Τοξικό «ατύχημα» στην Ινδία: εγκληματική αδιαφορία χάριν του μέγιστου κέρδος

 
Τις μαύρες μέρες του μεγαλύτερου ίσως βιομηχανικού «ατυχήματος» στον κόσμο (μετά τη διαρροή ισοκυανικού μεθυλίου από εργοστάσιο της Union Carbide στο Μποπάλ της Ινδίας το 1984, που σκότωσε πάνω από 15.000 – κατ’ αλλους 25.000 – και δηλητηρίασε πάνω από μισό εκατομμύριο, αφήνοντάς τους ανάπηρους) θύμισε η διαρροή τοξικών αερίων στυρενίου, που έγινε στις 3:30 το πρωί της Πέμπτης στο εργοστάσιο της LG Polymers India, θυγατρικής της νοτιοκορεατικής εταιρίας LG Chemical Ltd. Το εργοστάσιο βρίσκεται στα περίχωρα της βιομηχανικής πόλης Βισαχαπάτναμ, στο ομόσπονδο κράτος Αντρα Πραντές της νοτιοανατολικής Ινδίας.
 
Το νέο «ατύχημα» (τα εισαγωγικά δεν τα βάζουμε τυχαία, όπως θα εξηγήσουμε παρακάτω) έγινε όταν ο κόσμος κοιμόταν και το δηλητηριώδες αέριο εξαπλώθηκε σε μία περιοχή ακτίνας τριών χιλιομέτρων, εκθέτοντας περισσότερους από χίλιους ανθρώπους στη φονική του επίδραση, σκοτώνοντας τουλάχιστον 13 (μεταξύ των οποίων δύο παιδιά) και στέλνοντας στα νοσοκομεία άλλους 285 μέχρι στιγμής, ενώ 5.000 αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.
 
Σύμφωνα με τους «Τάιμς της Νέας Υόρκης» (βλ. https://www.nytimes.com/2020/05/07/world/asia/india-lg-gas.html), το εργοστάσιο, που κατασκευάζει διάφορα πολυμερή, ήταν παλιό (από τη δεκαετία του ’90) και κακοσυντηρημένο, ενώ δεν τηρούνταν όλα τα μέτρα ασφαλείας, όπως κατήγγειλε ο πρόεδρος του σωματείου των εργαζομένων του εργοστασίου.
 
Το εργοστάσιο είχε κλείσει λόγω του κοροναϊού στα τέλη Μάρτη και αυτή τη βδομάδα βρισκόταν στη διαδικασία της επανέναρξης. Ενας πρώην μάνατζερ της εταιρίας υποστήριξε ότι η απουσία εργαζομένων ίσως να έπαιξε ρόλο, γιατί το υγρό στυρένιο χρειάζεται προσεκτική παρακολούθηση. Η ίδια η εταιρία δήλωσε ότι θα συνεργαστεί για να βρεθεί η αιτία, ενώ ο πρωθυπουργός του κρατιδίου δήλωσε ότι το ατύχημα έγινε όταν οι εργάτες διεξήγαγαν την προγραμματισμένη συντήρηση κατά την οποία διαπίστωσαν τη διαρροή σε μία δεξαμενή (βλ. https://edition.cnn.com/2020/05/07/asia/india-gas-leak-death-intl-hnk/index.html).
 
Ομως το στυρένιο αποθηκεύεται σε υγρή μορφή στις δεξαμενές. Σε ατμοσφαιρική πίεση το στυρένιο είναι υγρό και για να γίνει αέριο θα πρέπει να φτάσει στους 145 βαθμούς Κελσίου, που είναι το σημείο βρασμού του σε ατμοσφαιρική πίεση. Το στυρένιο είναι «άτιμο» υγρό, γιατί ο πολυμερισμός του, που πραγματοποιείται σε θερμοκρασίες άνω των 65^oC, δημιουργεί εξώθερμη αντίδραση που μπορεί να ανεβάσει τη θερμοκρασία του πάνω από το σημείο βρασμού και αν το εξαεριστικό της δεξαμενής δεν είναι καλά συντηρημένο ή είναι μικρότερης διαμέτρου από την απαιτούμενη, τότε μπορεί να αυξηθεί η πίεση και να αστοχήσει η δεξαμενή, απελευθερώνοντας τα δηλητηριώδη αέρια στο περιβάλλον (βλ. https://www.cpchem.com/bl/aromatics/en-us/Documents/Safe_Handling_and_Storage_of_Styrene_Monomer.pdf).
 
