Οι συντάξεις μόνιμα στο στόχαστρο

Το βρήκε το «βιολί» ο Φίλης, στην προσπάθειά του να αναδειχτεί σε πόλο εσωκομματικής αντιπολίτευσης στον ΣΥΡΙΖΑ. Είναι η προ-νομοθετημένη νέα περικοπή των συντάξεων από 1.1.2019, την οποία και ο ίδιος ψήφισε, αλλά τώρα εκτιμά ότι υπάρχει περιθώριο επαναδιαπραγμάτευσης. «Είναι εκτός της συμφωνίας του '15 η μείωσή τους», λέει με κουτοπονηριά, σαν να μη θυμόμαστε ότι η συμφωνία του '15 (τρίτο Μνημόνιο) περιλάμβανε διάφορα στάδια (αξιολογήσεις), τα οποία θα κατέληγαν σε μέτρα μέσω των οποίων θα επιτυγχάνονταν οι δημοσιονομικοί στόχοι. Και συνεχίζει με την ίδια κουτοπονηριά: «Πέρυσι η κυβέρνηση αναγκάστηκε να το αποδεχθεί για να μην υπάρξει σκάλωμα στην αξιολόγηση. Τώρα έχουμε μια οικονομία που παράγει θηριώδη υπερπλεονάσματα, γιατί πρέπει να κόψουμε τις συντάξεις των ανθρώπων για το 2019; Αφού τα βγάζουμε πέρα. Είναι σκληρή λιτότητα η μείωση».
 
Γενικά, υπάρχει ένας πανικός στον ΣΥΡΙΖΑ μ' αυτό το ζήτημα. Δεν είναι μόνο ο Φίλης, είναι και άλλοι που μιλούν για το επικείμενο νέο πετσόκομμα των συντάξεων και ζητούν εκλογές μέσα στο 2018.  Είναι και εκείνοι που κλείνουν πονηρά το μάτι: τώρα δεν μπορούμε να βάλουμε αυτό το ζήτημα, όμως μόλις βγούμε από το Μνημόνιο και αποκτήσουμε ανεξαρτησία, θα βάλουμε το ζήτημα και θα το κερδίσουμε. Η Φωτίου συμβούλευσε τους συνταξιούχους να «σπεύδουν βραδέως», ο Ζαχαριάδης άφησε ανοιχτό το ζήτημα της επαναδιαπραγμάτευσης, αλλά για μετά τις 20 Αυγούστου, ενώ ο «κάντε με υφυπουργό για να δω το φως μου» Παπαχριστόπουλος των ΑΝΕΛ εμφανίστηκε σίγουρος ότι το μέτρο δε θα εφαρμοστεί, γιατί η οικονομία πηγαίνει «σφαίρα».
 
Ο Τζανακόπουλος πήρε εντολή να κλείσει τη συζήτηση, γιατί μόνο ζημιά κάνει στον ΣΥΡΙΖΑ. «Και ο υπουργός Οικονομικών και εγώ και ο πρωθυπουργός, πολύ περισσότερο ο πρωθυπουργός, έχει πει ότι αυτή τη στιγμή δεν τίθεται τέτοιο ζήτημα στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης για την έξοδο από το πρόγραμμα», δήλωσε σε ραδιοφωνική του συνέντευξη την περασμένη Τρίτη. Δεν παρέλειψε, όμως, ν' αφήσει και αυτός ανοιχτό παράθυρο: «Από εκεί και πέρα, αν στη συνέχεια προκύψει ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα είναι πάνω από τους στόχους, ότι η πορεία της ελληνικής οικονομίας είναι τέτοια που θα επιτρέψει τη μείωση της λιτότητας, την ελάφρυνση της λιτότητας, αυτό είναι κάτι το οποίο θα το δούμε στον καιρό του». Οταν όμως ρωτήθηκε αν, σε αντιστάθμισμα της μείωσης των συντάξεων, «ένα μεγάλο μέρος του κοινωνικού μερίσματος θα πάει στους συνταξιούχους ως βοήθημα», το ξέκοψε: «Νομίζω ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει λόγος να κάνουμε υποθετικά σενάρια ή να εικοτολογούμε σε σχέση με το τι θα συμβεί μετά την έξοδο από το πρόγραμμα. Σας είπα και προηγουμένως ότι η βασική μας επιδίωξη σε αυτή τη φάση των διαπραγματεύσεων, είναι να επιτύχουμε την καλύτερη δυνατή συμφωνία εξόδου (…) νομίζω ότι δεν έχει κανένα νόημα αυτή η συζήτηση, αυτή τη στιγμή».
 
