Ο Τομ Μπάρακ δεν είναι διπλωμάτης καριέρας. Είναι καπιταλιστής, σύμμαχος του Τραμπ, που ο πορτοκαλομαλλιάς φασίστας τον έκανε πρέσβη στη Συρία και ειδικό απεσταλμένο για τη Συρία και τον Λίβανο. Μιλώντας χτες στο Παγκόσμιο Φόρουμ Ασφάλειας στη Ντόχα του Κατάρ, ο Μπάρακ εμφανίστηκε εξαιρετικά απογοητευμένος για τα «κατορθώματα» του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού στη Μέση Ανατολή και κατέθεσε «σκέψεις» για αλλαγή στρατηγικής.
Το ερώτημα είναι αν οι απόψεις του Μπάρακ είναι δικές του και κάποιου στενού κύκλου, αν αντανακλούν τις απόψεις που αρχίζουν να κυριαρχούν στον κύκλο του Τραμπ ή αν αντανακλούν τις απόψεις της μόνιμης νομενκλατούρας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του βαθέος αμερικανικού κράτους.
Σύμφωνα με τον Μπάρακ, οι ΗΠΑ απομακρύνονται από την παραδοσιακή σχέση «ασφάλεια έναντι πετρελαίου» με τη Μέση Ανατολή και δεν επιδιώκουν πλέον να κυριαρχούν στην περιοχή. Ωστόσο, δεν εγκαταλείπουν τη Μέση Ανατολή, πρόσθεσε. Αντίθετα, επανεξετάζουν τον ρόλο τους, έπειτα από χρόνια προσπαθειών να αναδιαμορφώσουν τις κυβερνήσεις σε ολόκληρη την περιοχή!
«Οι ΗΠΑ δεν θέλουν πλέον να έχουν στην κατοχή τους [την περιοχή]», δήλωσε ο Μπάρακ. «Η συμφωνία δεν είναι να ελέγχουμε, αλλά να μην αποχωρήσουμε. Δεν φεύγουμε».
Ο Μπάρακ παραδέχτηκε ότι οι χώρες της περιοχής αντιλαμβάνονται όλο και περισσότερο τα όρια της αμερικανικής εμπλοκής. «Ολοι λένε: Εντάξει, δεν μπορώ να βασίζομαι στην Αμερική για να λύσει όλα μου τα προβλήματα», είπε.
Αμφισβήτησε την αποτελεσματικότητα των προηγούμενων επεμβάσεων, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ είχαν εμπλακεί σε 23 αλλαγές καθεστώτος στην ευρύτερη Μέση Ανατολή. «Κάθε φορά που προσπαθούμε να επέμβουμε, να αλλάξουμε το πρόσωπο ή το καθεστώς, φαίνεται ότι πρόκειται για λάθος», είπε.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι δηλώσεις αυτές γίνονται μετά την ήττα των αμερικανοσιωνιστών στον πόλεμό τους κατά του Ιράν και σε μια περίοδο που η Ουάσιγκτον προσπαθεί να διαπραγματευτεί με την Τεχεράνη τον τερματισμό του πολέμου, ο οποίος έχει αποσταθεροποιήσει την περιοχή και έχει διαταράξει τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.
Ο πολιτικός αναλυτής Λουτσιάνο Ζακάρα χαρακτήρισε τον Μπάρακ πιθανότατα «τον πιο ρεαλιστή από τους συμμάχους του Τραμπ» όσον αφορά την εκτίμησή του για την αμερικανική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή. Μιλώντας στο Al Jazeera, είπε ότι ο Μπάρακ είχε ουσιαστικά αναγνωρίσει πως η αλλαγή καθεστώτος, ένας από τους διακηρυγμένους στόχους του Τραμπ στον πόλεμο κατά του Ιράν, ήταν απίθανο να επιτύχει.
