Καιρός ήταν να έρθει στα μέρη μας ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Αντονι Μπλίνκεν. Ρουτίνα είναι αυτές οι επισκέψεις για τους ιθύνοντες του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Τουρκία και Ελλάδα συναποτελούν τη Νοτιοανατολική Πτέρυγα του ΝΑΤΟ, οπότε οι σερίφηδες των ΗΠΑ πρέπει να περνούν από εδώ, να επιβεβαιώνουν τον ηγετικό τους ρόλο, να επεκτείνουν τη στρατιωτική παρουσία τους στις δυο χώρες και να κρατούν τις διαφορές ανάμεσα στους άσπονδους συμμάχους σε διαχειρίσιμο επίπεδο.
Τα πράγματα για τον Μπλίνκεν έγιναν άξαφνα ευκολότερα, καθώς ο φονικός σεισμός σε Τουρκία και Συρία άλλαξε άρδην τα δεδομένα. Οχι επειδή στάλθηκαν μερικές δεκάδες έλληνες διασώστες στη σεισμόπληκτη νοτιοανατολική Τουρκία, αλλά επειδή κόπηκαν αναγκαστικά οι εθνικιστικές μαγκιές του Ερντογάν και των υπουργών του, για τους οποίους το μέγα ζήτημα είναι ο σεισμός, οι συνέπειές του, οι ευθύνες τους και όχι τα ελληνοτουρκικά.
Ο Δένδιας δεν πήγε απρόσκλητος στα Αδανα για να κάνει επίδειξη δημόσιων εναγκαλισμών με τον Τσαβούσογλου. Είχε ήδη συνεννοηθεί με τον τούρκο ομόλογό του και ό,τι είδαμε στις τηλεοπτικές οθόνες ήταν προσεκτικά σχεδιασμένο. Ακολούθησαν οι δηλώσεις Τσαβούσογλου σε ελληνικά ΜΜΕ, το Σάββατο, ότι πρότεινε στην Αθήνα έξι σημεία, μεταξύ των οποίων να συνεχίσουμε τις συνομιλίες μας, τις διερευνητικές συνομιλίες, τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) ανάμεσα στον στρατό στο επίπεδο του ΝΑΤΟ και σε διμερές επίπεδο». Είχαν προηγηθεί μυστικές επαφές σε επίπεδο πρέσβεων, επί γερμανικού εδάφους και με γερμανική και αμερικάνικη ενθάρρυνση.
«Κάναμε τις προτάσεις και περιμένουμε απάντηση από την ελληνική πλευρά» είπε ο Τσαβούσογλου, προσθέτοντας πως «υπάρχουν τομείς στους οποίους πρέπει να γίνει πρόοδος βήμα – βήμα. Πρέπει να υπάρχει θετική ατζέντα και αυτή ήταν μια από τις προτάσεις του Νίκου Δένδια όταν βρέθηκε στην Αγκυρα μετά τις εντάσεις που είχαμε στην Ανατολική Μεσόγειο». «Ναι, είχαμε διαφωνίες και ορισμένες φορές και κλιμακώσεις» είπε ο Τσαβούσογλου, για να προσθέσει: «Οπως, όμως, συζητήσαμε με τον Νίκο Δένδια καθ’ οδόν προς το Χατάι, θα πρέπει να αποκλιμακώσουμε και να μην περιμένουμε να προκύψει άλλη καταστροφή για να δουλέψουμε μαζί. Οχι μόνο να ομαλοποιήσουμε τις σχέσεις μας αλλά και να επιλύσουμε ορισμένες διαφορές μας». Στο ίδιο μήκος κύματος, ο νέος τούρκος πρέσβης, ένας πολύ έμπειρος διπλωμάτης, δήλωσε την περασμένη Κυριακή πως «τώρα, αξιοποιώντας και αυτή τη θετική ατμόσφαιρα στην κοινή γνώμη, νομίζω ότι είναι η κατάλληλη στιγμή για τις δύο χώρες να ξεκινήσουν έναν αυθεντικό και ειλικρινή διάλογο για να επιλύσουν τα μεταξύ τους θέματα».
Η απάντηση ήρθε από ελληνικές «διπλωματικές πηγές»: «Κάθε κίνηση που οδηγεί προς την ομαλοποίηση των σχέσεών μας με την Τουρκία είναι ευπρόσδεκτη και η Ελλάδα είναι πρόθυμη να ανταποκριθεί». Οπότε ο Μπλίνκεν είχε εύκολο έργο, το οποίο εξάντλησε ενθαρρύνοντας τις δυο χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ να συνεχίσουν στο δρόμο του διαλόγου σε πνεύμα καλής γειτονίας κτλ. (το γνωστό ευχολόγιο). Ο Μητσοτάκης μάλλον δε θα βιαστεί να κάνει θεαματικές κινήσεις κατά την προεκλογική περίοδο, για να μη δώσει αφορμή στους γνωστούς Ελληνάρες να τον κατηγορήσουν για ενδοτικότητα. Θα το πάει λάου-λάου.
