Το νομοσχέδιο για τις ΔΕΚΟ, που έδωσε στη δημοσιότητα την περασμένη Τρίτη η κυβέρνηση, είναι πολύ χειρότερο απ’ όσο το φαντάζονταν και οι πλέον καχύποπτοι (συμπεριλαμβάνουμε και την εφημερίδα μας). Ξεπερνά σε αντεργατικό μένος την κακόφημη συμφωνία που υπέγραψε η συνδικαλιστική γραφειοκρατία στον ΟΤΕ, αφού οι ρυθμίσεις δεν αφορούν μόνο τους νεοπροσλαμβανόμενους εργαζόμενους αλλά και τους ήδη υπηρετούντες. Αλλά δεν σταματάει μόνο στις ΔΕΚΟ. Ανοίγει το δρόμο για μια τεράστια ανατροπή στις εργασιακές σχέσεις στο σύνολο της οικονομίας, με την κατάργηση της υποχρεωτικής ισχύος των συλλογικών συμβάσεων εργασίας και την αντικατάστασή τους με ατομικές συμβάσεις.
Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα με τη σειρά.
Το νομοσχέδιο χωρίζει τις ΔΕΚΟ σε δυο κατηγορίες. Τις εισηγμένες και τις μη εισηγμένες στο χρηματιστήριο. Οι εισηγμένες άπαξ διά παντός θεωρούνται εκτός δημόσιου τομέα και λειτουργούν τυπικά ως ανώνυμες εταιρίες. Ακόμα και για το νεοπροσλαμβανόμενο προσωπικό δεν μπαίνει η περίοδος της εφτάμηνης δοκιμαστικής περιόδου. Μπορούν να προσλαμβάνουν προσωπικό με ή χωρίς δοκιμαστική περίοδο και, βέβαια, να το απολύουν όποτε θέλουν, σύμφωνα με τις διατάξεις περί ομαδικών απολύσεων, που ισχύουν σε όλο τον ιδιωτικό τομέα.
Οι μη εισηγμένες επιχειρήσεις, που εξακολουθούν να ονομάζονται ΔΕΚΟ, χωρίζονται πάλι σε δυο κατηγορίες: εκείνες που βγάζουν κέρδη και εκείνες που είναι ελλειμματικές ή επιχορηγούνται από το κράτος.
Οσον αφορά το νεοπροσλαμβανόμενο προσωπικό, θα προσλαμβάνεται για εφτάμηνη δοκιμαστική περίοδο και στη συνέχεια θα υπογράφει σύμβαση αόριστης διάρκειας, χωρίς όμως να προστατεύεται από τους ισχύοντες κανονισμούς προσωπικού, που έχουν διαμορφωθεί μέσα σε μια μακρά χρονική περίοδο, συχνά με σκληρούς εργατικούς αγώνες. Αυτοί οι κανονισμοί είναι που κατοχυρώνουν την περιβόητη «μονιμότητα» των εργαζόμενων στις ΔΕΚΟ. Πρόκειται για μια οιονεί μονιμότητα, αφού δεν έχει τη συνταγματική κατοχύρωση που έχει η μονιμότητα των δημόσιων υπαλλήλων. Ομως, οι κανονισμοί προσωπικού προβλέπουν ότι απόλυση μπορεί να γίνει μόνο για σοβαρό λόγο, που έχει να κάνει με τη συμπεριφορά του εργαζόμενου. Μάλιστα, λόγο στην απόλυση έχει και η συνδικαλιστική εκπροσώπηση.