Ξέρουν πολύ καλά ότι στο Βερολίνο και στις Βρυξέλλες παρακολουθούν ό,τι συζητιέται στην Ελλάδα και δε θέλουν να δείξουν «κακή διαγωγή». Από την άλλη, παραπέμποντας το ζήτημα στο μέλλον, προσπαθούν να εξαπατήσουν κάποιους αφελείς.
 
Στο ζήτημα παρενέβη και η ΝΔ με Ερώτηση 46 βουλευτών της «για τις επικείμενες μεγάλες μειώσεις στις συντάξεις λόγω προσωπικής διαφοράς»! Αυτοί που πετσόκοψαν κατ' επανάληψη τις συντάξεις, προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο ΣΥΡΙΖΑ.  Με την Ερώτησή τους ζητούν απλά από την κυβέρνηση να ολοκληρώσει τη διαδικασία αναγραφής της «προσωπικής διαφοράς» στην καρτέλα κάθε συνταξιούχου, ώστε να ξέρει τι πετσόκομμα θα δεχτεί από 1.1.2019. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να πάθει πολιτική ζημιά ο ΣΥΡΙΖΑ. Ποτέ και πουθενά η ΝΔ δεν έχει δηλώσει ότι άμα γίνει κυβέρνηση θα καταργήσει τον νόμο Κατρούγκαλου ή δε θα εφαρμόσει το προ-νομοθετημένο νέο πετσόκομμα των συντάξεων ή θα το επιστρέψει στους συνταξιούχους, αν οι εκλογές γίνουν μετά την εφαρμογή του μέτρου.
 
Ενα πράγμα που όλοι το κρατούν θολό είναι πως το νέο πετσόκομμα αφορά τις συντάξεις που εκδόθηκαν πριν την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου. Οι συντάξεις που εκδίδονται με το νόμο Κατρούγκαλου είναι έτσι κι αλλιώς πετσοκομμένες.
 
Είναι χρήσιμο να θυμηθούμε εδώ τι έλεγαν οι συριζαίοι όταν ψήφιζαν το νόμο Κατρούγκαλου. Διαβεβαίωναν τους εργαζόμενους ότι διασφαλίζονται οι συντάξεις και ότι οι λεγόμενες «προσωπικές διαφορές» θα είναι πολύ μικρές και θα αφορούν ένα μικρό τμήμα των ήδη συνταξιούχων, γιατί οι πολλοί θα πάρουν και αυξήσεις!
 
Γράφαμε τότε, μιλώντας προσεγγιστικά, γιατί δεν είχαμε στη διάθεσή μας πλήρη στοιχεία, ότι οι «προσωπικές διαφορές» θα είναι μεγάλες και θα αφορούν το σύνολο των συνταξιούχων. Και προειδοποιούσαμε ότι οι «προσωπικές διαφορές» θα είναι μια δεξαμενή από την οποία θα αντλούνται τα μελλοντικά πετσοκόμματα των συντάξεων, μέχρι να μηδενιστούν και οι παλιές συντάξεις να εξισωθούν με τις άθλιες συντάξεις του  νόμου Κατρούγκαλου. Γι' αυτό αποφάσισαν τον επανυπολογισμό όλων των παλιών συντάξεων, βάσει του νόμου Κατρούγκαλου, (πράγμα που δεν είχε ξαναγίνει σε καμιά από τις πολλές αντιασφαλιστικές ανατροπές του παρελθόντος), και το χωρισμό τους σε δύο τμήματα: «σύνταξη» και «προσωπική διαφορά».
 
Το νόημα αυτού του διαχωρισμού ήταν σαφές: δε δικαιούστε τη σύνταξη που παίρνετε, όμως εμείς είμαστε μεγαλόψυχοι και δε σας την κόβουμε. Αμα όμως χρειαστεί, θα σας κόψουμε την «προσωπική διαφορά», για λόγους… ασφαλιστικής δικαιοσύνης. Το τελευταίο  δεν το έλεγαν, βέβαια. Αντίθετα, διαβεβαίωναν ότι οι «προσωπικές διαφορές» δεν πρόκειται να θιγούν και ότι σε λίγα χρόνια θα εξανεμιστούν, γιατί θα παίρνουν μεγάλες αυξήσεις οι νέοι συνταξιούχοι, οπότε κάποια στιγμή (όταν θα έχει εξισωθεί προς τα πάνω η «προσωπική διαφορά»), θ' αρχίσουν να παίρνουν αυξήσεις και οι παλιοί συνταξιούχοι! Θα έπρεπε να είναι κάποιος αφελής (ή παντελώς άσχετος) για να αποδεχτεί  αυτή την προπαγάνδα. Δεν ξέρουμε πόσοι την αποδέχτηκαν, οι συριζαίοι πάντως την έβγαλαν καθαρή. Ο νόμος Κατρούγκαλου ψηφίστηκε σχετικά εύκολα, καθώς το εργατικό κίνημα βρισκόταν στην πλήρη κάμψη του και δεν είχε αγωνιστική δυναμική. Λίγο καιρό αργότερα, στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης της δεύτερης αξιολόγησης, έφτασε η ώρα να γίνει η πρώτη επίθεση στις «προσωπικές διαφορές». Ποιος δε θυμάται τις «κόκκινες γραμμές» και τη «σκληρή διαπραγμάτευση»; Το αποτέλεσμα ήταν να προ-νομοθετηθεί από το 2017 το πετσόκομμα των «προσωπικών διαφορών» σε ποσοστό μέχρι και 18% της συνολικής σύνταξης από 1.1.2019.
 
