Γιατί να είναι πιο σημαντική η ανακοίνωση Μπάιντεν για την επιβολή εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο, από τη δημοσιοποίηση της τηλεδιάσκεψης Σι Τζινπίνγκ – Μακρόν – Σολτς; Για να απαντήσουμε στο ερώτημα, πρέπει να δούμε καθεμιά από τις δυο αυτές κινήσεις και να προσπαθήσουμε να αναλύσουμε αυτά που ανακοινώθηκαν δημόσια, χωρίς να τα καταπιούμε αμάσητα.
Ο Μπάιντεν ανακοίνωσε την επιβολή εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο, ισχυριζόμενος ότι αυτό θα πλήξει καίρια τη ρωσική οικονομία. Ομως, οι ΗΠΑ αγοράζουν από τη Ρωσία μόνο το 8% των εισαγωγών τους σε πετρέλαιο και πετρελαιοειδή. Εύκολα θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν το ρωσικό αργό με εισαγωγές από τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ. Ακόμα και από τη Βενεζουέλα, την οποία επισκέφτηκε το Σαββατοκύριακο επίσημη αμερικάνικη κυβερνητική αποστολή για να συζητήσει ενεργειακά και άλλα θέματα.
Δεν πρόκειται για fake news. Την ανακοίνωση έκανε η ίδια η Τζέιν Ψάκι. Ο… μισητός Μαδούρο ξαναγίνεται συνομιλητής (τουλάχιστον) των ΗΠΑ. Σχεδιάζουν οι ΗΠΑ να αγοράσουν βενεζουελάνικο πετρέλαιο, σπάζοντας το εμπάργκο που είχαν επιβάλει; Κι αν επιτρέψουν στη Βενεζουέλα να «βγει στις αγορές», θα κάνουν το ίδιο και με το Ιράν; Θα δείξει. Προς το παρόν σημειώνουμε το γεγονός των επίσημων συνομιλιών ΗΠΑ-Βενεζουέλας σε επίπεδο υπηρεσιακών παραγόντων.
Το ίδιο εύκολα, όμως, μπορεί η Ρωσία να βρει άλλες αγορές για να πουλήσει αυτό το πετρέλαιο. Η Κίνα και η Ινδία περιμένουν με ανοικτές αγκάλες να αγοράσουν πετρέλαιο σε τιμή χαμηλότερη από τα 120 δολάρια το βαρέλι που πουλιέται σήμερα. Και η Ρωσία δεν έχει κανένα λόγο να μην πουλήσει αργό σε χαμηλότερη τιμή. Δεν θα εκμεταλλευτεί μεν τις τεράστιες τιμές που ισχύουν σήμερα, όμως και δε θα χάσει τα έσοδα που είχε προϋπολογίσει πουλώντας αυτό το πετρέλαιο στις ΗΠΑ. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πριν από ένα μήνα η τιμή ήταν 90 δολάριο το βαρέλι. Αρα, η Ρωσία έχει περιθώριο να πουλήσει αυτές τις ποσότητες σε μια τέτοια τιμή (και χαμηλότερα ακόμη), δεδομένου ότι δεν πρόκειται για τεράστιες ποσότητες.
Δεν ισχύουν, όμως, τα ίδια κριτήρια για την ΕΕ. Προτού ακόμα μιλήσει ο Μπάιντεν, ο Σολτς έσπευσε να διατυπώσει δημόσια το ηχηρό «όχι» της Γερμανίας. Κίνηση απόλυτα συμβατή με τα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα της Γερμανίας. Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, η ΕΕ εισάγει περίπου το 25% των αναγκών της σε πετρέλαιο από τη Ρωσία και περίπου το 45% των αναγκών της σε φυσικό αέριο (δείτε αναλυτικά: Η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης και η ισορροπία του τρόμου). Αν κάνει εμπάργκο, θα βάλει τα χεράκια της να βγάλει τα ματάκια της…
Επιβάλλοντας εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο, οι ΗΠΑ πιέζουν λιγότερο τη Ρωσία και περισσότερο την ΕΕ. Διότι κάθε επιθετική κίνηση στο ενεργειακό αυξάνει τις τιμές και προκαλεί ανταγωνιστικό μειονέκτημα στους καπιταλιστικούς σχηματισμούς που είναι ενεργειακά εξαρτημένοι, όπως είναι η ΕΕ και κυρίως η Γερμανία, η Ιταλία, η Αυστρία, οι χώρες δορυφόροι στην ανατολική Ευρώπη, η Ισπανία, η Ελλάδα. Πιέζεται ακόμη και η Γαλλία, παρά τη σχετική ενεργειακή της αυτονομία λόγω πυρηνικών εργοστασίων. Και αυτή εισάγει πετρέλαιο και φυσικό αέριο (δεν έχουμε πρόχειρα στοιχεία, αλλά δεσμευόμαστε να επανέλθουμε αναλυτικότερα).
