Ενώ εξακολουθεί να γίνεται λόγος από ανώτατους στρατιωτικούς και πολιτικούς αμερικάνους και νατοϊ- κούς αξιωματούχους για την αδυναμία των δυνάμεων κατοχής να κερδίσουν τον πόλεμο και για την αναγκαιότητα διαπραγματεύσεων με τους «μετριοπαθείς» Ταλιμπάν και αναζήτησης πολιτικής διεξόδου από τον πόλεμο στο Αφγανιστάν, πληθαίνουν τα δημοσιεύματα του ξένου τύπου που δίνουν μια αμυδρή αναμφίβολα εικόνα της κατάστασης, η οποία τροφοδοτεί τη διάσταση απόψεων στις γραμμές του ΝΑΤΟ, εξηγεί την απροθυμία των εταίρων να ανταποκριθούν στις δεσμεύσεις τους και στις αυξανόμενες απαιτήσεις του Λευκού Οίκου και αναγκάζει τα νατοϊκά επιτελεία να αναθεωρήσουν τη στρατηγική τους.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ένα ρεπορτάζ, με τον προαναφερόμενο τίτλο, του ανταποκριτή στην Καμπούλ της μεγάλης κυκλοφορίας καναδικής εφημερίδας «Globe and Mail» (14/10/08), από το οποίο μεταφέρουμε μερικά εκτεταμένα αποσπάσματα.
«Σ’ ένα πρατήριο γκαζιού στα περίχωρα της Βαγδάτης, τεμπελιάζοντας στην σκιά ενός φορτηγού, ο Μοχάμεντ Ράζα περιγράφει πώς διέφυγε το θάνατο. Τον περασμένο μήνα, ένας αμερικάνος εργολάβος του υποσχέθηκε 10.000 δολάρια αν οδηγούσε ένα βυτιοφόρο με πετρέλαιο από την Καμπούλ στην Κανταχάρ, προσφέροντάς του 7 φορές παραπάνω απ’ όσα μπορούσε να κερδίσει μεταφέροντας, όπως συνήθιζε, ένα φορτίο ζάχαρης. Ομως οι Ταλιμπάν απαγορεύουν στους οδηγούς να μεταφέρουν καύσιμα για τα ξένα στρατεύματα, είπε, και έχουν σημεία ελέγχου στο δρόμο που ενώνει τις δυο μεγαλύτερες πόλεις του Αφγανιστάν. Ο ίδιος απέρριψε την προσφορά. Ένας φίλος του τη δέχτηκε και οι Ταλιμπάν του έκοψαν το κεφάλι.
Πολλοί οδηγοί τώρα πουλούν τη ζωή τους, είπε, στρίβοντας νευρικά την άκρη της γενειάδας του.
Οι Ταλιμπάν απομονώνουν την πρωτεύουσα του Αφγανιστάν από την υπόλοιπη χώρα κλείνοντας σημαντικούς δρόμους ανεφοδιασμού και επιβάλλοντας τους κανόνες τους στις επαρχίες κοντά στην Καμπούλ. Έχουν αποκτήσει τον έλεγχο των τριών από τους τέσσερις βασικούς αυτοκινητόδρομους που οδηγούν στην πόλη και κάποιοι πιστεύουν ότι είναι ζήτημα χρόνου το να καταφέρουν να ρυθμίζουν όλη την οδική κυκλοφορία γύρω από την πρωτεύουσα…
Η ίδια η Καμπούλ είναι βαριά φρουρούμενη και κανείς δεν περιμένει μια μετωπική επίθεση. Ομως οι Ταλιμπάν δεν χρειάζεται να επιτεθούν στην πρωτεύουσα. Παρεμποδίζοντας την κυβέρνηση να φτάσει στους πολίτες που βρίσκονται έξω από τις πύλες της Καμπούλ, την αποκόβουν από εκτεταμένες περιοχές της χώρας. Αυτό είναι περισσότερο από μια νίκη στην προπαγάνδα. Οι Ταλιμπάν καλλιεργούν το ίδιο πολιτικό κλίμα που εκμεταλλεύτηκαν στη δεκαετία του ’90 και τους βοήθησε να καταλάβουν την εξουσία, προβάλλοντας τους εαυτούς τους ως τους καλύτερους εγγυητές της ασφάλειας στο αγροτικό Αφγανιστάν.
