Ο κύβος ερρίφθη. Η COCA-COLA προχωράει σταθερά στην υλοποίηση του νέου πλάνου αύξησης της ήδη τεράστιας κερδοφορίας της. Η τριμερής συνάντηση στο Υπουργείο Εργασίας είναι η πιο κατηγορηματική επιβεβαίωση. Το έδαφος είναι καλά στρωμένο για το κεφάλαιο. Το μέλλον του τόπου, το μέλλον του έθνους, το μέλλον της πατρίδας, το μέλλον όλων των κοινωνικών τάξεων και ομάδων φαίνεται να περπατάει σταθερά πάνω στη διεθνή ανάγκη αύξησης της ανταγωνιστικότητας του κεφάλαιου των επιχειρήσεων.
Η κυβέρνηση Καραμανλή μπορεί να αδυνατεί να κρατήσει ανοιχτά τα Τέμπη από μια μικρή επιδείνωση των καιρικών φαινομένων, φροντίζει όμως να είναι πιο αποτελεσματική σε ό,τι έχει να κάνει με την απελευθέρωση της κερδοσκοπίας του κεφάλαιου. Πριν από λίγο καιρό παραθέταμε και μεις, όπως και πολλοί άλλοι, τη σειρά των επιχειρήσεων που πετούσαν στο δρόμο, με το έτσι θέλω, εκατοντάδες εργαζόμενους, αφού πρώτα τους είχαν ξεζουμίσει ως το μεδούλι. Στη Θεσσαλονίκη το μέλλον της Ελλάδας περνάει δια πυρός και σιδήρου από το εργοστάσιο της Βιομηχανίας Φωσφορικών Λιπασμάτων. Υπ’ αυτές τις συνθήκες, σ’ αυτό το έδαφος μπορεί η Ελλάδα, οι ΗΠΑ, η Ευρώπη να έχουν μέλλον ως κρατικοί οργανισμοί, μπορεί το κεφάλαιο να οραματίζεται νέους παράδεισους, αλλά για την εργασία, την εργατική τάξη, μέλλον δεν υπάρχει. Την Τρίτη 24/01 μια από τις μεγαλύτερες αυτοκινητοβιομηχανίες του κόσμου η Daimler Chrysler ανακοίνωσε 6.000 απολύσεις (για τι άλλο;) για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.
Ας γυρίσουμε όμως στην Coca-Cola. Το μέγεθος της επιχείρησης (απασχολεί γύρω στους 4.000 εργαζόμενους), καθώς και το είδος του προϊόντος, με τις κατά καιρούς διαφημιστικές του καμπάνιες, θα δώσουν αφορμή για να χυθεί αρκετό μελάνι σ’ αυτή την υπόθεση. Καλό είναι αυτό. Επιπλέον, πρέπει να πούμε ότι η αντιπαράθεση του κεφάλαιου με την εργασία έχει μεγάλη διαδρομή στην επιχείρηση. Πέρασε από πολλά σταυροδρόμια, από αρκετές συγκρούσεις, από διάφορες κατάστασεις. Στο 4ο τεύχος της «Αντιπληροφόρησης», Οκτώβριο του1975 (σελ. 199 του 1ου τόμου της συλλογής), διαβάζουμε: «Μια πρωτοβουλιακή ενέργεια εργατών της Κόκα-Κόλα. Βρέθηκαν τοιχοκολλημένες και γραμμένες με το χέρι αφίσες που έλεγαν: Το Σάββατο 26 Ιούλη καταφέρθηκε ακόμα ένα χτύπημα στους εργάτες της Κόκα-Κόλα. Απολύθηκαν 4 εργάτες που κινήθηκαν για την ίδρυση συνδικαλιστικού σωματείου. Εργαζόμενοι στην Κόκα-Κόλα ενώστε την δύναμή σας, φτειάχνοντας ένα σωματείο, για να μπορέσετε να διεκδικήσετε τα δίκαια αιτήματά σας: – καλλίτερες συνθήκες δουλειάς – αύξηση των αποδοχών – επίδομα ανθυγειινής δουλιάς. ΑΠΟΛΥΜΕΝΟΙ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΙ ΣΑΣ». Τα χρόνια πέρασαν. Σωματείο φτιάχτηκε. Σημαντικό γεγονός, οπωσδήποτε. Αλλά τα τελευταία χρόνια φαίνεται ότι και εκεί επικράτησε ο ιός της εργασιακής ειρήνης, της ταξικής συνεργασίας.