Στην Τουρκία ο Μπλίνκεν είχε… λίγο περισσότερη δουλειά, καθώς υπάρχει το αγκάθι των F-16. Ο Τσαβούσογλου έθεσε δημόσια το θέμα, σημειώνοντας ότι «θα ήταν άδικο να αναχθεί η ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ σε προϋπόθεση για τα F-16». Ο Μπλίνκεν επανέλαβε πως όσον αφορά τον «εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων F-16 και την παροχή νέων» στην Τουρκία, «η κυβέρνηση Μπάιντεν στηρίζει ένθερμα το πακέτο», γιατί «αυτό είναι προς το εθνικό μας συμφέρον και προς το συμφέρον της Συμμαχίας», όμως δεν μπορεί να δώσει επίσημο χρονοδιάγραμμα, γιατί η αμερικάνικη κυβέρνηση εκτιμά ότι δεν έφτασε η ώρα για να θέσει το ζήτημα στο Κογκρέσο.
Είναι προφανές ότι οι Αμερικάνοι απαιτούν την άρση του τουρκικού βέτο για την ένταξη Σουηδίας-Φινλαβδίας στο ΝΑΤΟ, γεγονός που αποδεικνύεται και από τον υπαινιγμό του Τσαβούσογλου. Και δε θα βιαστούν να κλείσουν το θέμα πριν από τις τουρκικές βουλευτικές εκλογές (εκτός αν ο Ερντογάν τις παρατείνει πραξικοπηματικά και πέραν του Ιούνη, που προβλέπει το τουρκικό Σύνταγμα). Η διοίκηση Μπάιντεν θα περιμένει να ξεκαθαρίσει το πολιτικό τοπίο στην Τουρκία και μετά θα κλείσει το θέμα. Γι’ αυτό και ο Ερντογάν «έκανε μούτρα». Δεν δέχτηκε τον Μπλίνκεν στο Ακ-Σαράι, αλλά τον συνάντησε στο πόδι και ανεπίσημα στο αεροδρόμιο (ούτε γραβάτα δεν φορούσε ο Ερντογάν) και συζήτησαν για λίγο κεκλεισμένων των θυρών.
«Οι ΗΠΑ και η Τουρκία δεν συμφωνούν σε όλα τα ζητήματα, αλλά έχουν μια σχέση που έχει αντέξει στις προκλήσεις», τόνισε ο Μπλίνκεν στις κοινές δηλώσεις που έκανε με τον Τσαβούσογλου, ενώ το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξέδωσε εκτενή ανακοίνωση, για την «περήφανη ιστορία συνεργασίας σε καιρούς κρίσης και πάνω σε θέματα περιφερειακής ασφάλειας και ευημερίας». Η Τουρκία χαρακτηρίστηκε «σημαντικός εταίρος για την ασφάλεια των ΗΠΑ» και «ανεκτίμητος σύμμαχος στο ΝΑΤΟ», που λόγω της γεωστρατηγικής του θέσης αποτελεί «εταίρο-κλειδί στη γύρω περιοχή» και «συμβάλλει στη διεθνή ασφάλεια».
Στην ανακοίνωση σημειώνεται ακόμη πως ΗΠΑ και Τουρκία «συνεργάζονται στενά για τη μείωση των εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, σε συμφωνία με το Διεθνές Δίκαιο, επιδιώκουν ειρήνη στα Βαλκάνια και στον Νότιο Καύκασο», ενώ η Ουάσινγκτον δεν παρέλειψε να εκφράσει τη μεγάλη ικανοποίησή της για «τη διαρκή και καθαρή στήριξη της Τουρκίας στην Ουκρανία» (αυτό για όσους παρουσιάζουν την Τουρκία σαν κράτος-παρία στη Δύση, επειδή δήθεν παίζει το παιχνίδι της Ρωσίας). Ο Μπλίνκεν δεν παρέλειψε να κάνει μια επίσκεψη στην τεράστια αμερικάνικη στρατιωτική βάση στο Ιντσιρλίκ, ενώ το έγγραφο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξαίρει τον «στενό συντονισμό και τη συνεργασία στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας, σε όλες τις μορφές και εκδηλώσεις της».