Από την άλλη, το σημείο ανάφλεξης του στυρενίου (δηλαδή η θερμοκρασία που μία σπίθα είναι ικανή να το αναφλέξει) είναι χαμηλότερο του πετρελαίου (είναι γύρω στους 30^oC). Ολα αυτά το κάνουν ιδιαίτερα επικίνδυνο, γι’ αυτό και όταν αποθηκεύεται σε δεξαμενές σε θερμά κλίματα (άνω των 25^oC για μεγάλο χρονικό διάστημα), αυτές θα πρέπει να είναι μονωμένες και να υπάρχει σύστημα αδρανοποίησης του τμήματος της δεξαμενής πάνω από τη στάθμη του υγρού, με άζωτο.
 

 
Από τις φωτογραφίες που δημοσιεύτηκαν οι δεξαμενές φαίνεται να είναι μονωμένες, όμως είναι προφανές ότι η θερμοκρασία δεν αυξάνεται από το χέρι του… θεού. Αρα, κάτι αστόχησε. Εγιναν θερμές εργασίες δίπλα στις δεξαμενές; Βούλωσαν τα εξαεριστικά λόγω κακής συντήρησης; Τι απέγινε το σύστημα αδρανοποίησης (αν υπήρχε);
 
Το σίγουρο είναι ότι δε φταίει ο… κοροναϊός και η έλλειψη προσωπικού λόγω της καραντίνας. Το γεγονός ότι η διαρροή έγινε κατά τη διάρκεια των εργασιών επαναλειτουργίας του εργοστασίου δείχνει ότι κάτι «βρωμάει». Η ανάγκη να καλυφθεί η «χασούρα» λόγω καραντίνας, σε συνδυασμό με τη χρόνια έλλειψη σωστής συντήρησης του εξοπλισμού αποθήκευσης ενός τόσο επικίνδυνου υγρού, έφτιαξαν το δολοφονικό μείγμα που πλήρωσαν χιλιάδες άνθρωποι στην περιοχή. Το έγκλημα γίνεται ακόμα πιο μεγάλο, αν αναλογιστούμε ότι το εργοστάσιο είναι κοντά σε κατοικημένη περιοχή! Ομως το κεφάλαιο δεν ενδιαφέρεται για τέτοιες… λεπτομέρειες!
 
Η κατάσταση των πληβειακών μαζών στην Ινδία είναι γνωστή. Ο κοροναϊός έκανε ακόμα πιο αβάσταχτη την ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων που αναγκάστηκαν να περπατήσουν εκατοντάδες χιλιόμετρα με τα πόδια για να πάνε στα χωριά τους προκειμένου να γλυτώσουν την ανεργία που τους περίμενε μετά την απόφαση για απαγόρευση κυκλοφορίας στη χώρα (βλ. https://www.eksegersi.gr/Επικαιρότητα/35399.Η-πανδημία-απειλεί-με-λιμό-τους-παρίες-του-πλανήτη). Το «ατύχημα» πρόσθεσε κι άλλα βάσανα στο λαό της Ινδίας.
 
Μην ανησυχείτε όμως. Η δικαιοσύνη θα λάμψει και πάλι, όπως έγινε με το «ατύχημα» της Union Carbide στo Μποπάλ, που είδαμε να «τιμωρείται» με… δύο χρόνια φυλάκιση, δεκαέξι χρόνια μετά! Οι οκτώ μανατζαραίοι που κρίθηκαν ένοχοι, λόγω εγκληματικής αδιαφορίας, καταδικάστηκαν το 2010 (https://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8725140.stm) σε δύο χρόνια φυλάκιση και χρηματικό πρόστιμο 2.125 δολαρίων ο καθένας! Πάντως, η «μητέρα Τερέζα» που είχε σπεύσει αμέσως – στις 12 Δεκέμβρη του 1984 – στο χώρο του ατυχήματος, έδωσε τότε τη συγχώρεσή της στους υπεύθυνους, καλώντας και το λαό «να δώσει συγχώρεση» (βλ. https://www.nytimes.com/1984/12/12/world/mother-teresa-carries-her-message-to-bhopal.html). Το σημαντικό είναι να μη διαταραχθεί η κερδοφορία του κεφαλαίου! Ισως γι αυτό και τη «μητέρα Τερέζα» την άκεναν… αγία!