Σε πρόσφατο συνέδριο που έγινε στο Παρίσι με θέμα τη φαρμακευτική βιομηχανία και την καταπολέμηση του ντόπινγκ, ο αυστραλός πρόεδρος της WADA (Παγκόσμιος Οργανισμός Αντιντόπινγκ) Τζον Φέιχι και οι αξιωματούχοι του οργανισμού ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να εισηγηθούν στο επόμενο συνέδριο της WADA ένα νέο, πιο αυστηρό ποινολόγιο για τους αθλητές που πιάνονται να έχουν κάνει χρήση απαγορευμένων ουσιών. Σύμφωνα με το προσχέδιο της εισήγησης,οι αθλητές-παραβάτες που θα βρεθούν θετικοί στον έλεγχο ντόπινγκ θα τιμωρούνται με τέσσερα χρόνια αποκλεισμό, αντί για δυο που ισχύει σήμερα.
Στόχος της WADA με αυτή την πρόταση είναι ουσιαστικά να απαγορεύσει στον αθλητή να βρεθεί στους επόμενους Ολυμπιακούς Αγώνες, που θεωρούνται σήμερα η πιο εμπορική διοργάνωση και με το μεγαλύτερο κύρος για τους αθλητές.
Ισως κάποιοι να απορούν για την «πρωτοβουλία» της WADA, όμως η πρότασή της δεν είναι καινού-ρια. Επί της ουσίας επαναφέρει στο τραπέζι και βάζει προς συζήτηση μια παλιότερη πρόταση της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής (ΔΟΕ), η οποία είχε στο παρελθόν μπλοκαριστεί από τη WADA. H ΔΟΕ είχε ζητήσει, με βάση τον κανόνα 45 του καταστατικού της, να απαγορευτεί η συμμετοχή στους Ολυμπιακούς Αγώνες των αθλητών που είχαν τιμωρηθεί με έξι μήνες αποκλεισμό τουλάχιστον, όμως επειδή το άρθρο δεν ήταν συμβατό με τον κώδικα της WADA δεν μπορούσε να εφαρμοστεί.
Ισως κάποιοι να απορούν για την «πρωτοβουλία» της WADA, όμως η πρότασή της δεν είναι καινού-ρια. Επί της ουσίας επαναφέρει στο τραπέζι και βάζει προς συζήτηση μια παλιότερη πρόταση της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής (ΔΟΕ), η οποία είχε στο παρελθόν μπλοκαριστεί από τη WADA. H ΔΟΕ είχε ζητήσει, με βάση τον κανόνα 45 του καταστατικού της, να απαγορευτεί η συμμετοχή στους Ολυμπιακούς Αγώνες των αθλητών που είχαν τιμωρηθεί με έξι μήνες αποκλεισμό τουλάχιστον, όμως επειδή το άρθρο δεν ήταν συμβατό με τον κώδικα της WADA δεν μπορούσε να εφαρμοστεί.
Και εδώ γεννιέται το ερώτημα. Γιατί ξαφνικά, όταν το επόμενο συνέδριο της WADA θα πραγματοποιηθεί σε ένα χρόνο, ενώ διανύουμε μια περίοδο που δεν έχουμε κάποιο κρούσμα ντόπινγκ, οι αξιωματούχοι του οργανισμού ανοίγουν αυτό το ζήτημα; Αυτό που καταρχήν πρέπει να τονίσουμε σχολιάζοντας την είδηση είναι ότι σε καμία περίπτωση αυτή η κίνηση δεν αποτελεί προσπάθεια ν’ αλλάξουν τα δεδομένα στον επαγγελματικό αθλητισμό και δεν είναι σε αντίθεση με την κυρίαρχη λογική του υπεραθλητή που καταρρίπτει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο. Τόσο η WADA όσο και οι άλλοι μηχανισμοί ελέγχου είναι κομμάτι του επαγγελματικού αθλητισμού και απόλυτα ελεγχόμενοι. Θα ήταν αδύνατο να έχει πάρει τέτοιου είδους πρωτοβουλίες η WADA, αν δεν υπήρχαν σοβαροί λόγοι και χωρίς την έγκριση αυτών που ελέγχουν τον επαγγελματικό αθλητισμό. Η προσπάθεια να μπουν κάποιοι κανόνες και να «ρυθμιστεί» μια κατάσταση που δείχνει να έχει ξεφύγει εντελώς οδήγησε σ’ αυτή την απόφαση και όχι ο πόνος για την υγεία των αθλητών και τη διασφάλιση του αθλητικού ιδεώδους από ορισμένους «επίορκους».