Ο Ζακάρα είπε ότι η αναφορά του Μπάρακ στις αλλαγές καθεστώτων στη Μέση Ανατολή αποτελούσε αναγνώριση «του γεγονότος ότι αυτό που κάνουν οι ΗΠΑ στην περιοχή δεν αποδίδει, ανεξάρτητα από το ποια [αμερικανική] κυβέρνηση βρίσκεται στην εξουσία». Σύμφωνα με τον Ζακάρα, ο Μπάρακ έφτασε πολύ κοντά στο να υποστηρίξει ότι ο Τραμπ έπρεπε να υποχωρήσει από τις «μαξιμαλιστικές απαιτήσεις» που είχε προβάλει έναντι του Ιράν.
Συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν
Μιλώντας στο Παγκόσμιο Φόρουμ Ασφάλειας, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, Ματζέντ αλ-Ανσάρι, δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Τεχεράνης και της Ουάσιγκτον συνεχίζονται, παρά τους αυξανόμενους φόβους για αναζωπύρωση των συγκρούσεων. Είπε πως οι μεσολαβητές συνεχίζουν να ανταλλάσσουν μηνύματα μεταξύ των εμπόλεμων πλευρών, με περιφερειακούς εταίρους να συμμετέχουν στις προσπάθειες επίτευξης συμφωνίας.
«Εργαζόμαστε μεταξύ των πλευρών, συνεχίζοντας το έργο μας ως μεσολαβητές μαζί με τους εταίρους μας και άλλους στην περιοχή», είπε ο αλ-Ανσάρι. Δήλωσε, ακόμη, ότι η έλλειψη δημόσιων πληροφοριών σχετικά με τις διαπραγματεύσεις δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως ένδειξη έλλειψης προόδου. «Το γεγονός ότι δεν ακούμε γι’ αυτές είναι καλό σημάδι ότι κάνουμε σωστά τη δουλειά μας», είπε με νόημα.
Οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται ενώ η πρόταση «επτά ημερών» του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου παραμένει στο τραπέζι, χωρίς οι ΗΠΑ να έχουν δώσει ακόμη την απάντησή τους. Το σχέδιο προβλέπει το άνοιγμα εκ νέου του Στενού του Ορμούζ και την επανέναρξη των πυρηνικών διαπραγματεύσεων με αντάλλαγμα παραχωρήσεις από τις ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων η άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και η άρση των οικονομικών κυρώσεων κατά της Τεχεράνης.
Η αμερικανοϊρανή δημοσιογράφος και αναλύτρια Νεγκάρ Μορταζαβί δήλωσε ότι η διπλωματική οδός παραμένει ανοιχτή, αλλά οι διαπραγματεύσεις έχουν βαλτώσει λόγω των όρων και της αλληλουχίας των βημάτων μιας συμφωνίας. «Η Τεχεράνη θέλει να τερματίσει τον πόλεμο, αλλά δεν είναι διατεθειμένη να παραδοθεί υπό στρατιωτική ή οικονομική πίεση», είπε στο Al Jazeera, στο περιθώριο του Φόρουμ στη Ντόχα.
Η Μορταζαβί δήλωσε ότι η κλιμάκωση αποτελεί μέρος της στρατηγικής της Τεχεράνης για τη διατήρηση διαπραγματευτικού πλεονεκτήματος έναντι της Ουάσιγκτον, παρά τα στρατιωτικά της μειονεκτήματα. «Η διαπραγματευτική ισχύς του Ιράν έχει μειωθεί, αλλά δεν έχει εξαφανιστεί», είπε. «Η μετακίνηση δεξαμενόπλοιων δεν είναι το ίδιο με την αποκατάσταση της ασφαλούς, προβλέψιμης και ομαλής θαλάσσιας κυκλοφορίας».
Σύμφωνα με τη Μορταζαβί, η Τεχεράνη θέλει να αυξήσει το οικονομικό και πολιτικό κόστος του πολέμου για τον Τραμπ, ενώ παράλληλα στέλνει το μήνυμα στις μελλοντικές κυβερνήσεις των ΗΠΑ ότι η στρατιωτική δράση κατά του Ιράν έχει συνέπειες. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η συνεχιζόμενη κλιμάκωση εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για το Ιράν και την ευρύτερη περιοχή. «Τελικά, ούτε η στρατιωτική κλιμάκωση ούτε η οικονομική πίεση είναι πιθανό να οδηγήσουν το Ιράν σε συνθηκολόγηση», κατέληξε.
