Τα πρόσωπα που στελεχώνουν μια κυβέρνηση δεν στερούνται σημασίας. Αυτή η σημασία, όμως, είναι δευτερεύουσα. Τα πρόσωπα κα-λούνται να υπηρετήσουν μια πολιτική. Το μόνο που μπορεί να προσφέρει, κατά συνέπεια, η επιλογή τους είναι ένας ακόμη δείκτης για το χαρακτήρα αυτής της πολιτικής. Από την άποψη αυτή, η σύνθεση της κυβέρνησης Παπανδρέου έχει πολλά να μας πει. Οχι μόνο η σύνθεση από πλευράς προσώπων, αλλά και από πλευράς διοικητικών αλλαγών και ιεραρχίας μεταξύ των υπουργείων.
Εσπασε το ενιαίο υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών. Ψηλότερα στην ιεραρχία, δεύ-τερο τη τάξει, τοποθετήθηκε το Οικονομικών. Δηλαδή, το υπουργείο που είναι υπεύθυνο για τη δημοσιονομική διαχείριση: επιβολή και είσπραξη φόρων και περιορισμό των (κοινωνικών κυρίως) δαπανών. Αρα, το κύριο βάρος η κυβέρνηση Παπανδρέου το ρίχνει στην προσαρμογή στις απαιτήσεις του Συμφώνου Σταθερότητας και ξέρουμε τι σημαίνει αυτό. Και ποιοι τοποθετήθηκαν στα πόστα υπουργού και υφυπουργού; Ενα δίδυμο οικονομικών συμβούλων του Σημίτη και του Χριστοδουλάκη. Πριν τον φέρει στην Ελλάδα ο Σημίτης, ο Παπακωνσταντίνου ήταν επί δεκαετία στέλεχος του ΟΟΣΑ! Ο δε Σαχινίδης πρόλαβε να διατελέσει και στέλεχος του ΙΟΒΕ (Ινστιτούτο του ΣΕΒ), ενώ και επί κυβέρνησης Καραμανλή, μέχρι το 2007 που εκλέχτηκε βουλευτής, ήταν ειδικός συνεργάτης του τραπεζίτη Αράπογλου στην Εθνική!
Συντονιστής ανάμεσα σ’ αυτούς και την Κατσέλη, που έχει ένα λιγότερο νεοφιλελεύθερο προφίλ, τοποθετήθηκε ο Πάγκαλος! Γνωστός, εκτός των άλλων, για τις απόψεις που έχει εκφράσει για εργαζόμενους και αγρότες…
Υποτίθεται πως έγινε χωριστό υπουργείο Περιβάλλοντος. Ομως, πάει πακέτο με την ενέργεια! Τον τομέα όπου παίζουν μερικοί από τους μεγαλύτερους καπιταλιστικούς ομίλους της χώρας (Λάτση, Βαρδινογιάννη, Μυτιληναίου, Μπόμπολα, Κοπελούζου κ.ά). Και ποιος τοποθετήθηκε επικεφαλής; Η λογογράφος του Παπανδρέου, την οποία –όπως σε ανύποπτο χρόνο έγραψαν κάποτε φιλοπασοκικές φυλλάδες– γνώρισε κάποια στιγμή στο γυμναστήριο και… γοητεύτηκε από την ευρυμάθειά της. Δηλαδή, οι μεγάλες μπίζνες στον ενεργειακό τομέα (διότι περί αυτού πρόκειται, το περιβάλλον είναι απλά το αποσμητικό στην τουαλέτα) περνούν στον απόλυτο έλεγχο του ίδιου του Παπανδρέου και του προσωπικού συστήματος που έχει δημιουργήσει.
Στο υπουργείο Γεωργίας, ένα κρίσιμο παραγωγικό υπουργείο, τοποθετήθηκε υπουργός η Μπατζελή, πρόσωπο που χρημάτισε σύμβουλος καπιταλιστικών επιχειρήσεων του κλάδου των τροφίμων και σύμβουλος της Διαμαντοπούλου στην Κομισιόν. Δηλαδή, μια δευτεροκλασάτη τεχνοκράτισσα που μόνο ως «πολιτικός του σωλήνα» μπορεί να χαρακτηριστεί. Αυτό, όμως, είναι το προσόν της, πέραν του ότι ανήκει στο «σύστημα Παπανδρέου». Δεν είναι ευεπίφορη στον υπολογισμό του «πολιτικού κόστους».
