Στο 42% έφτασε η αποχή στις εκλογές που έγιναν την περασμένη Κυριακή στην Πορτογαλία. Στις προηγούμενες εκλογές η αποχή ήταν 51%, όμως και το 42% είναι σχεδόν διπλάσιο από το ποσοστό του πρώτου κόμματος (41,7% επί του συνόλου των εγκύρων ψηφοδελτίων, δηλαδή περί το 24% επί των εγγεγραμμένων).
Δεν γνωρίζουμε σε βάθος τις συνθήκες και τα πολιτικά και κοινωνικά ρεύματα της Πορτογαλίας, γι’ αυτό και δεν μπορούμε να εκφέρουμε ασφαλή άποψη, όμως είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι σχεδόν ο μισός ενήλικας πληθυσμός της χώρας δεν τρέφει καμιά εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα. Αυτό το μείζον γεγονός, όμως, πέρασε κυριολεκτικά «στο ντούκου» από τα διεθνή αστικά ΜΜΕ. Δεν μας εξέπληξε καθόλου αυτή η στάση. Τα έχουμε ζήσει και στη χώρα μας. Για τις αστικές πολιτικές δυνάμεις το «φτύσιμο» της εκλογικής διαδικασίας είναι σαν να μην υπάρχει, όταν δεν συνοδεύεται από αμφισβήτηση «στο δρόμο». Υπάρχει μόνο ο συσχετισμός των πολιτικών δυνάμεων που διαμορφώνεται από όσους προσήλθαν στις κάλπες.
Οι πρόωρες εκλογές στην Πορτογαλία κατέληξαν σε θρίαμβο του επί σειρά ετών (από το 2015) πρωθυπουργού Αντόνιο Κόστα. Θρίαμβο όχι επί του βασικού αντιπάλου του, της Δεξιάς, αλλά επί των έως πρότινος «αριστερών» κυβερνητικών του συμμάχων, που ήταν αυτοί που έρριξαν τη συμμαχική κυβέρνηση Κόστα, αρνούμενοι να ψηφίσουν τον κρατικό προϋπολογισμό. Στη συνέχεια, βέβαια, το μετάνιωσαν και ζήτησαν από τον Κόστα να μην πάει σε εκλογές, όμως αυτός δεν τους έκανε τη χάρη. Οπως αποδείχτηκε εκ του αποτελέσματος, προέβλεψε ότι αυτή ήταν η ευκαιρία του, πήγε σε πρόωρες εκλογές και τους τσάκισε.
Τα ποσοστά των εκλογών (σε παρένθεση τα ποσοστά του 2019)
Σοσιαλιστικό Κόμμα (το κόμμα του Κόστα): 41,7% (36,4%)
Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (η πορτογαλική Δεξιά): 27,8% (27,8%)
Μπλόκο της Αριστεράς (ο πορτογαλικός ΣΥΡΙΖΑ): 4,5% (9,5%)
Συνασπισμός υπό το «Κ»Κ Πορτογαλίας: 4,4% (6,3%)
Λαϊκό Κόμμα (Δεξιά): 1,6% (4,2%)
Ανθρωποι-Ζώα-Φύση (Οικολόγοι): 1,5% (3,3%)
Chega (σημαίνει Αρκετά – φασίστες): 7,2% (1,3%)
Φιλελεύθερη Πρωτοβουλία (Δεξιά): 5% (1,3%)
Ο Κόστα ανέβασε κατά πέντε μονάδες το ποσοστό του «ξεψειρίζοντας» τους πρώην κυβερνητικούς του εταίρους (Μπλόκο και «Κ»Κ). Εχει οριακή απόλυτη πλειοψηφία (117 έδρες σε σύνολο 230), αν και δηλώνει ότι θα αναζητήσει «ευρύτερη συναίνεση».
