Την προκλητική ενέργεια του υπουργείου Παιδείας με στόχο να στηριχτούν με κάθε τρόπο τα ιδιωτικά «πανεπιστήμια»-πανεπιστημιοποιημένα κολλέγια, καταδικάζουν πανεπιστημιακοί καθηγητές.
Πρόκειται για τη νυχτερινή (ν)τροπολογία, που το ΥΠΑΙΘΑ κατέθεσε στις 14/9 σε άσχετο νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών, σύμφωνα με την οποία οι φοιτητές-πελάτες, που είχαν γραφτεί στα ΝΠΠΕ (Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης), των οποίων οι σχετικές άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας ή αποφάσεις πιστοποίησης ακυρώθηκαν μεταγενέστερα με την απόφαση του ΣτΕ, δικαιούνται να αναγνωρίσουν τον χρόνο σπουδών τους σε αυτά και τις αντίστοιχες πιστωτικές μονάδες «υπό την προϋπόθεση της εκ νέου πιστοποίησης του αρχικώς πιστοποιηθέντος προγράμματος σπουδών από την ΕΘ.Α.Α.Ε.».
Η εν λόγω «προϋπόθεση της εκ νέου πιστοποίησης» μπήκε απλώς ως «φερετζές» για να σκεπάσει την μεγάλη πρεμούρα του υπουργείου να μη θιγούν αφενός τα συμφέροντα των φοιτητών-πελατών, που έχουν καταθέσει ήδη το ζεστό παραδάκι στα πανεπιστημιοποιημένα κολλέγια και τρέφουν ελπίδες για την αγορά ενός πολυπόθητου «πτυχίου», ισοτιμημένου με αυτό των δημόσιων ΑΕΙ, και αφετέρου τα συμφέροντα των φίλων επιχειρηματιών -εμπόρων και της ανώτατης εκπαίδευσης και βεβαίως να μην πληγεί η αξιοπιστία του όλου εγχειρήματος της αδίστακτης κυβέρνησης Μητσοτάκη -που, αφού ξέσκισε το άρθρο 16 του συντάγματος, στη συνέχεια έστησε την «πανεπιστημιοποίηση» των κολλεγίων σε πήλινα πόδια με διαδικασίες fast track.
Εξ ου και με εσπευσμένες «διαδικασίες» χορηγήθηκαν εκ νέου άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας στα University of Keele και University of York (συνεργασίες με Metropolitan College, και City College αντίστοιχα), ενώ ακολούθησε και η άδεια για το Open University (συνεργασία με Anatolia College).
Θυμίζουμε ότι οι ακυρωτικές αποφάσεις του Γ΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας προέκυψαν ύστερα από προσφυγή του καθηγητή της Νομικής του ΕΚΠΑ Λασκαράτου.
Στην προκλητική απόφαση της κυβέρνησης και του υπουργείου Παιδείας να γράψουν εκεί που δεν πιάνει μελάνι την απόφαση του ΣτΕ και να στηρίξουν με όλα τα μέσα τα ιδιωτικά «πανεπιστήμια»-πανεπιστημιοποιημένα κολλέγια αντιδρούν πανεπιστημιακοί καθηγητές.
Ενδεικτικά παραθέτουμε την ανακοίνωση του Συλλόγου Διδακτικού Προσωπικού της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, την Απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου του Συλλόγου Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού Πανεπιστημίου Αιγαίου καθώς και την ανακοίνωση της Συσπείρωσης Πανεπιστημιακών που αντιτίθεται στην αναθεώρηση του άρθρου 16 και απαιτεί την κατάργηση του Νόμου Πιερρακάκη και των ιδιωτικών «πανεπιστημίων».
Ανακοίνωση του Συλλόγου Διδακτικού Προσωπικού της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών
ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΝΠΠΕ
Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου μελών ΔΕΠ της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ εκφράζει την έντονη διαμαρτυρία του για τις νομοθετικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης προκειμένου να παρακαμφθεί η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας της 13ης Αυγούστου 2026, με βάση την οποία ανακαλούνταν οι άδειες από ορισμένα ιδιωτικά παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων (ΝΠΠΕ). Υπενθυμίζουμε ότι η απόφαση αυτή ελήφθη μετά από προσφυγή του καθηγητή Λαζαράτου, συναδέλφου στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ.