Το ότι το Δημόσιας Τάξης μετονομάστηκε σε Προστασίας του Πολίτη δεν σημαίνει, βέβαια, και ότι αλλάζει χαρακτήρα. Υπουργείο Μπάτσων και Καταστολής παραμένει. Και ποιος καταλληλότερος για την πολιτική του ηγεσία από τον Χρυσοχοΐδη, τον μοναδικό έλληνα πολιτικό που παρασημοφορήθηκε από το FBI, τον άνθρωπο που ο Λαλιώτης «φωτογράφισε» ότι του έφαγε τη γραμματεία του ΠΑΣΟΚ κατ’ απαίτηση των Αμερικανών. Ο Βούγιας είναι το «δημοκρατικό άλλοθι». Μετά την άρνηση της Δαμανάκη να παίξει τη γλάστρα (ή μάλλον τη… ζαρντινιέρα) αναζητήθηκε ο γνωστός αριβίστας, ο άνθρωπος που τρέχει πίσω από κάθε ψίχουλο εξουσίας φωνάζοντας με νόημα «ανήκα και εξακολουθώ να ανήκω στη μεταρρυθμιστική αριστερά», για να αποκτήσει και έναν αέρα life style το άχαρο κτίριο της Κατεχάκη, όπου στεγάζεται το υπουργείο, το αρχηγείο της Αστυνομίας, η ΚΥΠ και άλλες ευαγείς υπηρεσίες.
Δηλωτική προθέσεων είναι επίσης η συγχώνευση του Πολιτισμού και του Τουρισμού σε ενιαίο υπουργείο. Πολιτισμός και τουρισμός ένα και το αυτό. Ο πολιτισμός αξίζει μόνο ως εμπόρευμα. Ο,τι πουλιέται θα στηρίζεται. Η παράδοση που είχε δημιουργήσει άλλοτε η Μερκούρη, που έδινε και κάποια ψίχουλα σε ανθρώπους του πολιτισμού, πετιέται στα σκουπίδια. Συμβολικά της νέας αντίληψης και τα πρόσωπα. Υπουργός ένας αμερικανοθρεμμένος γιάπης που πριν γίνει μυστικοσύμβουλος του Παπανδρέου έχει εργαστεί μόνο σε τράπεζες και άλλες καπιταλιστικές επιχειρήσεις και υφυπουργός μια ηθοποιός της δεκάρας, που έγινε γνωστή χάρη στον θορυβώδη δεσμό της με τον λαϊκό βάρδο Τόλη Βοσκόπουλο.
Ολα τα παραπάνω αναφέρθηκαν ενδεικτικά και μόνο, για να καταδειχτεί πως η πολυδιαφημισμένη μεγάλη τομή δεν είναι παρά αέρας κοπανιστός. Ο Παπανδρέου δεν πρόκειται ν’ αλλάξει πολιτική, γιατί το σύστημα δεν έχει περιθώρια αλλαγής πολιτικής. Με αυτό το δεδομένο, στελέχωσε την κυβέρνησή του με τρόπο που να εξασφαλίζει από τη μια τη συνέχιση της ίδιας πολιτικής και από την άλλη τη δική του παντοκρατορία στο κόμμα.
Καταρχάς, έστησε έναν τερατώδη μηχανισμό στο μέγαρο Μαξίμου, με ανθρώπους πιστούς στον ίδιο, που θα παίζουν το ρόλο του μαντρόσκυλου που θα φυλάει τους υπουργούς. Θα φυλάει τους υπουργούς για να μην του τη φέρουν, όχι για τίποτ’ άλλο. Ετσι, κρατώντας την ελληνική ιδιαιτερότητα, μετατρέπει το σύστημα διακυβέρνησης σε προεδρικό, στο πλαίσιο του οποίου οι υπουργοί είναι απλοί υπάλληλοι του προέδρου. Ο Αθανασάκης από την παλιά φρουρά ξέρει τα κόλπα και τα κατατόπια και θα μπορεί να ελέγχει ταυτόχρονα και το κόμμα. Δίπλα του ο Παμπούκης σε ρόλο υπουργού Επικρατείας και η Σιούτη σε ρόλο συμβούλου δημόσιας διοίκησης. Το παρελθόν τους ενδεικτικό των παπανδρεϊκών προθέσεων. Μαζί με τον υπηρεσιακό υπουργό Σ. Φλογαΐτη έχουν μεγαλοδικηγορικό γραφείο, που εκπροσωπεί στην Ελλάδα μεγάλους καπιταλιστικούς ομίλους του εξωτερικού. Ο Παμπούκης ήταν νομικός σύμβουλος της Cosco και ο άνθρωπος που έφερε σε πέρας τις διαπραγματεύσεις της κινεζικής εταιρίας για την αγορά του λιμανιού του Πειραιά! Η Σιούτη υπήρξε νομικός σύμβουλος της βρετανικής Loyalward, της εταιρίας-φάντασμα στην οποία μεταβιβάστηκαν 26.000 στρέμματα, πολλά καταπατημένα, από τη Μονή Τοπλού στο Κάβο Σίδερο της Σητείας!