Αυτό που στην Ελλάδα παρουσιάζεται ως θρίαμβος της Αριστεράς ή της Σοσιαλδημοκρατίας δεν είναι παρά μια συντηρητική στροφή του εκλογικού σώματος (αυτών που πήγαν να ψηφίσουν). Ο πρωθυπουργός της λιτότητας, των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών και των «διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων» (εδώ στην Ελλάδα ξέρουμε καλά τι σημαίνει αυτός ο όρος) τσάκισε τους «αριστερούληδες» συμμάχους του, που ζητούσαν κάπως υψηλότερες κοινωνικές δαπάνες. Η κοινοβουλευτική Δεξιά κράτησε τις δυνάμεις της (ο πρόεδρος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος παραιτήθηκε, αναλαμβάνοντας την ευθύνη της νέας ήττας), ενώ η φασιστική Ακροδεξιά πραγματοποίησε εκλογικό άλμα (σχεδόν εξαπλασίασε το ποσοστό της) και έγινε η τρίτη κοινοβουλευτική δύναμη, με τέταρτη την επίσης δεξιά Φιλελεύθερη Πρωτοβουλία.
Στον ΣΥΡΙΖΑ δεν τα έβαψαν μαύρα με την κατάρρευση των «συντρόφων» του Μπλόκο, όπως δεν τα είχαν βάψει μαύρα με την κατάρρευση των Podemos στην Ισπανία. Τις αποφάσεις τους τις έχουν πάρει από τότε που έγιναν κυβέρνηση. Στην Ισπανία είναι με τον Σάντσεθ, στην Πορτογαλία με τον Κόστα. Γι’ αυτό και ο Τσίπρας, στην τελευταία σύνοδο των ευρωσοσιαλδημοκρατών (PES), είχε συναντηθεί με τον Κόστα και είχαν συμφωνήσει να τον βοηθήσει στην προεκλογική του εκστρατεία. Η πανδημία κατέστησε ανέφικτο το ταξίδι του, φρόντισε όμως να γράψει μήνυμα στήριξης σε βίντεο, το οποίο παίχτηκε σε προεκλογικές συγκεντρώσεις του Κόστα. Το μήνυμα του Τσίπρα δεν χρησιμοποιήθηκε, βέβαια, για να κερδίσει ο Κόστα ψήφους από τη Δεξιά, αλλά για να κερδίσει ψήφους από το Μπλόκο και το «Κ»Κ Πορτογαλίας.
Θα ήταν λάθος να χαρακτηρίσουμε τον Τσίπρα αδίστακτο. Αν δεν ήταν αδίστακτος, θα ήταν ανίκανος να ηγείται κόμματος εξουσίας. Αστός πολιτικός είναι, κόμματος εξουσίας ηγείται, λογικό είναι να επιλέγει σχέσεις με κόμματα εξουσίας και όχι με κόμματα-τσόντες στην εξουσία. Οι Podemos στην Ισπανία και το Μπλόκο στην Πορτογαλία ήταν τα τελευταία κόμματα τύπου ΣΥΡΙΖΑ που είχαν μια κάποια κοινοβουλευτική δύναμη. Από τη στιγμή που άρχισαν να βυθίζονται, ο Τσίπρας πήδηξε πρώτος από τη βάρκα και σκαρφάλωσε στο κότερο της επίσημης σοσιαλδημοκρατίας (με τον Σολτς, τον Σάντσεθ, τον Κόστα, τον Λέτα).
Εσπευσε και ο Ανδρουλάκης να «τιτιβίσει» τα συγχαρητήριά του: «Συγχαρητήρια στον Αντόνιο Κόστα, συγχαρητήρια στους συντρόφους πορτογάλους σοσιαλιστές για το αποτέλεσμα. Μαζί μπορούμε να συνεχίσουμε να αλλάζουμε την Ευρώπη»! Τηλεφωνική επικοινωνία με τον Κόστα, όμως, είχε ο Τσίπρας, όχι ο Ανδρουλάκης. Ούτε του ζήτησε βίντεο προεκλογικής στήριξης ο Κόστα, από τον Τσίπρα ζήτησε. Τι να τον κάνει έναν παντελώς άγνωστο, όταν μπορούσε να δείξει βίντεο με τον διάσημο Τσίπρα να τον στηρίζει; Και είναι πραγματικά για γέλια να διαβάζεις διάφορους πασόκους που γράφουν ότι οι σύμμαχοι του Τσίπρα ηττώνται, ενώ οι σύμμαχοι του Ανδρουλάκη θριαμβεύουν. Ούτε η μακαρίτισσα η Φώφη δεν θα τα έλεγε αυτά.
