Με καθυστέρηση σαράντα πέντε λεπτών ξεκίνησε η συνεδρίαση. Οι θέσεις των κατηγορούμενων ήταν άδειες. Οταν ανέβηκαν, από το στόμα του Δ. Κουφοντίνα μάθαμε το λόγο. Χτες, υπήρξε συνάντησή τους με τον αρμόδιο για τις φυλακές εισαγγελέα, με τον οποίο είχαν μια ενδιαφέρουσα –όπως τη χαρακτήρισε- συζήτηση. Η κατάληξή της ήταν η δέσμευση του εισαγγελέα ότι «επανερχόμαστε στην προτεραία κατάσταση» και θα γίνεται μόνο «μακροσκοπικός έλεγχος». Κάποιοι, όμως, έχοντας μια δική τους αντίληψη της ελληνικής γλώσσας, θεώρησαν ότι μακροσκοπικός έλεγχος σημαίνει σωματική έρευνα και θέλησαν να επαναλάβουν τα ίδια. Οι κρατούμενοι αρνήθηκαν και οι φύλακες εξαφανίστηκαν, αφήνοντας κλειδωμένη την πόρτα! Επέστρεψαν (προφανώς κατόπιν εντολής), άνοιξαν και σε όσους κρατούμενους αρνήθηκαν δεν έκαναν έλεγχο («ανέβηκα πραξικοπηματικά», είπε χαρακτηριστικά ο Χρ. Ξηρός).
Επί της ουσίας του διορισμού συνηγόρων, ο Δ. Κουφοντίνας μίλησε αναλυτικότατα σε έντονο ύφος (δυστυχώς, λόγω εμπλοκής στο κασετόφωνό μας δεν έχουμε το πλήρες κείμενο). Αναφέρθηκε στην ξεκάθαρη στάση του από την αρχή και σε διάφορα σημεία της δίκης: «Δε θα φυγομαχήσω, θα μείνω εδώ για να υπερασπίσω τις θέσεις μου, τις θέσεις της Οργάνωσης». Χαρακτήρισε την πρόταση της εισαγγελέα για διορισμό συνηγόρων από τον κατάλογο «αυθαίρετη, υποκριτική, προσχηματική και δόλια», που έχει σαν σκοπό να ξεφορτωθεί τους κατηγορούμενους και τους ενοχλητικούς συνηγόρους τους και να κάνει δίκη με δικηγόρους ανδρείκελα. Την απόφαση του δικαστηρίου τη χαρακτήρισε «αυθαίρετη» και «δικαστικό πραξικόπημα», που παραβιάζει ευθέως το ίδιο το Σύνταγμα, δηλαδή «την πεμπτουσία της αστικής δικαιοσύνης, της δικής σας δικαιοσύνης». Γιατί; Γιατί αυθαίρετα θεωρήθηκε ότι αποχωρεί από τη δίκη, ενώ η δήλωσή του ήταν σαφής και μιλούσε για μη παρουσία «σήμερα», σε ένδειξη διαμαρτυρίας, ενώ οι συνήγοροί του απουσίαζαν. «Δεν ακούστηκα ούτε εγώ ούτε οι συνήγοροί μου. Μου διορίσατε τους συνηγόρους μου. Για να μου τους διορίσετε, όμως, πρώτα τους παύσατε. Τους παύσατε πραξικοπηματικά χωρίς προηγουμένως να τους ακούσετε. Ούτε αυτούς ακούσατε, ούτε εμένα».
Ο πρόεδρος ξεκίνησε μια απολογητική, στην προσπάθειά του να περισώσει το κύρος της απόφασης και του δικαστηρίου. Το «ρεζουμέ» αυτής της απολογητικής ήταν ότι οι Κουφοντίνας και Χριστόδουλος δήλωσαν (μέσω Α. Κωνσταντάκη), ότι αποχωρούν και δεν εκπροσωπούνται. Η εισαγγελέας, που καθόταν σε αναμμένα κάρβουνα, διέκπτε συνεχώς και «συμπλήρωνε» τον πρόεδρο, υποστηρίζοντας ότι ο Α. Κωνσταντάκης μετέφερε δήλωση των δύο κατηγορούμενων. Ηταν μια απέλπιδα προσπάθεια να διαψεύσει το συνήγορο, ο οποίος διευκρίνιζε συνεχώς πως ούτε εκπροσωπούσε ούτε μπορούσε να εκπροσωπήσει τον Δ. Κουφοντίνα (αυτό είναι μείζον ζήτημα, γιατί ο Κωνσταντάκης εκπροσωπούσε μεν το Χριστόδουλο, όχι όμως τον Κουφοντίνα, ο οποίος δεν ήταν σε καμιά στιγμή παρών στη δίκη και επομένως ουδέποτε δήλωσε αν οποιοσδήποτε συνήγορος των εκπροσωπεί, απόντων των δικών του). Και μια ακόμα πιο απέλπιδα προσπάθεια να παρακάμψει αυτό που επαναλάμβανε συνεχώς ο Κουφοντίνας: Οτι η δήλωσή του ήταν σαφής, αναφερόταν σε διαμαρτυρία μόνο για τη συγκεκριμένη μέρα και μάλιστα την ίδια δήλωση έκανε και στους δημοσιογράφους, πριν το δικαστήριο βγάλει την απόφασή του, γεγονός που καταγράφεται και στα ρεπορτάζ των εφημερίδων, τα οποία επικαλέστηκε.