Η παπανδρεϊκή σφραγίδα μπήκε και στη στελέχωση των υπουργείων. Στελέχη που ανέδειξε ο ίδιος, στελέχη χωρίς καμιά πολιτική παρουσία, στελέχη του προσωπικού του περιβάλλοντος τοποθετήθηκαν σε όλα τα κρίσιμα πόστα. Αν βγεις και κάνεις ένα γκάλοπ, είναι σίγουρο ότι ο περισσότερος κόσμος δεν γνωρίζει τους περισσότερους υπουργούς. Πολλοί δεν βγήκαν ποτέ από τα γραφεία τους, δεν τρίφτηκαν με τον κόσμο, πάντοτε ήταν πιστοί υπηρέτες του αρχηγού. Η τύχη τους ήταν ταυτισμένη μαζί του. Σημειώστε ονόματα: Ραγκούσης, Παπακωνσταντίνου, Σαχινίδης, Δρούτσας, Κουβέλης, Μπεγλίτης, Μπιρμπίλη, Μπατζελή, Γερουλάνος, Παμπούκης. Αυτοί είναι τα γκεσέμια του «συστήματος Παπανδρέου», ενώ αρκετοί άλλοι είναι δευτεροκλασάτα στελέχη, που αναδείχτηκαν από το 2004 και μετά.
Ο Παπανδρέου φρόντισε, επίσης, να ανακατέψει εντελώς την τράπουλα, έτσι που κανένα στέλεχος να μην πάει σε τομέα ευθύνης που είχε όσο το ΠΑΣΟΚ βρισκόταν στην αντιπολίτευση. Μόνη εξαίρεση η Διαμαντοπούλου, που αποτελεί ειδική περίπτωση, καθώς έχει εγχώρια και διεθνή στηρίγματα. Για παράδειγμα, η Χριστοφιλοπούλου δεν πήγε στο Εργασίας αλλά στο Παιδείας. Ο Λοβέρδος στο Εργασίας και όχι στο Εξωτερικών. Ο Κουβέλης στο Εξωτερικών και όχι στο Περιβάλλοντος κ.τ.λ. Ετσι, κανένα στέλεχος δεν είναι δεσμευμένο από δηλώσεις, εξαγγελίες και υποσχέσεις της αντιπολιτευτικής περιόδου. Οι νέοι υπουργοί και υφυπουργοί δεν έχουν ασχοληθεί ποτέ με το αντικείμενο, δεν έχουν υποσχεθεί τίποτα. Tabula rasa που θα έλεγε και ο Αρούλης.
Τους παλιούς βαρόνους τους ξεφορτώθηκε. Ακόμη και αυτούς που τον στήριξαν. Πάει η Βάσω, πάει ο Σκανδαλίδης, πάει ο Χυτήρης κ.ά. Διασώθηκε μόνο ο Πάγκαλος, στον οποίο ανατέθηκε ειδική αποστολή. Από τη μια να στηρίζει τα σκληρά νεοφιλελεύθερα μέτρα. Από την άλλη, να κρατάει τα γκέμια στο Βενιζέλο, χωρίς να τον αφήσει να πάρει ανάσα. Αλλο που δεν ήθελε ο Πάγκαλος, με τα γνωστά αισθήματα για τον Βενιζέλο («όρθιο ή καθιστό μαλάκα», τον έχει αποκαλέσει ενώπιον βουλευτών και δημοσιογράφων). Ο Βενιζέλος πήρε το τέταρτο τη τάξει υπουργείο, στην πραγματικότητα όμως θα τον μετατρέψουν σε παρελασιάρχη. Ενα υπουργείο που έως τώρα είχε υφυπουργούς απέκτησε αναπληρωτή υπουργό, τον πιστό στον Παπανδρέου Μπεγλίτη. Και το ΚΥΣΕΑ, που αποφασίζει για τις στρατιωτικές προμήθειες, θα συντονίζεται από τον Πάγκαλο. «Κιχ» να κάνει ο Βενιζέλος θα του την πέφτει ο Πάγκαλος με το γνωστό του ύφος. Ο φιλόδοξος Λοβέρδος, άλλοτε υπαρχηγός του Βενιζέλου, ρίχτηκε στην ηλεκτρική καρέκλα του Εργασίας, σε μια περίοδο που θα φουντώσουν η ανεργία και οι ελαστικές εργασιακές σχέσεις. Το κατάλαβε και ο ίδιος, γι’ αυτό και έκλεισε με νόημα το χαιρετισμό κατά την ανάληψη: «εδώ σε θέλω μάστορη».