Οι Αμερικάνοι το γνωρίζουν καλά αυτό, γι’ αυτό και ο Μπάιντεν έσπευσε να δηλώσει ότι δεν μπορούν όλες οι χώρες να ακολουθήσουν το παράδειγμα των ΗΠΑ. Αυτό ακούστηκε σαν υποκριτική δικαιολογία έναντι των δυτικοευρωπαίων ιμπεριαλιστών, που από την αρχή ζητούσαν να μείνει ο ενεργειακός τομέας εκτός των κυρώσεων προς τη Ρωσία. Οι ΗΠΑ, όμως, εκμεταλλεύονται την ευκαιρία για να αδυνατίσουν οικονομικά όχι μόνο τη Ρωσία αλλά και τους ευρωπαίους ανταγωνιστές τους, με τους οποίους -κατά τα άλλα- είναι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ και στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Οπως μετέδωσε το Reuters, η Νορβηγική Rystad Energy, από τους μεγαλύτερους ενεργειακούς συμβούλους διεθνώς, προέβλεψε ότι η τιμή του βαρελιού μπορεί να εκτοξευθεί ακόμα και στα 200 δολάρια, αν οι Ευρωπαίοι ακολουθήσουν τις ΗΠΑ στο εμπάργκο. Ο αντιπρόεδρος της Ρωσίας Αλεξάντερ Νόβακ το χόντρυνε πιο πολύ, μιλώντας για 300 δολάρια το βαρέλι. Σε τηλεοπτική του εμφάνιση είπε: «Είναι ξεκάθαρο πως τυχόν αποκλεισμός του ρωσικού πετρελαίου θα μπορούσε να έχει καταστροφικές επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά. Η άνοδος στις τιμές θα είναι απρόβλεπτη. Θα μπορούσαν να φτάσουν τα 300 δολάρια το βαρέλι, ίσως και περισσότερο»!
Πόλεμος προπαγάνδας, σίγουρα, αλλά όχι χωρίς βάση. Η Ρωσία λέει στους ευρωπαίους ιμπεριαλιστές ότι θα τους πάρει μαζί της στην κόλαση, αν ακολουθήσουν τους Αμερικάνους, οι οποίοι στο τέλος θα είναι οι μόνοι κερδισμένοι. Σε βάρος όχι μόνο της Ρωσίας αλλά και των ευρωπαϊκών ιμπεριαλιστικών χωρών.
Δεν ισχύει, βέβαια, το ίδιο για τον βρετανικό ιμπεριαλισμό. Ο Μπόρις Τζόνσον έσπευσε να ανακοινώσει ότι θα ακολουθήσει το εμπάργκο των ΗΠΑ στο ρωσικό πετρέλαιο. Ο βρετανικός ιμπεριαλισμός πλήρωσε ακριβά την προ-πολέμου ενεργειακή κρίση και για μια ακόμη φορά ευθυγραμμίζεται με τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό (διαβάστε: Η «ξεπουπουλιασμένη» αριστοκράτισσα πληρώνει βαρύτατο τίμημα).
Η σπουδή του Μπάιντεν να ανακοινώσει σήμερα το εμπάργκο δεν είναι άσχετη από τη δημοσιοποίηση της τρίωρης -όπως ειπώθηκε- τηλεδιάσκεψης Σι-Μακρόν-Σολτς. Οι ηγέτες του γερμανογαλλικού άξονα απευθύνονται στον ηγέτη του κινέζικου ιμπεριαλισμού, ο οποίος δεν έχει μεν υποστηρίξει ανοιχτά την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία, όμως ούτε την αποδοκίμασε, ούτε συντάχθηκε στο παραμικρό με το ΝΑΤΟ (ούτε καν σε επίπεδο ρητορικής), ενώ στη γενική συνέλευση του ΟΗΕ έκανε αποχή κατά την ψηφοφορία επί του αντιρωσικού ψηφίσματος που συνέταξαν οι ΗΠΑ.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι για να γίνει αυτή η τηλεδιάσκεψη προηγήθηκε έντονο διπλωματικό παρασκήνιο, το οποίο ασφαλώς συνεχίζεται. Δε θα δώσουμε σημασία στη δήλωση που αποδίδεται στον Σι, ότι η Κίνα «πονάει που βλέπει τις φλόγες του πολέμου να αναζωπυρώνονται στην Ευρώπη», η οποία ερμηνεύτηκε σαν… αντιρωσική αιχμή. Τι θα έλεγε, «ζήτω ο πόλεμος»; Θα δώσουμε σημασία στην ανακοίνωση της γαλλικής προεδρίας, ότι ο Σι εξέφρασε την υποστήριξή του στις πρωτοβουλίες της Γαλλίας και της Γερμανίας για κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία και παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας από τον ΟΗΕ.