Μ’ αυτό τον τρόπο κατοχυρωνόταν η μονιμότητα στις ΔΕΚΟ και αυτό πλέον αλλάζει για τους νεοπροσλαμβανόμενους. Αυτοί πλέον θα μπορούν να απολύονται, επειδή έτσι κρίνει η διοίκηση της επιχείρησης. Φτάνει να μην παραβιάζεται η εργατική νομοθεσία (απολύσεις μέσα στο όριο του 2% το μήνα, καταβολή αποζημίωσης κ.λπ.). Αυτόματα, δηλαδή, έχουμε εργαζόμενους δυο ταχυτήτων. Εργαζόμενους που καλύπτονται από τον κανονισμό προσωπικού και εργαζόμενους που δεν καλύπτονται απ’ αυτόν, τουλάχιστον ως προς την προστασία από απόλυση. Εύκολα μπορούμε να καταλάβουμε τι σημαίνει αυτό σε περιπτώσεις κινητοποιήσεων. Πώς μπορεί να απεργήσει ο δόκιμος που περιμένει να τελειώσει το εφτάμηνο και προσδοκά να μονιμοποιηθεί; Πώς μπορεί να αρνηθεί ο ίδιος εργαζόμενος να δουλέψει με τους χειρότερους όρους, όταν γνωρίζει ότι οι προϊστάμενοί του θα κρίνουν το δικαίωμά του στη δουλειά και έξω η ανεργία θερίζει;
Και πώς θα αμείβεται ο νεοπροσλαμβανόμενος; Οχι με τις ισχύουσες συλλογικές συμβάσεις, αλλά όπως καπνίσει στη διοίκηση της επιχείρησης. Ο νόμος δεν το λέει με σαφήνεια, το είπε όμως ο Αλογοσκούφης: «Ειδικά για τις εισηγμένες υπάρχει και η ελευθερία των συναλλαγών που επιτρέπει στις Διοικήσεις μιας οποιασδήποτε επιχείρησης να προσλάβει με ότι μισθούς κρίνει εκείνη, γιατί έχουμε πει ότι απελευθερώνεται το σύστημα, με ότι μισθούς κρίνει εκείνη προκειμένου να ικανοποιήσει τις επιχειρησιακές της ανάγκες». Oταν οι δημοσιογράφοι του υπενθύμισαν ότι οι αμοιβές καθορίζονται από συλλογικές συμβάσεις, υπήρξε πιο απροκάλυπτος: «Οι συλλογικές συμβάσεις ασφαλώς και δεν καταργούνται. Και στις εισηγμένες αν μια Διοίκηση θέλει να προσλάβει με όρους δυσμενέστερους από αυτούς που επιτρέπει ο νόμος, μπορεί να το κάνει. Εννοώ με τους όρους δυσμενέστερους των συλλογικών συμβάσεων».
Εδώ πια το θέμα ξεφεύγει από τα όρια των ΔΕΚΟ, εισηγμένων ή μη, και αποκτά πανεργατικό χαρακτήρα. Ο πρώτος τη τάξει υπουργός θεωρεί ότι μια επιχείρηση μπορεί να προσλαμβάνει και να μην πληρώνει με βάση τη συλλογική σύμβαση, αλλά και κάτω απ’ αυτή. Να εφαρμόζει δηλαδή ατομικές συμβάσεις!
Και πού θα ασφαλίζονται οι νεοπροσλαμβανόμενοι; Στα ειδικά ταμεία; Ο Αλογοσκούφης δεν έδωσε καμιά απάντηση, όμως δεν πρέπει να έχουμε καμιά αμφιβολία ότι θα τους ασφαλίζουν στο ΙΚΑ, για να ασκήσουν πίεση για συγχώνευση σ’ αυτό των ειδικών ταμείων.