Αυτή είναι η πορεία της ταξικής πάλης στην Ελλάδα, όσο και αν δεν μας αρέσει. Σήμερα, με τη Δαμόκλειο σπάθη της ανεργίας πάνω από τα κεφάλια των εργαζομένων, στο ξεκίνημα των αγωνιστικών δίμηνων κινητοποιήσεων, που η ΓΣΕΕ εξουσιοδότησε το ΔΣ του σωματείου να υλοποιήσει, ο πρόεδρός του φέρεται να δηλώνει ότι «για το καλό της εταιρίας πρέπει να σταματήσουν τα επικοινωνιακά (!!!) παιχνίδια». Μια τέτοια κατεύθυνση ενισχύεται και δρομολογείται παραπέρα από τις συμβιβασμένες και κυριολεκτικά προδοτικές ηγεσίες της ΓΣΕΕ και του ΕΚΑ. Ο Πολυζωγόπουλος ήταν στη συνέλευση των εργαζομένων και στην τριμερή. Το ΕΚΑ απειλεί (γι’ αυτό τρέμουν οι βιομήχανοι και οι ιδιοκτήτες) ότι θα διοργανώσει μποϊκοτάζ των προϊόντων. Η αγανάκτηση των εργαζόμενων, οι αγωνιστικές τους διαθέσεις οδηγούνται στα μονοπάτια του συμβιβασμού, της απομόνωσης, των δημόσιων σχέσεων, της ήττας τελικά.
Το έργο το έχουμε δει να επαναλαμβάνεται πολλές φορές. Τα αιτήματα θα καταλήξουν στο να απολυθούν όσο λιγότεροι εργαζόμενοι γίνεται και να πάρουν κανένα ψαροκόκαλο παραπάνω από το ταμείο ανεργίας ή από τα περιβόητα και πολύ αμαρτωλά προγράμματα απασχόλησης. Οι μορφές πάλης θα είναι οι πιο ανώδυνες και οι συμπαραστάσεις θα περιορίζονται στα ψηφίσματα, στις καταγγελίες και στους φραστικούς λεονταρισμούς.
Ο αντίλογος ότι αυτά είναι ό,τι καλύτερο μπορεί να γίνει στις σημερινές συνθήκες, που έρχεται από πολλές δυνάμεις του χώρου δεν είναι τίποτα άλλο παρά σκόπιμος, δογματικός υποκειμενισμός. Το δίλημμα «ή με τη γραφειοκρατία ή με τίποτα», δεν είναι μόνο πλαστό, είναι και ύπουλο. Γιατί παραβλέπει σκόπιμα την εμπειρία. Την τραγική εμπειρία των εργατών-εργατριών που η εργοδοσία τους πέταξε στο δρόμο και την υπόθεσή τους την ανέλαβε εργολαβικά η γραφειοκρατία. Είναι αποτυχημένο στη ζωή. Οπως αποτυχημένο είναι το ψευτοδίλημμα της γραφειοκρατίας, της σοσιαλδημοκρατίας και του ρεφορμισμού, αν στην εποχή της καπιταλιστικής βαρβαρότητας πρέπει να είμαστε με το υγιές ή με το προβληματικό κεφάλαιο. Το δίλημμα, αν στην εποχή βαρβαρότητας είμαστε με τις κερδοφόρες ή τις ελλειμματικές επιχειρήσεις.
Ομως, κάθε πληγή, κάθε χτύπημα, κάθε εξέλιξη, κάθε μάχη είναι για όλους όσους εμπλέκονται, όσους θέλουν και πρέπει να εμπλακούν, μια καινούργια πρόκληση. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ούτε στιγμή ότι απέναντι στον ορυμαγδό της εργοδοτικής ασυδοσίας, στο κρεσέντο της λογικής του μικρότερου κακού, που ξεδιπλώνει ήδη η συνδικαλιστική γραφειοκρατία, κάθε ταξική κουβέντα, κάθε ταξική παρέμβαση είναι προς όφελος των εργαζόμενων. Κάθε συγκάλυψη στο όνομα της ενότητας ή της διευκόλυνσης του αγώνα μόνο αυταπάτες δημιουργεί. Αυταπάτες, που με μαθηματική ακρίβεια βοηθούν την προδιαγεγραμμένη οπισθοχώρηση και μετά, ακόμη χειρότερα, βοηθούν την απογοήτευση, την αποστράτευση.
Ας βάλουμε τα πράγματα κάτω λοιπόν. Είναι τόσο απλά και ταυτόχρονα τόσο δύσκολα. Απέναντι στη λογική του μικρότερου κακού, του να διασωθούν όσες θέσεις εργασίας γίνεται, δεν μπορεί παρά να αντιπαρατίθεται το σύνθημα: Καμιά απόλυση. Ή όλοι ή κανένας. Το σύνθημα της ενότητας, της αλληλεγγύης, της αποφασιστικότητας. Απέναντι στα πάρε-δώσε και τις εναλλακτικές προτάσεις, δεν μπορεί να αντιπαρατίθεται παρά η μεθοδική, σκληρή, αδιαπραγμάτευτη ενδυνάμωση των μορφών πάλης και της πρακτικής αλληλεγγύης. Απέναντι στη διαπραγμάτευση και διαβούλευση κορυφών δεν μπορεί παρά να αντιπαρατίθεται η όλο και μεγαλύτερη συλλογικότητα. Τότε δεν υπάρχει απλώς ελπίδα, υπάρχει προοπτική.