Η ιστορία της ίδρυσης Ξενόγλωσσων Προπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών με δίδακτρα είναι μακρά και την «τίμησαν» διαδοχικά Διαμαντοπούλου, Λοβέρδος, Τσιπροκαμμένοι και Κεραμέως.
Στο δρόμο που χάραξε η κυβέρνηση Μητσοτάκη, του πλήρους επιχειρηματικού μετασχηματισμού της δημόσιας Ανώτατης Εκπαίδευσης, οι Πρυτανικές Αρχές του ΑΠΘ, ειδικά τον τελευταίο καιρό, πιέζουν τα τμήματα και τις σχολές του Πανεπιστήμιου να αποδεχθούν την ίδρυση ξενόγλωσσων προπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών με δίδακτρα.
Το πανεπιστημιακό κατεστημένο, τα τελευταία χρόνια ειδικά, έχασε και την παραμικρή τσίπα, μετά τον πάλαι ποτέ καιρό που σημαντικό κομμάτι του πάλευε ενάντια στην κακόφημη Διακήρυξη της Μπολόνια. Κυνηγώντας το κέρδος, τις απολαβές και την εξέλιξη από τα πλήρως απελευθερωμένα μεταπτυχιακά, από τα ξενόγλωσσα προπτυχιακά με δίδακτρα, πέταξε στα σκουπίδια κάθε ηθικό φραγμό, αποτελώντας «εμπροσθοφυλακή» για το πανεπιστήμιο της αγοράς και την βήμα-βήμα παράνομη κατεδάφιση της συνταγματικής επιταγής [άρθρο 16 του Συντάγματος: «Ολοι οι Ελληνες έχουν δικαίωμα δωρεάν παιδείας, σε όλες τις βαθμίδες της, στα κρατικά εκπαιδευτήρια», «H ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση. Tα ιδρύματα αυτά τελούν υπό την εποπτεία του Kράτους, έχουν δικαίωμα να ενισχύονται οικονομικά από αυτό…», «H σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται»], που τελικά έγινε πράξη με την ίδρυση και λειτουργία ιδιωτικών «πανεπιστημίων»-πανεπιστημιοποιημένων κολλεγίων (Παραρτήματα- Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης).
Τα Ξενόγλωσσα Προπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών είναι μια άλλη μορφή ιδιωτικοποίησης των δημόσιων ΑΕΙ, που λειτουργεί παράλληλα με τα ήδη πανεπιστημιοποιημένα κολλέγια (Παραρτήματα-Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης) και με όσα ετοιμάζονται για την εισαγωγή του International Baccalaureate στα δημόσια Πρότυπα Σχολεία, ώστε οι απόφοιτοι αυτού του προγράμματος, προερχόμενοι κατά κύριο λόγο από ευνοημένα κοινωνικοοικονομικά στρώματα, να εισάγονται επίσης εκτός των ιδιωτικών ΑΕΙ και στα δημόσια ΑΕΙ χωρίς πανελλαδικές και ΕΒΕ.
Ολα τούτα, κατακερματίζουν την ανώτατη εκπαίδευση στη χώρα μας, η οποία χάνει τον συμπαγή δημόσιο χαρακτήρα της, διαμορφώνεται βάσει επιχειρηματικών κριτηρίων και σε κοινωνικό επίπεδο αποθεώνει τον ταξικό διαχωρισμό.
Τα Ξ.Π.Π.Σ. σε ακαδημαϊκό επίπεδο, υπονομεύουν την ποιότητα των παρεχόμενων σπουδών γιατί
– Προτρέπονται οι διδάσκοντες των δημόσιων ΑΕΙ να προβούν σε δραστηριότητες που υπονομεύουν το βασικό διδακτικό και ερευνητικό τους έργο, γιατί σύμφωνα με το νόμο η απασχόληση σε Ξενόγλωσσα Προπτυχιακά Προγράμματα αποτελεί πρόσθετη απασχόληση πέραν των νόμιμων υποχρεώσεών τους.
– Ανάθεση διδακτικού έργου γίνεται και σε ομότιμους καθηγητές, σε επισκέπτες καθηγητές ή και σε νέους επιστήμονες που μπορεί να είναι κάτοχοι ενός απλού διδακτορικού!
