Είναι κοινό μυστικό εδώ και καιρό (έχουμε γράψει σχετικά προ μηνών), ότι η Ανατολική Ευρώπη είναι ολόκληρη μια «τοξική αγορά», όπου έχουν χτιστεί τεράστιες «φούσκες» σε συνεργασία ντόπιων καπιταλιστών και ξένων τραπεζών. Αυτή την εβδομάδα ήρθαν εγκυρότατοι διεθνείς οίκοι (Moody’s, Standard & Poor) να επιβεβαιώσουν αυτό το μη ομολογούμενο μυστικό. Ταυτόχρονα, διέρρευσαν στοιχεία από non paper της Κομισιόν, στο οποίο τονίζεται ότι το άνοιγμα των ευρωπαϊκών τραπεζών στην ανατολικοευρωπαϊκή αγορά αποτελεί μια «τοξική βόμβα» στα θεμέλια της ΕΕ, καθώς τα εταιρικά χρέη φτάνουν στο 95% του κοινοτικού ΑΕΠ, ενώ στις ΗΠΑ είναι στο 50%.
Ηδη, όπως έχει γραφεί, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προσανατολίζεται σε έκδοση νέου χρήματος (πληθωριστικού, δηλαδή) προκειμένου να απαλύνει κάπως την πίεση για ρευστότητα, ενώ ανοιχτά γίνεται πλέον λόγος για τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής «bad bank», δηλαδή μιας τράπεζας στην οποία θα μαζευτούν όλα τα αποθέματα σε αμερικάνικα «τοξικά» πιστωτικά προϊόντα καθώς και τα μη εξυπηρετούμενα ανατολικοευρωπαϊκά δάνεια, προκειμένου οι τράπεζες να απαλλαγούν από το βάρος και να το φορτωθούν οι προϋπολογισμοί των χωρών-μελών. Το θέμα αυτό θα είναι ένα από τα βασικά στην έκτακτη σύνοδο κορυφής της 1ης Μάρτη, καθώς γερμανικές, αυστριακές και ιταλικές τράπεζες εκπέμπουν σήμα κινδύνου, ενώ και η ΕΚΤ πιέζει στην κατεύθυνση της δημιουργίας μιας ευρωπαϊκής «bad bank», υπό γερμανικό έλεγχο όπως και η ΕΚΤ, προκειμένου να μειωθεί η πίεση που θα ασκήσει στη νομισματική σταθερότητα του ευρώ η δημιουργία πολλών εθνικών «bad banks», η καθεμιά από τις οποίες θα ασκεί τη δική της πολιτική.
Οταν τέτοια συζήτηση γίνεται στην καρδιά της ιμπεριαλιστικής Ευρώπης, καταλαβαίνει κανείς πόση αξία έχουν οι διαβεβαιώσεις της ελληνικής κυβέρνησης και του διοικητή της ΤτΕ, ότι το κρατικό «πακέτο» των 28 δισ. ευρώ δεν θα πάει για να μπαλώσει τραπεζικές τρύπες στα Βαλκάνια, αλλά θα διατεθεί για τη στήριξη επιχειρήσεων και τη διατήρηση θέσεων εργασίας στην Ελλάδα. Αυτό ακουγόταν από την αρχή σαν κακόγουστο καλαμπούρι, αλλά πλέον επιβεβαιώθηκε και επίσημα.
Στις 10 Φλεβάρη, η Ενωση Ελληνικών Τραπεζών εξέδωσε ανακοίνωση για να εκφράσει την αντίθεσή της με τη σύσταση της ΤτΕ για διοχέτευση του συνόλου του «πακέτου» των 28 δισ. στην ελληνική αγορά. Δυο μέρες αργότερα, με την άποψη αυτή συντάχθηκε και ο πρόεδρος του ΣΕΒ Δ. Δασκαλόπουλος, ο οποίος μέχρι πρότινος εμφανιζόταν ως αντίπαλος των τραπεζιτών, για να παίζει τα πολιτικά παιχνίδια του. Και την περασμένη Κυριακή εμφανίστηκε με μεγάλη συνέντευξη στο «Βήμα» ο θεωρούμενος ως πρύτανης των τραπεζιτών Ι. Κωστόπουλος (Alphabank) για να διακηρύξει ότι «θα ήταν ιστορικό σφάλμα αν οι ελληνικές τράπεζες στην παρούσα συγκυρία αναγκάζονταν να αποσυρθούν» από τη βαλκανική αγορά», ότι «η διεθνοποίηση των ελληνικών τραπεζών προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη αποτελεί κορυφαία στρατηγική επιλογή» και ότι «αν η Ελλάδα δεν σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, θα απεμπολήσει τον ηγετικό ρόλο που φιλοδοξεί να διαδραματίσει σε αυτόν τον ζωτικό χώρο».
Ο Κωστόπουλος έθεσε, εμμέσως πλην σαφώς και την προοπτική της κρατικοποίησης τραπεζών, στο βαθμό που οι μέτοχοί τους δεν θελήσουν να βάλουν το χέρι στην τσέπη για να στηρίξουν τα χαρτοφυλάκιά τους. Αυτό πλέον συζητείται ευρύτατα. Οι καπιταλιστές, με τα προσωπικά τους θησαυροφυλάκια τιγκαρισμένα από τα υπερκέρδη της προηγούμενης δεκαετίας, θ’ αφήσουν τις καταχρεωμένες τράπεζες-φούσκες στα χέρια του κράτους, που μ’ ένα νέο «πακέτο» θα έρθει να πάρει κοινές μετοχές και όχι προνομιούχες, όπως με το πρώτο «πακέτο». Στο λαουτζίκο αυτό θα το εμφανίσουν ως «σκληρή κρατική παρέμβαση», ενώ στην πραγματικότητα θα είναι φόρτωμα των χρεών στον κρατικό προϋπολογισμό, που θα συνοδευτεί με ακόμη πιο σκληρή λιτότητα, προκειμένου να διατηρηθεί το δημοσιονομικό έλλειμμα στο επίπεδο που απαιτούν οι Βρυξέλλες.