Η κυβέρνηση για να αποφύγει τις συνέπειες της απόφασης και σε μια πρωτοφανή κίνηση στήριξης των ιδιωτικών ΝΠΠΕ επέλεξε τη λύση της «νυχτερινής» τροπολογίας, η οποία ψηφίστηκε την προηγούμενη Τρίτη 15/9.
Παραθέτουμε αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα: “Ο διαδραμών χρόνος σπουδών των Φοιτητών που είχαν εγγραφεί σε προγράμματα σπουδών παραρτημάτων Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε), των οποίων οι άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας του άρθρου 139 του παρόντος ή οι αποφάσεις πιστοποίησης του Συμβουλίου Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (Σ.Α.Π.) της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘ.ΑΑ.Ε.) ακυρώθηκαν δυνάμει δικαστικής απόφασης αναγνωρίζεται για τη συνέχιση και την ολοκλήρωση των σπουδών τους, καθώς και τη λήψη πτυχίου ή διπλώματος, υπό την προϋπόθεση της εκ νέου πιστοποίησης του αρχικώς πιστοποιηθέντος προγράμματος σπουδών από την ΕΘ.Α.Α.Ε. κατ’ εφαρμογή των άρθρων 9 έως 13 του ν. 4653/2020 (Α’ 12) και του άρθρου 145 του παρόντος και σύμφωνα με το ακυρωτικό αποτέλεσμα της δικαστικής απόφασης και το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.
Μετά την εκ νέου πιστοποίηση, ο συνολικός αριθμός πιστωτικών μονάδων που έχουν συγκεντρώσει οι Φοιτητές του πρώτου εδαφίου από την επιτυχή αξιολόγηση σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες των προγραμμάτων σπουδών προσμετράται για κάθε νόμιμη αιτία.»
Ήτοι, χωρίς καν την παρέμβαση της ΕΘΑΑΕ, η οποία έμμεσα δεσμεύεται να μην αλλάξει ούτε «λέξη» από τις παλαιές πιστοποιήσεις της! Προς δόξα της ανεξαρτησίας της! Πότε οι συνάδελφοι της ΕΘΑΑΕ θεωρούν ότι θα πρέπει να παραιτηθούν; Μετά από πόσες ακυρώσεις του ρόλου τους ως υπηρετούντων ανεξάρτητη αρχή;
Η τροπολογία προκάλεσε αντιδράσεις από τον νομικό κόσμο, ενώ Δικηγορικοί Σύλλογοι προετοιμάζουν την απάντησή τους σε αυτήν την νομική «ακροβασία».
Ως πανεπιστημιακοί δάσκαλοι που υπηρετούμε στο δημόσιο πανεπιστήμιο εκφράζουμε την έντονη διαμαρτυρία μας για αυτήν την προδήλως ευνοϊκή μεταχείριση των ιδιωτικών ΝΠΠΕ, την καταστρατήγηση κάθε έννοιας αξιοκρατίας, την εκ των υστέρων νομοθέτηση προς όφελος των παρα-πανεπιστημίων. Μπορεί, αλήθεια, κάποιος να φανταστεί τέτοιες αποφάσεις για τα Τμήματα των δημόσιων πανεπιστημίων της χώρας, τα οποία πιστοποιούνται και αξιολογούνται με πολύμηνες και αυστηρότατες διαδικασίες;
Καλούμε την ΠΟΣΔΕΠ να καταγγείλει αυτόν τον ευτελισμό.
Καλούμε τη Σύγκλητο και τις πρυτανικές αρχές του ΕΚΠΑ, αλλά και τις πρυτανικές αρχές όλων των ΑΕΙ της χώρας, να τοποθετηθούν εναντίον της κατάφωρης αγνόησης των δικαστικών αποφάσεων από την εκτελεστική εξουσία με την a posteriori νομοθέτηση.
Τα ιδιωτικά πανεπιστήμια δεν θα επιβληθούν με κόστος την καταρράκωση των θεσμών, δικαστικών και ακαδημαϊκών!