Τα μπλόκα στους δρόμους έχουν αρχίσει να πιέζουν και τα ξένα στρατεύματα. Τα καύσιμα και άλλες προμήθειες μειώνονται στις στρατιωτικές βάσεις.
Εμπορικά αεροπλάνα είχαν επανειλημμένα ειδοποιηθεί το καλοκαίρι ότι δεν μπορούσαν να προμηθευτούν καύσιμα στο αεροδρόμιο της Κανταχάρ, στο οποίο επίσης έκλεισαν κάποιες εγκαταστάσεις για να περιοριστούν οι ανάγκες σε ηλεκτρικό ρεύμα. Στόχος των ανταρτών είναι και τα φορτία ανθρωπιστικής βοήθειας. Στο πρώτο εξάμηνο αυτής της χρονιάς κλάπηκαν 800 τόνοι τροφίμων από το «World Food Program», με επιθέσεις σε κονβόι φορτηγών…
Σύμφωνα με στοιχεία του αφγανικού υπουργείου Εσωτερικών, οι σημαντικότερες επιθέσεις σε φορτηγά ανεφοδιασμού γύρω από την Καμπούλ έχουν αυξηθεί απότομα αυτή τη χρονιά, με 80 περιστατικά στο πρώτο εξάμηνο σε σχέση με 45 όλη την προηγούμενη χρονιά. Κάποιοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι τα νούμερα αυτά είναι συντηρητικά, αλλά ακόμη κι έτσι, δείχνουν ότι οι επιθέσεις στους δρόμους ανεφοδιασμού αυξάνονται ταχύτερα από τη γενική αύξηση της βίας.
Οι άνθρωποι που εργάζονται για την κυβέρνηση ή έχουν σχέση με την ξένη παρουσία ταξιδεύουν τώρα μυστικά στους κεντρικούς αυτοκινητόδρομους του κεντρικού, νότιου και ανατολικού Αφγανιστάν. Μεταμφιέζονται σε αγρότες χωρικούς, δεν έχουν μαζί τους ταυτότητες και σβήνουν από τα κινητά τους τηλέφωνα τους αριθμούς που πιθανόν να τους συνδέουν με την κυβέρνηση…
Οι οδηγοί φορτηγών συχνά αφήνουν την πίσω πόρτα του αυτοκινήτου ανοιχτή και συγκρατούν το φορτίο με δίχτυ σχοινιών, ώστε να μπορούν εύκολα οι Ταλιμπάν να κοιτάξουν μέσα και να ελέγξουν αν υπάρχει κάτι απαγορευμένο από την εξέγερση. Ελέγχουν επίσης εξονυχιστικά τα τελωνειακά έντυπα των οδηγών για να πιστοποιήσουν ότι τα φορτία προορίζονται για μη στρατιωτικούς καταναλωτές…
Ενας από τους τρόπους που χρησιμοποιούν οι Ταλιμπάν για να επεκτείνουν την επιρροή τους, είναι να αποδείξουν ότι μπορούν να εξασφαλίσουν την οδική ασφάλεια καλύτερα από την κυβέρνηση. Είναι μια μορφή προπαγάνδας, που έχει στόχο ανθρώπους όπως το 40χρονο Ντελ Αγά, οδηγό λεωφορείου, που λέει ότι η αστυνομία τον έχει ληστέψει περισσότερες φορές από τις συμμορίες ή τους αντάρτες….
Ακόμη και όταν η αστυνομία δεν είναι άμεσα αναμειγμένη σε ληστείες, οι Αφγανοί την κατηγορούν ότι δεν μπορεί να τις σταματήσει. Ο 38χρονος Νασάρ Αχμέντ είπε ότι το λεωφορείο του λεηλατήθηκε από ληστές σε ελάχιστη απόσταση από φυλάκιο ελέγχου της αστυνομίας, δίνοντάς του την εντύπωση ότι είτε οι αστυνομικοί αμελούν τα καθήκοντά τους είτε ότι βοηθούν τους ληστές. Εργάζεται ως οδηγός λεωφορείου 14 χρόνια, ως επί το πλείστον στο δρόμο Κανταχάρ-Καμπούλ και, όπως υποστηρίζει, η ασφάλεια στους αυτοκινητόδρομους έχει φτάσει στο χειρότερο σημείο από την εποχή των εμφύλιων πολέμων στις αρχές της δεκαετίας του ‘90, με μόνες εξαιρέσεις τις ζώνες που βρίσκονται υπό τον πλήρη έλεγχο των Ταλιμπάν. Τα λεωφορεία, είπε, γίνονταν συχνά στόχος μεγάλων συμμοριών ληστών στην επαρχία Νιμρόζ μέχρι που τους πέταξαν έξω οι Ταλιμπάν.