Αυτό δε θα είναι το μοναδικό πετσόκομμα. Δεδομένου ότι η περιβόητη «προσωπική διαφορά» θεωρείται ως ένα ποσό σύνταξης που δε δικαιούται ο συνταξιούχος, αλλά το παίρνει χαριστικά, επειδή δήθεν παλιά το σύστημα έδινε «μεγάλες συντάξεις» που δεν ανταποκρίνονταν στην αρχή της «ανταποδοτικότητας», κάθε φορά που θα χρειάζονται περισσότερη δημοσιονομική λιτότητα, θα κάνουν πετσόκομμα στις «προσωπικές διαφορές». Ετσι σχεδιάστηκε από την αρχή το σύστημα. Γι' αυτό απασχόλησαν τις υπηρεσίες με ένα μεγάλο έργο, όπως είναι ο επανυπολογισμός όλων των συντάξεων που είχαν χορηγηθεί μέχρι το 2016, ώστε να καθορίσουν τις «προσωπικές διαφορές». Αν δεν είχαν σκοπό να πετσοκόψουν αυτές τις «προσωπικές διαφορές», δε θα υπήρχε καμιά ανάγκη να τις υπολογίσουν.
 
Ο νόμος Κατρούγκαλου είναι ένα αντιασφαλιστικό έκτρωμα, καθώς δεν περιορίζεται μόνο στις συνήθεις περικοπές ασφαλιστικών δικαιωμάτων, αλλά πλήττει την ίδια την Κοινωνική Ασφάλιση, αντικαθιστώντας την με ένα άθλιο προνοιακό σύστημα. Ακόμα κι αν ακυρωνόταν (που δε θ' ακυρωθεί) το προ-νομοθετημένο πετσόκομμα των παλιών συντάξεων κατά 18%, ο νόμος Κατρούγκαλου θα εξακολουθήσει να καταδικάζει σε συντάξεις πείνας όλους όσοι θα συνταξιοδοτούνται, ενώ η διατήρηση της «προσωπικής διαφοράς» για τους παλιούς συνταξιούχους θα τους διατηρεί πάντοτε στη θέση των υποψήφιων για πετσόκομμα της σύνταξής τους. Παράλληλα, θα καλλιεργείται μια πρόστυχη αντιπαράθεση ανάμεσα σε «προνομιούχους» συνταξιούχους (αυτούς που συνταξιοδοτήθηκαν πριν από τον νόμο Κατρούγκαλου) και «ανταποδοτικούς» συνταξιούχους (αυτούς που συνταξιοδοτούνται μετά τις 12.5.2016 που άρχισε να ισχύει ο νόμος Κατρούγκαλου).
 
Πρέπει, λοιπόν, να γυρίσουμε στις «ρίζες». Στην ταξική αντίληψη για την Κοινωνική Ασφάλιση ως δικαίωμα όχι απλώς των εργαζόμενων που πληρώνουν ασφαλιστικές εισφορές, αλλά των εργαζόμενων που είναι οι παραγωγοί του κοινωνικού πλούτου και που δικαιούνται μια αξιοπρεπή σύνταξη ως ελάχιστο-στοιχειώδες δικαίωμα. Πλήρης ασφάλιση και πλήρης χρηματοδότησή της από τους καπιταλιστές και το κράτος τους είναι το ταξικό αίτημα που έχουμε διατυπώσει εδώ και χρόνια, ανοίγοντας μέτωπο σε κάθε ιδέα περί «ανταποδοτικότητας» στην Κοινωνική Ασφάλιση και βάζοντας στο κέντρο την ιδιότητα των εργαζόμενων ως παραγωγών του κοινωνικού πλούτου. Στα χρόνια των Μνημονίων αυτό το ταξικό αίτημα απέκτησε δραματική επικαιρότητα. Πλέον δεν έχουμε ν' αντιμετωπίσουμε κάποιες αντιασφαλιστικές ρυθμίσεις, αλλά την κατεδάφιση της ίδιας της Κοινωνικής Ασφάλισης.