Για το Διοικητικό Συμβούλιο
Απόφαση Κεντρικού Συμβουλίου Συλλόγου Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού Πανεπιστημίου Αιγαίου
Σχετικά με τις αποφάσεις του ΣτΕ για τα ΝΠΠΕ
Από τη νομιμότητα των διαδικασιών στην ουσία του Πανεπιστημίου
Δεν έχει περάσει πολύς χρόνος από τότε που η κυβέρνηση της ΝΔ παρουσίασε ως μεγάλη της επιτυχία την ίδρυση των ιδιωτικών «πανεπιστημίων» (βλ. Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ)), μία “από τις μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις που έχουν πραγματοποιηθεί” στον χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Πρόκειται, πράγματι, για κομβικής σημασίας αντιδραστική μεταρρύθμιση εμπορευματοποίησης της Ανώτατης Εκπαίδευσης, η οποία επισημοποιεί και εμβαθύνει το εμπόριο της γνώσης, την αγορά και την πώληση πτυχίων, την υποβάθμιση της πανεπιστημιακής δημόσιας παιδείας, τον περιορισμό της έκφρασης κριτικής σκέψης και δράσεις.
Οι πρόσφατες αποφάσεις 1167-1172/2026 του Γ’ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) έρχονται να αναδείξουν τα πρώτα σοβαρά προβλήματα στην εφαρμογή αυτής της «μεταρρύθμισης», με την ακύρωση των αδειών εγκατάστασης τριών ιδιωτικών «πανεπιστημίων» και των πιστοποιήσεων των προγραμμάτων σπουδών τους. Κατόπιν προσφυγής μέλους ΔΕΠ της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, το ΣτΕ έκρινε ότι στην περίπτωση μιας διαδικασίας αξιολόγησης συμμετείχε μέλος επιτροπής το οποίο είχε σχέση με τον εκπαιδευτικό φορέα, υποδεικνύοντας μεροληψία και σύγκρουση συμφερόντων. Παράλληλα έκρινε ότι τα κριτήρια που είχε θεσπίσει η ΕΘΑΑΕ για την πιστοποίηση δεν αποτελούσαν συγκεκριμένα ποιοτικά και ποσοτικά κριτήρια.
Μόλις γνωστοποιήθηκε η απόφαση και πριν καθαρογραφεί, η κυβέρνηση έσπευσε να ενημερώσει τα παιδιά που είναι εγγεγραμμένα στα τρία ΝΠΠΕ, τους γονείς τους και όλη την ελληνική κοινωνία, ότι το πρώτο ακαδημαϊκό έτος στα εν λόγω ιδρύματα δεν θα χαθεί, εννοώντας, φυσικά, ό,τι ακυρώθηκε από το ΣτΕ θα σπεύσει να το “διορθώσει”. Παράλληλα, δεν παρέλειψε να επικαλεστεί την προηγούμενη απόφαση του Συμβουλίου, με την οποία κρίθηκε συνταγματικά επιτρεπτή η λειτουργία των ΝΠΠΕ, επιχειρώντας έτσι να υποβαθμίσει τη σημασία της νέας δικαστικής κρίσης.
Προκύπτουν τρία συμπεράσματα:
- Τα προβλήματα σχετικά με τις άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας είχαν επισημανθεί.
Ωστόσο, δεν φαίνεται να αποτέλεσαν εμπόδιο για τη λειτουργία των συγκεκριμένων ιδρυμάτων.
Τα ΝΠΠΕ λειτούργησαν επί έναν ολόκληρο χρόνο, ενώ εκκρεμούσαν ζητήματα που αφορούσαν ακόμη και στοιχειώδεις προϋποθέσεις ασφάλειας και προστασίας, όπως, π.χ. η πυροπροστασία και η πυρασφάλεια.
Η ΕΘΑΑΕ έδωσε πιστοποιήσεις στα ΝΠΠΕ χωρίς προηγουμένως να υπάρχουν συγκεκριμένα ποιοτικά και ποσοτικά κριτήρια στα οποία θα έπρεπε να βασιστεί. Στην περίπτωση των ΝΠΠΕ η ΕΘΑΑΕ πιστοποιεί χωρίς διαφάνεια, ταχύτατα και χωρίς κριτήρια! Θα ήταν αστείο, εάν δεν ήταν τόσο τραγικό, το ότι η ΕΘΑΑΕ παρουσιάζεται ως ανεξάρτητη αρχή ενώ στην πράξη υπηρετεί και υλοποιεί κυβερνητικά σχέδια επιχειρώντας να προσδώσει αυξημένο κύρος στην κυβερνητική πολιτική.
