοις άλλοις, πιθανότατα προμηνύει κλιμάκωση των επιθέσεών τους στο έδαφος τόσο της Συρίας όσο και του Ιράκ.
Προσπάθειες υπονόμευσης
Οι εξελίξεις αυτές είναι βέβαιο ότι θα επιταχύνουν τις προσπάθειες των Αμερικάνων και των συμμάχων τους να απομονώσουν και να αποδυναμώσουν το αλ – Νούσρα και τις άλλες ένοπλες ισλαμικές ομάδες που έχουν πετύχει σημαντικές νίκες και ελέγχουν μεγάλα τμήματα της βορειοανατολικής Συρίας, να προκαλέσουν το διχασμό, ακόμη και την ένοπλη αντιπαράθεση, στις γραμμές του αντάρτικου κινήματος, με στόχο να χτυπήσουν συνολικά το αντάρτικο και να επιβάλουν τη λύση που εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους.
Οπως αποκαλύπτει ρεπορτάζ του Associated Press (8/4/13), ιρακινοί αξιωματούχοι ζήτησαν την περασμένη βδομάδα από το Λευκό Οίκο τη χρήση τηλεκατευθυνόμενων βομβαρδιστικών για την εξόντωση ανταρτών στο ιρακινό έδαφος, είδηση που επιβεβαιώθηκε από αμερικάνο αξιωματούχο, ο οποίος ωστόσο πρόσθεσε ότι αναμένεται να υποβληθεί τυπικά το αίτημα από την ιρακινή κυβέρνηση. Επίσης, σύμφωνα με τους «Los Angeles Times» (15/3/13), η CIA ετοιμάζει ανάλογη επιχείρηση εναντίον ισλαμιστών ανταρτών στη Συρία. Παράλληλα, όπως αποκάλυψε το Associated Press (25/3/13), μετριοπαθείς σουνίτες και Βεδουίνοι (3.000 σε πρώτη φάση), που έχουν υπηρετήσει στο συριακό στρατό και την αστυνομία και δεν είναι μέλη του Ελεύθερου Συριακού Στρατού, εκπαιδεύονται από Αμερικάνους και Βρετανούς στην Ιορδανία, ενώ κυκλοφορούν φήμες ότι επιχειρείται η συγκρότηση πολιτοφυλακής ανάλογη με το «κίνημα των Επαγρυπνούντων» του Ιράκ για να χρησιμοποιηθεί εναντίον των ανταρτών του ριζοσπαστικού Ισλάμ στη Συρία.
