Σε Δελτίου Τύπου του υπουργείου Γεωργίας, της 13ης Νοέμβρη του 2009, διαβάσαμε ότι η υπουργός έδωσε εντολή για τη «διενέργεια εντατικών ελέγχων» σε φορτία αχλαδιών Τουρκίας που εισήχθησαν από την εταιρία Λιμπαντσής ΑΕ και ότι μετά από εργαστηριακό έλεγχο δειγμάτων, που έγινε στο Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, τα αχλάδια βρέθηκαν φορτωμένα με υπολείμματα του φυτοφάρμακου Αμιτράζ, που είναι επικίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Από τη μια βάλαμε τα γέλια και από την άλλη αγανακτήσαμε από το περιεχόμενο αυτού του Δελτίου, με το οποίο η υπουργός Γεωργίας προσπαθεί να κάνει μόστρα. Αντί να σιωπά, η κ. Μπατζελή προσπαθεί να αυτοσερβιριστεί σαν κέρβερος της αγοράς τροφίμων.
Το φορτίο αυτό μπήκε στην Ελλάδα χωρίς να γίνει κανένας εργαστηριακός έλεγχος, ενώ όφειλαν, όπως θα δούμε στη συνέχεια, οι μεν Δημόσιες Υπηρεσίες οι επιφορτισμένες με τους ελέγχους των εισαγόμενων προϊόντων φυτικής παραγωγής από τρίτες χώρες να ελέγχουν όλες τις παρτίδες των αχλαδιών Τουρκίας, η δε πολιτική ηγεσία του υπουργείου Γεωργίας να ελέγχει τις Δημόσιες Υπηρεσίες κατά πόσον κάνουν σωστά τη δουλειά τους.
Μόνο από την τελευταία παρτίδα, που οι Υπηρεσίες αναγκάστηκαν να ελέγξουν εκ των υστέρων (θα δούμε γιατί), ο ελληνικός λαός έφαγε 11 τόνους δηλητηριασμένα αχλάδια.
Είναι προκλητική και ταυτόχρονα αλαζονική η στάση της πολιτικής ηγεσίας, που ενώ πιάστηκε στον ύπνο καθώς δεν γίνονταν έλεγχοι στα εισαγόμενα από την Τουρκία αχλάδια, προσπαθεί να κάνει το μαύρο άσπρο και να πιστωθεί στα θετικά της πολιτικής της κάτι που τελικά δεν έκανε.
Από το 2007 μέχρι σήμερα εισήχθησαν πολλές φορές αχλάδια από την Τουρκία, επιμολυσμένα με υπολείμματα του φυτοφάρμακου Αμιτράζ. Πολλές φορές οι χώρες της ΕΕ ειδοποιήθηκαν μέσω του συστήματος ταχείας ειδοποίησης (RASSF) για μολυσμένα αχλάδια. Αυτό σημαίνει ότι κάθε παρτίδα αχλαδιών από την Τουρκία έπρεπε να θεωρείται εκ προοιμίου ύποπτη και να ελέγχεται εξονυχιστικά. Κανένας από τους υπηρεσιακούς παράγοντες δε μπορεί, όχι μόνο την τελευταία περίοδο, για την οποία υπήρξαν πρόσθετες πληροφορίες, αλλά τουλάχιστον για τα τρία τελευταία χρόνια, να ισχυρίζεται ότι δεν γνώριζε και να δικαιολογήσει έτσι την απραξία του.
Αυτό δεν το λέμε μόνο εμείς. Το αναφέρει η Κομισιόν στην απόφασή της 835 της 12ης Νοέμβρη του 2009: «Το σύστημα ταχείας ειδοποίησης για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές (RASSF) γνωστοποίησε πολλές φορές κατά τα έτη 2007, 2008 και 2009 ότι στα αχλάδια καταγωγής Τουρκίας είχαν εντοπιστεί επίπεδα της ουσίας amitraz ανώτερα από τη δόση αναφοράς οξείας έκθεσης (ΔΑΟΕ) που έχει καθοριστεί για το εν λόγω φυτοφάρμακο. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες που έδωσαν οι γερμανικές αρχές στις 21 Οκτωβρίου 2009, η τελευταία χρονικά ανάλυση έδειξε ότι τα επίπεδα της amitraz υπερέβαιναν κατά πολύ τη ΔΑΟΕ»!
Αυτή την πληροφορία πολλοί, κυρίως οι καταναλωτές, μπορεί να τη μαθαίνουν τώρα για πρώτη φορά, όμως οι υπηρεσιακοί παράγοντες τη γνωρίζουν από το 2007. Γιατί είναι υποχρεωμένοι να ενημερώνονται από το Σύστημα Ταχείας Ειδοποίησης (RASSF) και να ενεργούν αυτόματα για να προστατεύουν τη δημόσια υγεία και τους καταναλωτές.
