Μέχρι τώρα γνωρίζαμε τη γενοκτονία των ιθαγενών της Αμερικής μέσω των κατακτήσεων, των πολέμων, της υφαρπαγής της γης τους και την εξόντωσης τους από τους ευρωπαίους κονκισταδόρες. Περίπου 100 εκατομμύρια (!) αφανίστηκαν σε ολόκληρη την αμερικανική ήπειρο.
Στη Βόρεια Αμερική, από τα 19 εκατομμύρια σχεδόν που αριθμούσαν οι Ινδιάνοι το 1492, μόλις 400.000 απέμειναν το 1920, περίοδο στην οποία τοποθετείται η ιστορία που αφηγείται ο Μάρτιν Σκορτσέζε στη νέα του ταινία. Το μεγαλύτερο ολοκαύτωμα στην ανθρώπινη ιστορία αποσιωπάται επισήμως μέχρι και σήμερα, γιατί αυτό -μαζί με το δουλεμπόριο και την υπερεκμετάλλευση της εργατικής δύναμης- έγιναν τα θεμέλια της αιματοβαμμένης ανάδυσης του καπιταλισμού.
Στην ιστορία αυτού του ολοκαυτώματος ο Σκορτσέζε, βασισμένος στην έρευνα του δημοσιογράφου Ντέιβιντ Γκραν, προσθέτει μια ακόμα άγνωστη σελίδα. Εκείνη της αληθινής ιστορίας της φυλής των Όσεϊτζ, που διωγμένοι από την εύφορη γη τους στο Κάνσας και εκτοπισμένοι σε άγονες χερσαίες εκτάσεις στην Οκλαχόμα, ευνοήθηκαν από την ανακάλυψη φλεβών μαύρου χρυσού.
Αρκετά ευκατάστατοι πλέον, καθώς οι μεγάλες αμερικάνικες πετρελαϊκές εταιρίες πρέπει να τους πληρώσουν ένα καλό ενοίκιο για τη γη τους, από την οποία αντλούν πετρέλαιο, δεν αργούν να πέσουν θύματα στοχευμένων δολοφονιών από νέους λευκούς άρπαγες γαιοκτήμονες που εγκαθίστανται στην περιοχή για να τους αρπάξουν την περιουσία τους και να τους αναγκάσουν σε νέα εκτόπιση.
Ομως η εποχή της άγριας Δύσης έχει σχεδόν παρέλθει και το κράτος της νέας βιομηχανικής εποχής, του μονοπωλιακού καπιταλισμού αναγκάζεται να σταματήσει τη συγκάλυψη των δολοφονιών. Ο πρόδρομος του FBI και ο Εντγκαρ Αλαν Χούβερ αρπάζουν την ευκαιρία να εδραιώσουν την παρουσία τους στους κατασταλτικούς μηχανισμούς της νέας υπερδύναμης.
Η μίξη ενός αστυνομικού και νεογουέστερν φιλμ δεν είναι απλώς ο καμβάς ενός οικογενειακού δράματος, αλλά κυρίως η ανάδειξη της απληστίας των ισχυρών λευκών της περιοχής να υφαρπάξουν και τα τελευταία ψίχουλα πλούτου που παραχώρησαν οι πετρελαϊκές εταιρείες στους ιθαγενείς, σε μια εκδοχή που θυμίζει έντονα το «Πετρέλαιο» του Απτον Σίνκλερ. Οι αλήτες και οι αδίστακτοι φτωχομπινέδες τυχοδιώκτες που κατακλύζουν σαν τα κοράκια τη νέα γη της επαγγελίας δεν είναι παρά τα τσιράκια, τα εκτελεστικά όργανα των πλουσίων που σχεδιάζουν και διατάζουν τις δολοφονίες ιθαγενών ιδιοκτητών γης, κρύβοντας το ρατσισμό τους και τις επιδιώξεις τους πίσω από την φιλο-ινδιάνικη μάσκα και τις φιλανθρωπίες και δήθεν ευεργεσίες.
Πέρα από ένα γερό ιστορικό υπόβαθρο, η ταινία του Σκορτσέζε διαθέτει πλήθος καλλιτεχνικών αρετών, με προεξάρχουσες τις εξαιρετικές ερμηνείες και φυσικά το αβαντάζ μιας υπερπαραγωγής. Ενα ευρηματικό, θεατρικό φινάλε και ένας μονόλογος του ίδιου του Σκορτσέζε, που θυμίζει στον θεατή την ανώδυνη καλλιτεχνική αχλύ με την οποία καλύπτονται εκ των υστέρων επώδυνες ιστορικές σελίδες, κλείνουν αυτή την επική ταινία που σώζει την τιμή του αμερικανικού σινεμά και ήρθε για να μείνει κλασική.
Ε.Σ.