Παραθέσαμε σκόπιμα τις απόψεις της Μορταζαβί γιατί πρόκειται για μια τυχοδιώκτρια, φυγάδα από το Ιράν, αρκετά έξυπνη όμως για να τηρεί μια «κεντριστική» στάση, χωρίς να ταυτίζεται με τους οπαδούς του Παχλαβί και τους πιο ακραίους κύκλους των ιρανών αντικαθεστωτικών του εξωτερικού. Η ανάλυση της Μορταζαβί αποτελεί μια ακόμα επιβεβαίωση του γεγονότος ότι εκείνες που έχουν χάσει τον πόλεμο είναι οι ΗΠΑ.
Μπάρακ: Μια χερσαία επέμβαση στην Υεμένη «φαίνεται άσκοπη»
Ο Τομ Μπάρακ δεν είχε κανένα πρόβλημα να παραδεχτεί ότι οι αμερικανικές χερσαίες δυνάμεις δεν θα είχαν αποτέλεσμα στην αναχαίτιση των επιχειρήσεων των Ενόπλων Δυνάμεων της Υεμένης κατά της Σαουδικής Αραβίας! Οπως είπε, η Ουάσιγκτον παρέχει υλικοτεχνική υποστήριξη στη Σαουδική Αραβία, όμως μια άμεση αμερικανική χερσαία επέμβαση στην Υεμένη «φαίνεται άσκοπη».
Η απροσδόκητη αυτή παραδοχή έγινε σε μια στιγμή που η περιφερειακή στρατηγική της Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει συστημική αποτυχία, ενώ η Σαουδική Αραβία βρίσκεται εγκλωβισμένη σε συνεχιζόμενες ανταλλαγές πυραυλικών πληγμάτων με τη Σαναά και οι επιθέσεις του συνασπισμού υπό την ηγεσία των ΗΠΑ αποτυγχάνουν να αποτρέψουν τις επιχειρήσεις των Ενόπλων Δυνάμεων της Υεμένης σε ζωτικής σημασίας θαλάσσιους διαδρόμους.
Οι Ενοπλες Δυνάμεις της Υεμένης απάντησαν με πυραυλικές επιθέσεις και επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά σαουδαραβικών αεροδρομίων, πετρελαϊκών εγκαταστάσεων και στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Οι επιδρομές στο διεθνές αεροδρόμιο King Khalid του Ριάντ νωρίτερα αυτόν τον μήνα σκότωσαν τουλάχιστον 14 ανθρώπους και τραυμάτισαν εκατοντάδες.
Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ επανέλαβε την υποστήριξη της Ντόχα προς το Ριάντ στις συγκρούσεις με την Ανσαραλά στην Υεμένη, δηλώνοντας ότι το Κατάρ στηρίζει τη Σαουδική Αραβία στην «υπεράσπιση της κυριαρχίας της απέναντι σε αυτή την επίθεση». Ως εκεί. Ομορφα λογάκια χωρίς κανένα πρακτικό αντίκρισμα.
YΓ. Ο όγκος του αργού πετρελαίου και των διυλισμένων προϊόντων που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ έχει καταποντιστεί, από περίπου 17 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως στις αρχές Οκτώβρη σε μόλις 9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, μετά την εντατικοποίηση των επιθέσεων του Ιράν κατά δεξαμενόπλοιων.
Σύμφωνα με το UBS Evidence Lab, έναν σημαντικό φορέα έρευνας για τη ναυτιλία, οι εκροές αργού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων από τον Κόλπο του Ομάν κατέρρευσαν στα 9,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τις τελευταίες ημέρες, έναντι μέσου όρου 13,5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως την περασμένη εβδομάδα και σημειώνοντας απότομη πτώση σε σχέση με τα υψηλά επίπεδα των 17 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως στις αρχές Οκτώβρη.
(Αl Jazeera, Anadolu, Middle East Spectator)