Σε περιοχές της επαρχίας Wardak, που περιγράφονται από τους ντόπιους ως ελεγχόμενες από τους Ταλιμπάν, σε απόσταση μόλις 30 χιλιομέτρων από την Καμπούλ, οι καταστηματάρχες είπαν στον δημοσιογράφο της «Globe and Mail» ότι η ασφάλεια έχει βελτιωθεί σε μεγάλο βαθμό από τότε που πέρασαν υπό τον έλεγχο των Ταλιμπάν. «Η ασφάλειά μας είναι καλύτερη, δεν έχουμε κανένα πρόβλημα με τους Ταλιμπάν και η κυβέρνηση είναι μακριά από μας», είπαν κάποιοι. Αυτή είναι η εντύπωση που οι Ταλιμπάν προσπαθούν να δημιουργήσουν. Ενας διοικητής τους επισήμανε ότι δεν ζητούν διόδια και δεν κάνουν επιθέσεις σε οχήματα που δεν έχουν σχέση με την κυβέρνηση ή την ISAF…».
Μια άλλη ανάλογη εικόνα της κατάστασης που επικρατεί στο Αφγανιστάν, μας μεταφέρει ο ανταποκριτής της αμερικάνικης εφημερίδας «The Christian Science Monitor» (15/10/08), σε ρεπορτάζ με τίτλο «Κάποιοι Αφγανοί ζουν υπό την εξουσία των Ταλιμπάν και το προτιμούν», από το οποίο δημοσιεύουμε κάποια ιδιαίτερα ενδιαφέροντα αποσπάσματα.
«Επειδή μια συμμορία ληστών τρομοκρατούσε συνεχώς μια αφγανική γειτονιά εδώ κοντά πριν από κάποιους μήνες, οι ντόπιοι αποφάσισαν να αντιδράσουν. Παραπονεθήκαμε αρκετές φορές στην κυβέρνηση, τους δείξαμε ακόμη και πού ζουν οι ληστές, είπε ο Αχμάντ, αλλά οι συμμορίες συνέχιζαν να δρουν ελεύθερα. Ετσι οι χωρικοί στράφηκαν στους Ταλιμπάν.
Η παράλληλη διοίκηση των μαχητών εδώ στην επαρχία Logar, που βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη των 40 μιλίων από την Καμπούλ, πέρασε από δίκη και καταδίκασε τους ληστές, άλειψε τα πρόσωπά τους με πίσσα, τους παρήλασε στους δρόμους και τους απείλησε ότι θα τους κόψει τα χέρια αν συλληφθούν να ληστεύουν στο μέλλον. Εκτοτε οι ληστές δεν ενόχλησαν ξανά τους ντόπιους.
Σε αρκετές επαρχίες κοντά στην Καμπούλ, η παρουσία της κυβέρνησης εξαφανίζεται ή είναι ήδη ανύπαρκτη, λένε οι κάτοικοι. Στη θέση της, μια πιο αποτελεσματική – και σκληρή – σκιώδης κυβέρνηση των Ταλιμπάν επεκτείνεται και κερδίζει την τοπική υποστήριξη.
Η αστυνομία είναι μόνο για τα μάτια, οι Ταλιμπάν είναι η πραγματική δύναμη εδώ, λένε οι ντόπιοι. Η ευρέως διαδεδομένη απογοήτευση για την τεράστια εγκληματικότητα, τη διεφθαρμένη κυβέρνηση και τη μεγάλη ανεργία τροφοδοτούν την ανάπτυξη των Ταλιμπάν σε ντε φάκτο εξουσία, κυρίως στις περιοχές που κυριαρχούν οι ομοεθνείς τους Παστούν. Ακόμη, η ύπαρξη δομών εξουσίας των Ταλιμπάν τόσο κοντά στην Καμπούλ δείχνει την έκταση στην οποία η αφγανική κυβέρνηση έχει χάσει τον έλεγχο της χώρας.