– Οι διδάσκοντες των Ξ.Π.Π. είναι απλώς διδάσκοντες και δεν έχουν καμιά ερευνητική δραστηριότητα, η οποία ειδικά σε παραγωγικές σχολές ή σε σχολές με σημαντικά εργαστήρια, όπως η Ιατρική, είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την διευρημένη, πλατιά και στέρεα επιστημονική τους κατάρτιση.
– Οι διδάσκοντες των Ξ.Π.Π. επιλέγονται από μια απλή εφταμελή Επιτροπή. Δεν υπάρχει δηλαδή καμιά σχέση με τις κρίσεις των καθηγητών των δημόσιων ΑΕΙ ούτε με τις διαδικασίες και τα κριτήριά τους. Η Επιτροπή αποφασίζει σχεδόν για τα πάντα όλα του Ξ.Π.Π.Σ.
– Τα Ξενόγλωσσα Προπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών οικειοποιούνται τον τίτλο του δημόσιου ΑΕΙ στο οποίο ανήκουν. Επομένως, η υποβαθμισμένη ποιότητα σπουδών τους επηρεάζει δυσμενώς στη συνέχεια και το κύρος του ίδιου του πανεπιστήμιου και την αξία των πτυχίων του.
– Τα Ξ.Π.Π. σαφώς ανοίγουν το δρόμο για την επιβολή διδάκτρων και στα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών χωρίς δίδακτρα των ΑΕΙ. Ανοίγουν το δρόμο για τη μετατροπή της δημόσιας Ανώτατης Εκπαίδευσης, της Παιδείας, από κοινωνικό αγαθό σε εμπόρευμα.
Σε επίπεδο λειτουργίας έχουν πλήρη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια. Είναι ένα παράσιτο στο πλευρό του Τμήματος, στο πλαίσιο του οποίου λειτουργούν και έχουν θεσμική απόσταση από αυτό (σε αυτά κουμάντο ουσιαστικά κάνει η επταμελής Επιτροπή).
Δεν προσφέρουν πρόσθετη χρηματοδότηση στα Τμήματα μέσα στα οποία λειτουργούν για τις πραγματικές τους ανάγκες γιατί
– Οι πόροι τους χρησιμοποιούνται κατά προτεραιότητα για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών τους, και εφόσον υπάρχουν ταμειακά διαθέσιμα, αυτά δύναται να διατίθενται για την κάλυψη άλλων εκπαιδευτικών και αναπτυξιακών αναγκών των Τμημάτων των ΑΕΙ, εντός των οποίων λειτουργούν
– Δεν πληρώνουν ούτε ένα ευρώ για φως, νερό, τηλέφωνο, καθαρίστρια κ.λπ., τη στιγμή που χρησιμοποιούν με το αζημίωτο την υλικοτεχνική υποδομή του ΑΕΙ. Το συντριπτικό ποσοστό των εσόδων τους δαπανάται για την κάλυψη των εξόδων μισθοδοσίας του διδακτικού και λοιπού προσωπικού και αν περισσέψουν κάποια ψίχουλα, αυτά χρησιμοποιούνται για την κάλυψη των λειτουργικών τους εξόδων και την αναβάθμιση υποδομών και εξοπλισμού άμεσης ή έμμεσης χρήσης από τα Ξ.Π.Π.Σ.
– Δεν αποτελούν ουσιαστική μισθολογική αναβάθμιση του συνόλου του διδακτικού προσωπικού του ΑΕΙ, αλλά βασίζονται κυρίως στην άγρια εκμετάλλευση χαμηλά αμειβόμενου και ευέλικτου διδακτικού προσωπικού (κάτοχοι απλού διδακτορικού).
Ενάντια στις μεθοδεύσεις των Πρυτανικών Αρχών του ΑΠΘ, ο Ενιαίος Σύλλογος Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού ΑΠΘ αντιδρά εδώ και καιρό στην ίδρυση Ξενόγλωσσων Προπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών με δίδακτρα.
Διεκδικεί την κατάργηση των διδάκτρων σε όλους τους κύκλους σπουδών και την αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες των ΑΕΙ.
Απευθύνει κάλεσμα στα μέλη ΔΕΠ, στους συλλόγους εργαζομένων του ΑΠΘ, στους φοιτητές για μαζική παράσταση-παρέμβαση διαμαρτυρίας στη Σύγκλητο την Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2026 3μμ.