Ανάλογου περιεχομένου δήλωση έκανε και ο Χρ. Ξηρός:
«Δεν αποχώρησα από τη δίκη, απλώς εμποδίστηκα να προσέλθω. Αρκετό καιρό τώρα γίνεται προσπάθεια περιστολής των έτσι κι αλλιώς ελαχίστων δικαιωμάτων μας. Με κάθε τρόπο δημιουργούν προσκόμματα στην υπεράσπισή μας: Απαγόρευση ελεύθερης επικοινωνίας με συνηγόρους, υποκλοπή εγγράφων και συνομιλιών, περικοπή επισκεπτηρίων συνηγόρων και συγγενών, καθυστερήσεις ακόμη και μηνών σε σοβαρές περιπτώσεις υγείας κρατουμένων και γενικότερα μεθόδευση μιας σειράς πιέσεων που σκοπό έχουν την καταρράκωση της προσωπικότητάς μας και όχι μόνο!
Η γελοιότητα της σωματικής έρευνας κάποιου που βγαίνει από λευκό κελί σε συνθήκες απομόνωσης είναι αυταπόδεικτη. Το μόνο τυχόν ύποπτο που μπορούμε να έχουμε μαζί μας είναι οι σημειώσεις για την υπεράσπισή μας και δικόγραφα. Εχουν διαπιστωθεί διαρροές υπερασπιστικών επιχειρημάτων και στοιχείων προς την πλευρά της πολιτικής αγωγής και αλλού, που πιστεύουμε ότι έχουν σχέση μ’ αυτή την έρευνα. Η αυθαίρετη και εξευτελιστική αυτή σωματική έρευνα δεν είναι θέμα κανονισμού. Αν ήταν θέμα κανονισμού, γιατί δεν εφαρμόστηκε στην πρώτη δίκη, όπου όλοι γνωρίζουν ότι τα πράγματα ήταν πολύ πιο αυστηρά: έρευνες σε κελιά, κατάσχεση σημειωμάτων-υπομνημάτων, φωτοτύπηση χειρογράφων, απαγόρευση ακόμη και δικογραφιών. Εντούτοις, δε μας έγινε ποτέ σωματική έρευνα κατά την έξοδο.
Εγινε καταρχήν προσπάθεια από μέρους μας κάποια ζητήματα να επιλυθούν με διάλογο. Συναντήσαμε όχι μόνο αδιαφορία ή εμπαιγμό αλλά σε κάποιες περιπτώσεις και ένταση των πιέσεων. Η ποχθεσινή αντίδραση, λοιπόν, δεν είχε στόχο μόνο το συγκεκριμένο μέτρο αλλά το σύνολο των μεθοδεύσεων. Απ’ την άλλη, πιστεύω πως το δικαστήριο και η εισαγγελία χρησιμοποίησε αυτή τη δικαιολογημένη αντίδραση σαν χρυσή ευκαιρία για να φιμώσει τον υπερασπιστικό μου λόγο. Μετά από 9 μήνες διαδικασίας, αφού πετάχτηκαν στον Καιάδα οι ελάχιστοι έτσι κι αλλιώς ψευδομάρτυρές σας, αναδείχτηκε η πλήρης απουσία πειστηρίων και ενοχοποιητικών στοιχείων, αποδείχτηκε περίτρανα η κατασκευή και το στήσιμο των περίφημων απολογιών και όλου του σεναρίου. Την ώρα ακριβώς που καταρρέει το στημένο κατηγορητήριο, αυτή την ώρα διαλέξατε με τεχνάσματα να μου αφαιρέσετε τον υπερασπιστικό λόγο. Την ώρα των μαρτύρων υπεράσπισης, την ώρα της απολογίας.