Αυτό είναι πολύ σοβαρό πρόβλημα γι’ αυτήν, ακόμη κι αν οι Ταλιμπάν δεν μπορούν να καταλάβουν στρατιωτικά την Καμπούλ, λόγω της ισχυρής παρουσίας των διεθνών δυνάμεων, η κυβέρνηση δεν μπορεί να τους σταματήσει να επιχειρούν ελεύθερα ακριβώς έξω από την πρωτεύουσα, υποστηρίζει ο Χαμπιμπουλάχ Ραφέχ, πολιτικός αναλυτής της Ακαδημίας Επιστημών του Αφγανιστάν…
Οι χωρικοί λένε ότι σχεδόν κάθε νοικοκυριό στην επαρχία Logar έχει μαχητές Ταλιμπάν. Την ημέρα, η περιοχή είναι ήσυχη και οι περισσότεροι άνθρωποι μένουν στα σπίτια τους, πίσω από μεγάλους τοίχους από λάσπη, ή πηγαίνουν στα χωράφια τους. Μια μικρή αγορά κατά μήκος του δρόμου πουλά αποξηραμένα φρούτα και αναψυκτικά και τα καταστήματα συχνά μένουν αφύλακτα για ώρες.
Καθώς πλησιάζει η νύχτα, οι Ταλιμπάν βγαίνουν από τα σπίτια τους και περικυκλώνουν τις πλαγιές των λόφων, κάποιοι κουβαλούν στους ώμους τους εκτοξευτές ρουκετών, έτοιμοι να πάρουν μέρος σε κάποια νυχτερινή επιχείρηση, άλλοι στήνουν μπλόκα ελέγχου κατά μήκος του κεντρικού αυτοκινητόδρομου της επαρχίας Logar και σταματούν φορτηγά και ταξί για να ελέγξουν τις ταυτότητες των επιβατών. Λίγα μέτρα πιο μακριά, υπάρχει αστυνομικό φυλάκιο ελέγχου, αλλά η αστυνομία δεν τολμά να μπει στις περιοχές που ελέγχονται από τους Ταλιμπάν. Ακόμη, πολλοί χωρικοί λένε ότι δεν χρειάζονται την αστυνομία, αφού η εγκληματικότητα έχει σχεδόν εξαφανιστεί. Επίσης, η παρουσία ξένων στρατευμάτων στην επαρχία Logar και στις γειτονικές επαρχίες παραμένει περιορισμένη. Οι νατοϊκές δυνάμεις περιπολούν μόνο σε κάποιες περιοχές και επικεντρώνουν τις προσπάθειές τους σε ειδικές επιχειρήσεις συνήθως τη νύχτα.
Οι Ταλιμπάν έχουν τώρα ισχυρή παρουσία και στις 7 περιφέρειες της επαρχίας Logar και ελέγχουν ολοκληρωτικά τις 4 απ’ αυτές, λένε οι ντόπιοι. Στις τελευταίες οι Ταλιμπάν περιπολούν φανερά την ημέρα και δεν υπάρχει καθόλου κυβερνητική παρουσία. Στη γειτονική επαρχία Ghazni, 13 από τις 18 περιφέρειες βρίσκονται υπό τον πλήρη έλεγχο των Ταλιμπάν. Παρόμοια, στην επαρχία Wardak, που συνορεύει με την Καμπούλ, οι αντάρτες ελέγχουν τις 6 από τις 8 περιφέρειες. Στις περιοχές που βρίσκονται υπό τον έλεγχό τους, οι Ταλιμπάν έχουν εγκαταστήσει τη δική τους διοίκηση, αστυνομία, δικαστές, ακόμη και επιτροπές εκπαίδευσης…
Ο ανεξάρτητος πολιτικός αναλυτής Waheed Muzhda υποστηρίζει ότι η προέλαση των Ταλιμπάν από το νότο προς την Καμπούλ μοιάζει με την πορεία που ακολούθησαν όταν πήραν για πρώτη φορά την εξουσία πριν από 12 χρόνια. Και στις δύο περιπτώσεις κέρδισαν την υποστήριξη επιβάλλοντας το νόμο και την τάξη».