Στην Αθήνα ο Μπλίνκεν είχε σαφώς πιο εύκολη δουλειά. Πέρασε ένα χαλαρό τριαντάωρο, στη διάρκεια του οποίου δέχτηκε τις υποκλίσεις των υποτελών, από τον Μητσοτάκη μέχρι τον Τσίπρα, ενώ οι συνομιλίες με τον Δένδια είχαν καθαρά εθιμοτυπικό-διεκπεραιωτικό χαρακτήρα.
Ο Μητσοτάκης μίλησε για τον «απρόκλητο πόλεμο της Ρωσίας», που «έβαλε σε δοκιμασία τη συμμαχία μας. Αλλά νομίζω ότι καταφέραμε να ανταποκριθούμε με τον κατάλληλο τρόπο. Η Ελλάδα στήριξε από την αρχή την Ουκρανία, παρέχοντας και στρατιωτική βοήθεια» (good boy, Koulis). Εξέφρασε τη χαρά του «που θα έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε έναν απολογισμό της διμερούς μας σχέσης, η οποία πιστεύω ότι γίνεται διαρκώς όλο και πιο ισχυρή» και δήλωσε «πολύ χαρούμενος με όσα έχουμε επιτύχει σε όλα τα επίπεδα» (χαζό παιδί χαρά γεμάτο). Και ως προς τα ελληνοτουρκικά δεν είχε τίποτα το ιδιαίτερο να πει, τίποτα να ζητήσει από τον θείο Σαμ: «Ξέρω ότι έρχεστε από την Τουρκία. Είμαστε όλοι βαθύτατα λυπημένοι με την ανθρωπιστική καταστροφή που έπληξε τον γείτονά μας. Ημασταν η πρώτη χώρα που έστειλε τους διασώστες μας για να βοηθήσουν. Και, αν μη τι άλλο, νομίζω ότι αυτή η φρικτή καταστροφή έχει αποδείξει ότι υπάρχει ένας βαθύς σύνδεσμος μεταξύ των δύο λαών μας. Μπορεί να έχουμε μεγάλες, σημαντικές πολιτικές διαφορές, αλλά οι δεσμοί μεταξύ των λαών μας υπάρχουν. Και ελπίζω ότι θα υπάρξει μια ευκαιρία να οικοδομήσουμε πάνω σε αυτόν τον ψυχικό σύνδεσμο και να βελτιώσουμε τις σχέσεις μας, το οποίο πιστεύω θα είναι προς όφελος της σταθερότητας γενικότερα στην ανατολική Μεσόγειο».
Και ο Μπλίνκεν με Ρωσία ξεκίνησε, σημειώνοντας πως «οι εταιρικές σχέσεις, οι συμμαχίες που έχουμε συγκροτήσει προς στήριξη της Ουκρανίας είναι ισχυρές. Και οφείλω να επικροτήσω τον ηγετικό ρόλο της Ελλάδας στο ζήτημα αυτό, ως μία από τις πρώτες χώρες που προσέτρεξαν να υποστηρίξουν την Ουκρανία, να υποστηρίξουν τη δημοκρατία, η οποία δοκιμάζεται από τη ρωσική επιθετικότητα». Είπε και κάτι μπούρδες για τη στρατηγική εταιρική σχέση και τα… ιδεώδη της δημοκρατίας και μετά πέρασαν στα ενδότερα για φαΐ.
O Μπλίνκεν δέχτηκε και τον Τσίπρα στη «Μεγάλη Βρετανία» (σιγά που θα πήγαινε στο γραφείο του Τσίπρα στη Βουλή) σε ανεπίσημη συνάντηση, χωρίς δηλώσεις. Και γιατί να μην τον δεχτεί. Αμερικανόδουλος μέχρι το μεδούλι είναι, αυτός προετοίμασε τη λεγόμενη «στρατηγική εταιρική σχέση» με την επέκταση των βάσεων (ο Μητσοτάκης απλά την υπέγραψε), αύριο μπορεί να είναι και πάλι πρωθυπουργός. Οσο για τον Τσίπρα, ο ΣΥΡΙΖΑ έγραψε μια ανακοίνωση για να τον παρουσιάσει ως… Ελληνάρα που διαπραγματεύεται, σε αντίθεση με τον «δεδομένο» Μητσοτάκη: «Υπογράμμισε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία οδήγησε σε μεγαλύτερη ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, με αύξηση της τουρκικής επιθετικότητας και του ανταγωνισμού στην νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Πρόσθεσε ότι ο ρόλος των ΗΠΑ δεν μπορεί να περιορίζεται στην πώληση όπλων στην Ελλάδα και στην έκδοση ανακοινώσεων στην συνέχεια των παραβιάσεων, ούτε στην αποστολή μηνυμάτων ανοχής στην τουρκική επιθετικότητα (αγωγός Εastmed, πώληση F-16)» και άλλα τέτοια ηρωικά.