Επειδή υπηρεσιακοί παράγοντες της Διεύθυνσης Προστασίας Φυτικής Παραγωγής του υπουργείου Γεωργίας αμφισβήτησαν ότι είναι υποχρεωμένοι να ενημερώνονται από το Σύστημα Ταχείας Ειδοποίησης, να ενεργούν αυτόματα και ταυτόχρονα να ενημερώνουν το σύστημα, αναγκαζόμαστε να παραθέσουμε απόσπασμα του άρθρου 6 του κανονισμού 178/2002: «Αρθρο 6 – Ανάλυση του κινδύνου – 1. Προκειμένου να επιτευχθεί ο γενικός στόχος για υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας και της ζωής του ανθρώπου, η νομοθεσία για τα τρόφιμα θα βασιστεί στην ανάλυση του κινδύνου». Να από πού απορρέει η υποχρέωση των αρμόδιων υπηρεσιών των κρατών μελών να ενημερώνουν και να ενημερώνονται για τις περιπτώσεις δέσμευσης, κατάσχεσης και καταστροφής επικίνδυνων προϊόντων και να προχωρούν άμεσα σε δεσμευτικές δειγματοληψίες προϊόντων από επιχειρήσεις που τα προϊόντα τους κατασχέθηκαν ως επικίνδυνα στην ίδια χώρα ή άλλη χώρα της ΕΕ.
Ας δούμε, όμως, πώς έφτασαν οι ελληνικές υπηρεσίες στα μολυσμένα τούρκικα αχλάδια.
Στις 15 Οκτώβρη βρέθηκαν στην αγορά της Γερμανίας φρέσκα αχλάδια από την Τουρκία φορτωμένα με amitraz. Την επομένη ενημερώθηκαν όλες οι χώρες της ΕΕ. Τη μέρα αυτή, δηλαδή τις 16 Οκτώβρη, οι αρμόδιοι υπηρεσιακοί παράγοντες στην Ελλάδα όφειλαν να γνωρίζουν για τα επικίνδυνα αχλάδια Τουρκίας και να δώσουν εντολή να γίνουν δεσμευτικοί έλεγχοι. Αν οι υπηρεσιακοί παράγοντες είναι λίγο… χαλαροί και δεν ενημερώνονται κάθε μέρα από το Σύστημα Ταχείας Ειδοποίησης, είναι πάντως υποχρεωμένοι να παρακολουθούν το εβδομαδιαίο ALERT. Αν λοιπόν το παρακολουθούσαν, θα γνώριζαν για τα επικίνδυνα αχλάδια από την Τουρκία από τις 19 Οκτώβρη, που κυκλοφόρησε το εβδομαδιαίο ALERT.
Στην περίπτωση που εισάγονται προϊόντα από επιχειρήσεις που έχουν καταχωρηθεί στο ALERT οι υπηρεσιακοί παράγοντες είναι υποχρεωμένοι να κάνουν όλους τους ελέγχους, να πάρουν δείγματα και να δεσμεύσουν τα προϊόντα μέχρι να βγουν τα εργαστηριακά αποτελέσματα. Στην Ελλάδα εισήχθησαν αχλάδια από τον Εβρο, χωρίς να γίνουν δεσμευτικοί έλεγχοι και να σταλούν δείγματα στο Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο.
Σε επικοινωνία που είχαμε με τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες ακούσαμε τα πιο ευτράπελα πράγματα. Αναδείχθηκαν και άλλες πλευρές που δείχνουν ότι όλο το σύστημα είναι δομημένο πάνω σε σάπιες βάσεις. Μάθαμε ότι στα σημεία εισόδου δεν γίνονται όλοι οι έλεγχοι. Για παράδειγμα, δεν παίρνονται δείγματα και αφήνονται τα φορτία να πάνε στα τελωνεία όπου παίρνονται τα δείγματα! Για ποιο λόγο συμβαίνει αυτή η καραμπινάτη παρανομία; Σύμφωνα με τους υπηρεσιακούς παράγοντες δεν υπάρχουν οι κατάλληλοι αποθηκευτικοί χώροι. Ομως, και μ’ αυτή την εξήγηση δεν μπόρεσαν να δικαιολογήσουν γιατί δεν ενεργοποιήθηκαν από τις 16 Οκτώβρη του 2009 μετά την ειδοποίηση από την Γερμανία με το Σύστημα της Ταχείας Ειδοποίησης.
Για τα επικίνδυνα τούρκικα αχλάδια, οι ελληνικές αρχές κινητοποιήθηκαν –κατά τα λεγόμενά τους– στις 5 Νοέμβρη. Είχε ήδη έρθει το δεύτερο alert από τη Γερμανία και δε μπορούσαν να κάνουν αλλιώς. Τα αχλάδια, όμως, τότε είχαν διασπαρεί σε όλη την ελληνική αγορά. Το αποτέλεσμα ήταν από τους 19 τόνους μολυσμένων αχλαδιών που εισήχθησαν να βρεθούν μόνο 8. Τους υπόλοιπους 11 τους κατανάλωσε ο λαουτζίκος! Πόσες άλλες παρτίδες μολυσμένων αχλαδιών (και όχι μόνο) έχουμε καταναλώσει όλ’ αυτά τα χρόνια που δεν γίνεται κανένας έλεγχος;