Οσο και αν ακούγεται παράξενο, οι πρώτοι που πιέζουν για την αυστηροποίηση των ποινών είναι οι μεγάλοι χορηγοί των αγώνων. Ο λόγος είναι πολύ απλός. Η κατάσταση έχει ξεφύγει και το ντόπινγκ γίνεται ολοένα και πιο «επιστημονικό», αφού χρησιμοποιούνται σε μεγάλη κλίμακα και με πολύ εύκολο τρόπο ειδικές ουσίες -μάσκες, που καλύπτουν σε πολύ μεγάλο βαθμό τη χρήση ντόπινγκ. Η «ασυδοσία» από την πλευρά των αθλητών, που είναι αποφασισμένοι να χρησιμοποιήσουν κάθε μέσο για να φτάσουν στην κορυφή, έχει αρχίσει να τους φοβίζει. Ο κίνδυνος να υποστεί ένας αθλητής μια σοβαρή επιπλοκή στην υγεία του την ώρα που αγωνίζεται αυξάνεται συνεχώς. Φανταστείτε απλά πρωτοκλασάτο αθλητή στίβου να καταρρέει εξαιτίας του ντόπινγκ και δίπλα του να φαίνεται το λογότυπο της εταιρίας-χορηγού των αγώνων. Μπορούμε εύκολα να καταλάβουμε ότι αν ένα τέτοιο γεγονός συνέβαινε κατά τη διάρκεια ενός αγώνα, θα είχε σαν αποτέλεσμα μια σημαντική επιχειρηματική καταστροφή. Προσπαθούν, λοιπόν, οι χορηγοί να μειώσουν αυτή την πιθανότητα και πιέζουν τη WADA ν’ αποφασίσει πιο αυστηρές ποινές για τους αθλητές-παραβάτες.
Εκτός από την αυστηροποίηση των ποινών για τους χρήστες αναβολικών ή απαγορευμένων ουσιών, στο επόμενο συνέδριο της WADA θα συζητηθεί και θα εγκριθεί ο νέος κώδικας ντόπινγκ, μέσω του οποίου θα γίνουν και οι αλλαγές στον κατάλογο με τις απαγορευμένες ουσίες, στον οποίο –σύμφωνα με τα δημοσιεύματα και τις «διαρροές» από αξιωματούχους της WADA– θα υπάρχουν και ουσίες που δεν μπορούν να θεωρηθούν αναβολικές. Οι ουσίες αυτές χρησιμοποιούνται σαν «μάσκες», αφού επιτρέπουν τη δράση των αναβολικών ουσιών και ταυτόχρονα φροντίζουν να μην ανιχνεύονται.
Είναι φανερό ότι από την πλευρά της WADA και της ΔΟΕ γίνεται μια προσπάθεια να «ελέγξουν» την κατάσταση, προκειμένου ν’ αποφύγουν δυσάρεστες καταστάσεις που θα κλονίσουν ολόκληρο το οικοδόμημα του επαγγελματικού αθλητισμού. Επειδή όμως γνωρίζουν πολύ καλά, ότι χωρίς αναβολικά και ντόπινγκ δεν υπάρχουν επιδόσεις, φροντίζουν παράλληλα με την αυστηροποίηση των κανόνων ν’ αφήνουν και παραθυράκια για κάποιες ειδικές περιπτώσεις. Στο επόμενο συνέδριο της WADA, εκτός των άλλων, θα εισαχθεί και η έννοια του «ηθελημένου ντόπινγκ». Σε απλά ελληνικά αυτό σημαίνει ότι, αν ο αθλητής αποδείξει ότι δεν είχε πάρει συνειδητά τις ουσίες που θα ανιχνευτούν σε κάποιον έλεγχο, μπορεί και να γλυτώσει τον αποκλεισμό. Ανοίγει λοιπόν ένα παράθυρο να φορτωθούν οι ευθύνες σε προπονητές, βοηθούς, αρχηγούς αποστολής των ομάδων, αφού ο αθλητής θα μπορεί να ισχυριστεί ότι την ουσία που ανιχνεύτηκε δεν την πήρε ο ίδιος αλλά του την έδωσαν μέσα από κάποιο σκεύασμα ή με ένεση ή με άλλο τρόπο.
Εν κατακλείδι αυτό που μπορούμε να πούμε και αυτό θα πρέπει να κρατήσουμε είναι ότι ο επαγγελματικός αθλητισμός, που η βάση του είναι τα ρεκόρ και το κέρδος με κάθε μέσο, είναι μια καπιταλιστική δραστηριότητα και εξ ορισμού δεν μπορεί να είναι καθαρός.
Κύριος Πάπιας
papias@eksegersi.gr