- Η κυβέρνηση, προκειμένου να συνεχίσουν τη λειτουργία τους τα ιδιωτικά παραμάγαζα μετά την απόφαση του ΣτΕ, δεν έχει κανένα πρόβλημα να δώσει άμεσα άδειες λειτουργίας, χωρίς καν να ελεγχθούν τα τυπικά, την ίδια ώρα που κόπτεται για την εφαρμογή και τήρηση των νόμων κατηγορώντας τα δημόσια πανεπιστήμια ότι στερούνται ακαδημαϊκότητας και δε συμμορφώνονται με τους νόμους και την έννομη τάξη!
- Οι αποφάσεις του ΣτΕ ελήφθησαν κατόπιν νομικών διαδικασιών που τις κίνησε και τις κινεί ένα μόνο μέλος ΔΕΠ. Η κυβέρνηση απαντά ότι όλα θα λυθούν γρήγορα, ενώ κανένας κεντρικός συνδικαλιστικός φορέας —πρωτίστως η Ομοσπονδία των Πανεπιστημιακών,— δε διατυπώνει άποψη, δεν θέτει την κυβέρνηση προ των ευθυνών της. Η σιωπή της η ΠΟΣΔΕΠ δείχνει έμμεση πλην σαφή στήριξη των κυβερνητικών επιλογών.
Το ότι δεν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες για τα ΝΠΠΕ δε σημαίνει ότι η κυβέρνηση και οι “ανεξάρτητες αρχές” θα δυσκολευτούν βρουν τον τρόπο για να καλύψουν τα κενά στις διαδικασίες που επεσήμανε το ΣτΕ, φροντίζοντας ώστε τα ιδρύματα ΝΠΠΕ να δίνουν “αναγνωρισμένα χαρτιά”. Είναι εξάλλου το ίδιο το Συμβούλιο που είχε κρίνει την ύπαρξη αυτών των ιδρυμάτων ως συνταγματική, ανοίγοντας διάπλατα το δρόμο για τη νόμιμη λειτουργία τους.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, όμως, είναι ότι τα ΝΠΠΕ δεν είναι και δεν μπορεί να είναι πανεπιστήμια. Ένα Πανεπιστήμιο δεν μπορεί να ορίζεται αποκλειστικά από την ύπαρξη εγκαταστάσεων, προγραμμάτων σπουδών και μιας διαδικασίας πιστοποίησης. Πανεπιστήμιο σημαίνει παραγωγή και μετάδοση γνώσης, έρευνα, ελεύθερη διακίνηση ιδεών, αμφισβήτηση, κριτική σκέψη και ακαδημαϊκή ελευθερία. Η επιστημονική πρόοδος προϋποθέτει τη δυνατότητα της αμφισβήτησης, της κριτικής και της ελεύθερης διακίνησης διαφορετικών και ακόμη και αντίθετων απόψεων. Στα ΝΠΠΕ η εκπαίδευση εντάσσεται σε ένα επιχειρηματικό μοντέλο λειτουργίας. Ο σπουδαστής μετατρέπεται σε «πελάτη», η εκπαιδευτική διαδικασία σε παρεχόμενη υπηρεσία και το πτυχίο σε προϊόν μιας αγοράς εκπαίδευσης.
Για όλα τα παραπάνω:
– Συνεχίζουμε να ζητάμε την κατάργηση όλων των ΝΠΠΕ, δηλαδή όλων των ιδιωτικών «πανεπιστημίων» και κάθε ιδιωτικού φορέα στον χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα.
– Διεκδικούμε Πανεπιστήμιο δημόσιο και δωρεάν, ενάντια στην εμπορευματοποίηση και σε επιχειρηματικές λογικές.
Καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί την αναθεώρηση του Συντάγματος, εμείς επαναλαμβάνουμε:
Το δημόσιο Πανεπιστήμιο, η δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση και τα μορφωτικά δικαιώματα δεν αναθεωρούνται! Τα υπερασπιζόμαστε με συλλογικούς αγώνες, με την οργανωμένη δράση της πανεπιστημιακής κοινότητας και την κοινωνία στο πλευρό μας.
Γιατί η μόρφωση για όλους και όλες είναι δικαίωμα που διεκδικείται με αγώνες!
ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ
ΟΧΙ στην αναθεώρηση του άρθρου 16 – Κατάργηση του Νόμου Πιερρακάκη και των ιδιωτικών «πανεπιστημίων»
Τις τελευταίες δεκαετίες, και ιδίως από το ξέσπασμα της κρίσης και μετά, το κυρίαρχο πολιτικό και οικονομικό δόγμα επιτάσσει την ιδιωτικοποίηση των κοινωνικών αγαθών και τη διαρκή συρρίκνωση του δημόσιου χώρου. Η σημερινή κυβέρνηση δεν δίστασε να παραβιάσει το Σύνταγμα, προκειμένου να επιτρέψει την αυθαίρετη μετατροπή ιδιωτικών επιχειρήσεων που παρέχουν εκπαιδευτικές υπηρεσίες σε ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης. Ο «νόμος Πιερρακάκη» ενίσχυσε την ευρύτερη ιδιωτικοποίηση του δημόσιου Πανεπιστημίου (ξενόγλωσσες προπτυχιακές σπουδές με δίδακτρα, γενίκευση των υψηλών διδάκτρων στα μεταπτυχιακά προγράμματα, παραρτήματα σε Πανεπιστήμια του εξωτερικού). Αποτελεί ένα γενικευμένο σχέδιο για τον πλήρη έλεγχο και τη μετατροπή της παιδείας σε εμπόρευμα. Ένα σχέδιο που χτίζεται εδώ και χρόνια εκκινώντας από την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ), που αποκλείει κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες παιδιά από τα δημόσια πανεπιστήμια, καθιστώντας τα «πελατεία» των κολεγίων και των τραπεζών.
Η κυβέρνηση επιχειρεί την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος στα μέτρα του “νόμου Πιερρακάκη” με στόχο την εργαλειοποίηση του ανώτατου νόμου της χώρας ώστε να προσαρμοστεί στις σκοπιμότητες της εκτελεστικής εξουσίας. Εισηγείται την αντικατάσταση των διατάξεών του ώστε να προβλέπεται η παροχή ανώτατης εκπαίδευσης και από ιδιώτες οι οποίοι θα μπορούν να επωφεληθούν από την κρατική εποπτεία ασκώντας το δικαίωμα να ενισχύονται οικονομικά από το Κράτος. Μια τέτοια εξέλιξη θα ενισχύσει τον αθέμιτο ανταγωνισμό μεταξύ ιδρυμάτων, μεταξύ μελών ΔΕΠ και μεταξύ φοιτητών και φοιτητριών αίροντας την εξασφάλιση δωρεάν παιδείας. Ο κυρίαρχος κίνδυνος είναι να χαθεί το βασικότερο αγαθό μιας δημοκρατικής κοινωνίας: η δωρεάν ανώτατη παιδεία για όλες και όλους, ανεξαρτήτως οικονομικής δυνατότητας.
Η ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ είχε προειδοποιήσει. Ήδη από το 2024, το κείμενό μας με τους 24 λόγους για τη μη ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων ανέδειξε κάθε πτυχή αυτής της επικίνδυνης πορείας.
Απέναντι σε αυτή τη θλιβερή πολιτική και θεσμική πραγματικότητα η ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ παραμένει προσηλωμένη στον πυρήνα των αξιακών θέσεων που αταλάντευτα πρεσβεύει από την ίδρυσήτης. Αγωνιζόμαστε:
- ενάντια στην αναθεώρηση του άρθρου 16,
- για την αποκατάσταση της συνταγματικής νομιμότητας που προϋποθέτει την πλήρη και ανεπιστρεπτί κατάργηση των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης,
- την αποτροπή κάθε μορφής ιδιωτικοποίησης των δημόσιων πανεπιστημίων, όπως την ίδρυση ξενόγλωσσων προγραμμάτων με δίδακτρα ή παραρτημάτων στην Κύπρο,
- τη συγκρότηση ενός δυναμικού κινήματος, με τη συμμετοχή όλων των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας και της κοινωνίας, το οποίο θα ματαιώσει για μια ακόμη φορά την πρόθεση αναθεώρησης του άρθρου 16.
Η ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ θα είναι στην πρώτη γραμμή αυτών των διεκδικήσεων. Το μόνο πραγματικά ελεύθερο πανεπιστήμιο είναι το δημόσιο, δωρεάν, δημοκρατικό και συμπεριληπτικό πανεπιστήμιο.
3-9-2026