Ενώ γνωρίζετε πολύ καλά ότι δεν αποχωρήσατε από τη δίκη, αλλά όπως δηλώσαμε καθαρά και δηλώνω πάλι εμποδιστήκαμε να προσέλθουμε, ενώ γνωρίζετε ακόμη καλύτερα ότι ουδέποτε επαύσαμε τους συνηγόρους μας, αρπάξατε την ευκαιρία, η κ. αρεοπαγίτης και σεις, να μας ξεφορτωθείτε, να διορίσετε Κάβουρες και να τελειώσετε το θεάρεστο έργο σας, την εντεταλμένη υπηρεσία σας, χωρίς καθόλου αντίλογο. Διότι δεν εξηγείται αλλιώς πως ένα θέμα που θα μπορούσε να επιλυθεί μέσα σε 10 λεπτά το πολύ το κάνατε ανατολικό ζήτημα. Αποδείξατε με τον τρόπο αυτό ότι είστε άβουλα όργανα, πειθήνιοι διεκπεραιωτές και γι’ αυτό ακριβώς κληθήκατε ή μάλλον διοριστήκατε για να επαναλάβετε το ανδραγάθημα του μαργαρίτη και να περισώσετε τις προαποφασισμένες πάση θυσία καταδίκες.
Τώρα καταλαβαίνει ο καθένας γιατί δεν θέλατε με κανένα τρόπο δημοσιότητα. Για να μη μάθει κανένας την ανατροπή που έγινε εδώ μέσα. Τώρα καταλαβαίνει ο καθένας γιατί δε θέλατε με κανένα τρόπο ενόρκους. Γιατί δεν υπήρχε περίπτωση να χάψουν τα παραμύθια της κατηγορίας και να δεχτούν να καταδικάσουν χωρίς κανένα στοιχείο ή, για να ακριβολογώ, με πλήθος στοιχείων και αποδείξεων που μας αθωώνουν.
Απ’ ό,τι φαίνεται, κυρία εισαγγελέα και κύριοι δικαστές, η πεμπτουσία της δικαιοσύνης κατ’ εσάς είναι σ’ ένα έκτακτο δικαστήριο οι διορισμένοι δικαστές, με διορισμένους συνηγόρους, χωρίς απολογίες και υπεράσπιση, με απόντες κατηγορούμενους, να απαγγείλετε μια απόφαση που απ’ την αρχή της δίκης έχετε στο τσεπάκι σας».
Η ίδια ένταση ακολούθησε και τη δήλωση Χριστόδουλου, με τον πρόεδρο να τον απειλεί κάποια στιγμή ότι θα τον αποβάλει από την αίθουσα και το Χριστόδουλο να του απαντά με τη γνωστή ετοιμολογία του: «Να με αποβάλλετε και να με φιμώσετε κιόλας». Πρόεδρος και εισαγγελέας προσπαθούσαν με δικολαβισμούς να αποφύγουν την ουσία της υπόθεσης. «Ολα είναι πολιτικά», απάντησε κάποια στιγμή ο πρόεδρος σε σχετική επισήμανση του Χρ. Ξηρού. Πώς αντιμετωπίστηκε, όμως, αυτό το πολιτικό ζήτημα που προέκυψε με τη διαμαρτυρία των κατηγορούμενων ενάντια στην παραβίαση των δικαιωμάτων τους; Με μια προσπάθεια επίδειξης τσαμπουκά, που ήταν όχι μόνο πολιτικά αλλά και δικονομικά άθλια.
Ως προς το διορισμό των συνηγόρων, η Γ. Κούρτοβικ με επιστολή της ενημέρωσε το δικαστήριο ότι βρίσκεται στην Καλαμάτα και θα προσέλθει την Παρασκευή, ο Β. Καρύδης με τηλεγράφημά του ότι κωλύεται να παραστεί διότι είναι πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής διεθνούς επιστημονικού συνέδριου, ο δε Γ. Γκουντούνας, μέσω συνεργάτη του, ότι βρίσκεται εν πλω από τη Γαύδο προς τον Πειραιά (οι διορισμοί των συνηγόρων ερίχαν θυροκολληθεί, αφού όλοι απουσίαζαν). Ετσι, διέξοδος δόθηκε (με πρόταση της εισαγγελέα), με τη διακοπή της συνεδρίασης για αύριο το πρωί.