Πέρα, όμως, από το χωρισμό των εργαζόμενων σε δυο κατηγορίες, προστατευόμενους από απόλυση και μη, ο αντεργατικός οδοστρωτήρας θα περάσει πάνω από τα εργασιακά δικαιώματα και των παλιών. Το άρθρο 14 του νομοσχέδιου προβλέπει τα εξής:
1. Οι διοικήσεις των δημοσίων επιχειρήσεων, που εμφανίζουν αρνητικά οικονομικά αποτελέσματα ή επιχορηγούνται από το δημόσιο με στόχο την εξυγίανσή τους υποχρεούνται να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την αξιοποίηση του προσωπικού τους καταρτίζοντας, όπου χρειάζεται, νέους κανονισμούς προσωπικού και οργανογράμματα, καθώς και προγράμματα εκπαίδευσης και επιμόρφωσής του. Ιδιαίτερα για τους γενικούς κανονισμούς προσωπικού των επιχειρήσεων και για ζητήματα που αφορούν στις εργασιακές σχέσεις, οποιαδήποτε αλλαγή γίνεται ύστερα από διαπραγματεύσεις των δύο μερών (επιχείρησης και εργαζομένων) με τη διαδικασία της υπογραφής συλλογικής σύμβασης με την πιο αντιπροσωπευτική συνδικαλιστική οργάνωση της επιχείρησης.
2. Οι αλλαγές της προηγούμενης παραγράφου με τη σύναψη συλλογικών συμβάσεων κατά τη διαγραφόμενη σε αυτό διαδικασία πρέπει να ολοκληρωθούν εντός αποκλειστικής προθεσμίας τεσσάρων μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ή, σε περίπτωση που η δημόσια επιχείρηση εμφανίσει αρνητικά οικονομικά αποτελέσματα κατά επόμενη από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου οικονομική χρήση, από τη δημοσίευση του ισολογισμού της για την οικονομική αυτή χρήση.
3. Αν για οποιοδήποτε λόγο η παραπάνω προθεσμία παρέλθει άπρακτη, οι ως άνω αλλαγές γίνονται με νόμο.
Ολες οι συλλογικές συμβάσεις, λοιπόν, όλα όσα έχουν κατοχυρωθεί μέσα σε μια πορεία πολλών χρόνων τίθενται σε επαναδιαπραγμάτευση από μηδενική βάση. Και τί επαναδιαπραγμάτευση. Με το μαχαίρι στο λαιμό: ‘Η συμφωνείτε στην καρατόμηση κατακτήσεων και δικαιωμάτων που θα σας προτείνουμε ή τα ρυθμίζουμε μόνοι μας με νόμο. Εχετε μόνο ένα τετράμηνο στη διάθεσή σας. Ο Αλογοσκούφης το είπε κι αυτό κυνικά και απροκάλυπτα: «Οι αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις είναι αλλαγές που αφορούν μόνο τους νεοπροσλαμβανομένους, δεν αφορούν το υφιστάμενο προσωπικό. Ωστόσο υπάρχουν κάποιες επιχειρήσεις επιχορηγούμενες από το Δημόσιο ή επιχειρήσεις οι οποίες έχουν τεράστια ελλείμματα, οι οποίες παρ’ όλα αυτά, δίνουν αμοιβές στο προσωπικό τους και πολύ μεγαλύτερες αυξήσεις απ’ ό,τι δίνει το Δημόσιο, ειδικά μπόνους, ειδικά άλλα προνόμια τα οποία σε μια εποχή που στο χρήμα του φορολογούμενου πρέπει να αποδίδουμε την αξία που πρέπει, δε μπορούμε να ανεχόμαστε στον ευρύτερο δημόσιο τομέα να υπάρχει κατασπατάληση μέσα από τέτοιες προκλητικές συμπεριφορές».
Για τη ρεμούλα και τις «χορηγίες» προς τους εργολάβους δεν θα πουν ποτέ τίποτα. Ούτε για την ανάγκη να επιχορηγούνται κάποιες ΔΕΚΟ που προσφέρουν κοινωνικό έργο (π.χ. συγκοινωνίες), όπως γίνεται σε όλο τον κόσμο. Ολα φορτώνονται στους εργαζόμενους, σε μια προσπάθεια να αναπτυχθούν φασιστικού τύπου κοινωνικά ανακλαστικά.