Χωρίς καμιά δυσκολία διαπιστώνει κανείς ότι απουσιάζει κάθε αντι-ρωσική αιχμή, κάθε αναφορά σε ανάγκη επιβολής οικονομικών κυρώσεων στη Ρωσία και μένουν μόνο η κατάπαυση του πυρός και η παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας από τον ΟΗΕ (και όχι από το ΝΑΤΟ ή την ΕΕ). Ακόμα και ο Πούτιν θα προσυπέγραφε μια τέτοια δήλωση. Διότι και η Ρωσία ζητά κατάπαυση του πυρός. Με τους δικούς της όρους, όμως. Και η γαλλική προεδρία δεν απέδωσε στον Σι θέση για κατάπαυση του πυρός άνευ όρων. Τι μένει; Ενα υποκριτικό φιλειρηνικό ευχολόγιο.
Αντίθετα, με πολύ προσεκτικό τρόπο η γαλλική προεδρία ανέφερε ότι Μακρόν και Σολτς υπογράμμισαν στον Σι τη σημασία που έχουν οι οικονομικές κυρώσεις για την εξεύρεση μιας διπλωματικής λύσης στο ζήτημα της Ουκρανίας. Σαν να απολογούνταν στον κινέζο ιμπεριαλιστή ηγέτη για τη συμμετοχή των χωρών τους και της ΕΕ στην επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία. Κυρώσεων στις οποίες δεν συμμετέχει, ως γνωστόν, η Κίνα. Διότι ο Σι εξέφρασε την ανησυχία του για τον αντίκτυπο των κυρώσεων σε όλο τον κόσμο. Τάχθηκε κατά των κυρώσεων, μ’ άλλα λόγια. Απλά, συμφωνήθηκε να το εκφράσει… κομψά η γαλλική προεδρία.
Η γαλλική προεδρία ανέφερε ακόμη ότι οι τρεις ηγέτες συμφώνησαν να έχουν στενές επαφές το επόμενο διάστημα για διάφορα θέματα, όπως το Ιρανικό και οι σχέσεις ΕΕ-Κίνας. Γίνεται, μάλιστα, λόγος για την ανάγκη να υπάρξουν εποικοδομητικές συζητήσεις για όλα τα θέματα, ακόμα και γι’ αυτά που θεωρούνται δύσκολα.
Είναι προφανές πως δεν θα μάθουμε από τις επίσημες ανακοινώσεις τι ακριβώς συζήτησαν Σι, Σολτς και Μακρόν. Είναι προφανές πως γίνεται ένα ακόμη ιμπεριαλιστικό παζάρι. Το σημαντικό είναι πως οι ηγέτες του γερμανογαλλικού άξονα ξεπέρασαν την «πειθαρχία» εντός του ΝΑΤΟ και απευθύνθηκαν στην Κίνα, η οποία από τη μια έχει τις πιο στενές σχέσεις με τη Ρωσία και αρνείται να καταδικάσει την επίθεσή της στην Ουκρανία και, από την άλλη, βρίσκεται σε άγριο ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ για τον έλεγχο της Νότιας Σινικής Θάλασσας, που την έχουν βαφτίσει «Ινδο-Ειρηνικό» για να μην ακούγεται το ιστορικό της όνομα που παραπέμπει σε κινέζικη κυριαρχία (διαβάστε: Συμφωνία AUKUS – Ο θείος Σαμ απαιατεί απόλυτη υποταγή γάλλων και γερμανών ιμπεριαλιστών στην ενδοϊμπεριαλιστική σύγκρουση με την Κίνα).
Γερμανοί και Γάλλοι κατέστησαν την Κίνα «παράγοντα της λύσης στο Ουκρανικό». Δεν είναι, ασφαλώς, αφελείς για να πιστεύουν ότι ο Σι θα κινηθεί προς τον Πούτιν γεμάτος από φιλειρηνικά αισθήματα και θλίψη για τις ανθρώπινες ζωές (Ρώσων και Ουκρανών) που χάνονται στην Ουκρανία. Ο Σι θα κινηθεί με βάση τα κινέζικα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα και τη στρατηγική συμμαχία Κίνας-Ρωσίας. Ούτε η Ρωσία θα αποσυρόταν από την Ουκρανία χωρίς να πετύχει μέρος τουλάχιστον των σκοπών της. Αν είναι να κάνει παραχωρήσεις, θα τις κάνει προς την Κίνα, για να έχει την περαιτέρω στήριξή της, και όχι προς το ΝΑΤΟ. Και για να λέμε τα πράγματα όπως έχουν, στρατιωτικά η Ρωσία δεν ηττάται στην Ουκρανία. Η δυτική προπαγάνδα λέει διάφορα, περί «αιφνιδιασμού των Ρώσων από την ουκρανική αντίσταση», περί «λάθος υπολογισμών του Πούτιν και των επιτελών του», όμως ακόμα κι αν τα «καταπιούμε» όλ’ αυτά, εκείνο που βλέπουμε είναι ότι κάθε μέρα η Ρωσία αυξάνει τις θέσεις που κατέχουν τα στρατεύματά της.
Πολλά θα ξεκαθαρίσουν τις επόμενες μέρες. Εκείνο που εμείς θέλουμε να σημειώσουμε είναι πως ο ανταγωνισμός ανάμεσα στις μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις του πλανήτη είναι και πολεμικός και «ειρηνικός» ταυτόχρονα. Θυμίζουν αγέλη από λυσσασμένα αγριόσκυλα που κατασπαράζουν το σώμα της ανθρωπότητας, ρίχνοντας ταυτόχρονα δαγκωματιές το ένα στο άλλο, για να πάρουν μεγαλύτερο μερίδιο.
ΥΓ. Τα παιδία παίζει… «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε σήμερα ένα σχέδιο για να απεξαρτηθεί η Ευρώπη από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα πολύ πριν από το 2030, ξεκινώντας από το φυσικό αέριο, υπό το πρίσμα της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Στο σχέδιο αυτό περιγράφεται επίσης μια σειρά μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων τιμών της ενέργειας στην Ευρώπη και για την αναπλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου για τον επόμενο χειμώνα. Εδώ και αρκετούς μήνες, οι τιμές της ενέργειας στην Ευρώπη είναι αυξημένες, αλλά τώρα το πρόβλημα επιδεινώνεται με την αβεβαιότητα που επικρατεί για τον εφοδιασμό. Το σχέδιο REPowerEU θα επιδιώξει τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού με φυσικό αέριο, την επιτάχυνση της χρήσης ανανεώσιμων αερίων και την αντικατάσταση του φυσικού αερίου στη θέρμανση και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Με τον τρόπο αυτόν μπορεί να μειωθεί η ζήτηση της ΕΕ για ρωσικό φυσικό αέριο κατά δύο τρίτα πριν από το τέλος του έτους» (όλες οι εμφάσεις είναι στο πρωτότυπο)!
Η… πανηγυρική ανακοίνωση περιλαμβάνει και δηλώσεις της Ούρσουλα(ς) και του Τίμερμανς, επιπέδου μαθητών γυμνασίου, που δεν έχουν ιδέα τι σημαίνει ενεργειακή τροφοδοσία για να δουλέψει η παραγωγική μηχανή του καπιταλισμού. «Οσο ταχύτερα στραφούμε στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στο υδρογόνο, σε συνδυασμό με αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, τόσο ταχύτερα θα είμαστε πραγματικά ανεξάρτητοι και θα έχουμε τον έλεγχο του ενεργειακού μας συστήματος», δήλωσε η Ούρσουλα. «Ο πόλεμος του Πούτιν στην Ουκρανία καταδεικνύει την επείγουσα ανάγκη για επιτάχυνση της μετάβασής μας στην καθαρή ενέργεια», δήλωσε ο Τίμερμανς. Κι άμα δε φυσάει ή έχει συννεφιά, τι γίνεται, μεγάλε;
Ειδικά στο Ελιζέ πρέπει να έριξαν πολύ γέλιο. Αφού πέρασε απόφαση που χαρακτηρίζει την πυρηνική ως «πράσινη» ενέργεια, ο γαλλικός ιμπεριαλισμός δεν έχει κανένα λόγο να εμποδίσει την Ούρσουλα και τον Φρανς να μιλούν για υδρογόνο, ανανεώσιμες πηγές και… πράσιν’ άλογα. Για προπαγάνδα προς αδαείς καλή είναι αυτή η μπουρδολογία. Οπως και η δέσμευση ότι «η Επιτροπή σκοπεύει να υποβάλει, έως τον Απρίλιο, νομοθετική πρόταση με την οποία θα απαιτεί οι υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου σε ολόκληρη την ΕΕ να έχουν πληρωθεί τουλάχιστον έως το 90 % της χωρητικότητάς τους έως την 1η Οκτωβρίου κάθε έτους». Μήπως να μας έλεγαν και τι ποσοστό των αναγκών της ΕΕ σε φυσικό αέριο χωρούν αυτές οι δεξαμενές;
