Εφεση άσκησε νωρίτερα σήμερα ο εισαγγελέας Εφετών Στέλιος Κωσταρέλλος σε σημεία της απόφασης του Α’ Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων, που αφορούν τις ποινές που επιβλήθηκαν σε νεοναζιστές της Χρυσής Αυγής.
Ο συγκεκριμένος εισαγγελέας είναι βαθύς γνώστης της υπόθεσης καθώς ήταν ο αναπληρωτής εισαγγελέας στη δίκη, την οποία παρακολούθησε ανελλιπώς επί πεντέμισι χρόνια, ενώ είχε ασχοληθεί με την υπόθεση και στη φάση της προδικασίας. Στη δίκη αρνήθηκε να αγορεύσει, προφανώς για να μην αντιδικήσει με τη συνάδελφό του Αδαμαντία Οικονόμου και σπάσει το «ενιαίο της εισαγγελικής αρχής». Αν συμφωνούσε, θα είχε αγορεύσει στηρίζοντας την αθωωτική πρόταση της συναδέλφου του, όπως συνηθίζεται στις μεγάλης διάρκειας δίκες, στις οποίες συμμετέχουν και αναπληρωτές όλων των μελών της έδρας (για την περίπτωση που χρειαστεί αντικατάσταση).
Από έναν βαθύ γνώστη της δικογραφίας και της ακροαματικής διαδικασίας, που γνωρίζει κάθε λεπτομέρεια, θα περίμενε κανείς μια πλήρη έφεση, σύμφωνα με τα αιτήματα που είχαν υποβάλει οι συνήγοροι πολιτικής αγωγής της οικογένειας Φύσσα, των αιγύπτιων ψαράδων και των συνδικαλιστών του ΠΑΜΕ.
Ομως, ο εισαγγελέας Κωσταρέλλος έκανε «μισή» έφεση, αφήνοντας ανέγγιχτα τμήματα της απόφασης που έχουν τεράστια σημασία. Ετσι, συμβάλλει κι αυτός, στο πλαίσιο της δικαιοδοσίας του, στην αντιμετώπιση-χάδι που επεφύλαξε το δικαστήριο στους νεοναζιστές, παρά τη σημαντική απόφασή του να χαρακτηρίσει το νεοναζιστικό μόρφωμα εγκληματική οργάνωση.
Δεν έχουμε στη διάθεσή μας την έφεση του εισαγγελέα, ώστε να κρίνουμε αναλυτικά το σκεπτικό του. Περιοριζόμαστε έτσι σε επισημάνσεις για τα βασικά της σημεία, όπως εντοπίστηκαν από το ρεπορτάζ.
- Ο εισαγγελέας Κωσταρέλλος άσκησε έφεση κατά των ποινών που επιβλήθηκαν στο διευθυντήριο της εγκληματικής Χρυσής Αυγής (13 χρόνια σε Μιχαλολιάκο, Παππά, Λαγό, Κασιδιάρη, Παναγιώταρο, Γερμενή, 10 χρόνια στον Ματθαιόπουλο), θεωρώντας χαμηλές αυτές τις ποινές. Δεδομένου ότι το μάξιμουμ που μπορεί να επιβληθεί στους εφτά του διευθυντήριου είναι κάθειρξη 15 ετών, η έφεση του εισαγγελέα σ’ αυτό το σημείο έχει περισσότερο συμβολική σημασία. Ερχεται να στηρίξει την καταδίκη για εγκληματική οργάνωση και για το ρόλο του διευθυντήριου στην οργάνωση όλων των εγκλημάτων. Απ’ αυτή την άποψη, η εισαγγελική έφεση για εξάντληση της προβλεπόμενης ποινής είναι μια θετική κίνηση (δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι μέχρι τον Ιούλη του 2019 το μέγιστο της προβλεπόμενης ποινής ήταν 20 χρόνια και κατέβηκε στα 15 με τον Ποινικό Κώδικα που ψήφισε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ).
- Ο εισαγγελέας άσκησε έφεση για τις ποινές που επιβλήθηκαν στους πέντε δράστες της δολοφονικής επίθεσης στους αιγύπτιους ψαράδες (10 χρόνια στον Πανταζή και από 7 χρόνια στους άλλους τέσσερις, στους οποίους αναγνωρίστηκε ελαφρυντικό!). Πρόκειται επίσης για μια θετική πτυχή της έφεσης του εισαγγελέα Κωσταρέλλου. Γιατί, πραγματικά, παραείναι «χάδι» η ποινή των εφτά ετών που επιβλήθηκε στους νεοναζιστές που εισέβαλαν νυχτιάτικα στο σπίτι του και λιντσάρισαν έναν άνθρωπο που κοιμόταν στην ταράτσα του, χωρίς να τον ξέρουν, χωρίς να τους ξέρει, χωρίς να τους έχει κάνει τίποτα, μόνο και μόνο επειδή είναι μετανάστης. Στόχος τους ήταν να τον σκοτώσουν. Αυτό νόμισαν ότι είχαν πετύχει, όταν έφυγαν αφήνοντάς τον ακίνητο μέσα σε μια λίμνη αίματος. Ας σημειωθεί ότι χάρη στα ελαφρυντικά και στις χαμηλές ποινές, σε δύο από τους πέντε δράστες δόθηκε και αναστέλλουσα δύναμη στην έφεση και είναι ελεύθεροι!
- Ο εισαγγελέας, όμως, δεν ακολούθησε την ίδια λογική για τα μέλη του τάγματος εφόδου, που καταδικάστηκαν ως συνεργοί του Ρουπακιά στη δολοφονία του Παύλου Φύσσα. Επρεπε να ασκήσει έφεση και για τις χαμηλές ποινές αυτών των νεοναζιστών, όπως αιτήθηκε η οικογένεια Φύσσα. Γιατί το δικαστήριο παραχάιδεψε τους νεοναζιστές του τάγματος εφόδου της Νίκαιας.
- Η μεγαλύτερη, όμως, παράλειψη του εισαγγελέα Κωσταρέλλου ήταν η μη αποδοχή του αιτήματος που υπέβαλε η πολιτική αγωγή των συνδικαλιστών του ΠΑΜΕ. Μπορεί η υπόθεση του ΠΑΜΕ να φαίνεται ως η πιο «ελαφρά» από άποψη ποινικής αξιολόγησης, όμως ούτε ελαφρά στην πράξη υπήρξε (έχουμε ξαναγράψει πως μόνο από τύχη δεν υπήρξε νεκρός ή μόνιμα ανάπηρος), ενώ είναι εξαιρετικά σημαντική για τη θεμελίωση της κατηγορίας για εγκληματική οργάνωση.
Οπως γράψαμε από την πρώτη στιγμή, το δικαστήριο, μετατρέποντας την κατηγορία για τη δολοφονική επίθεση στο ΠΑΜΕ από κακούργημα σε πλημμέλημα, έκανε ένα «δώρο» στους νεοναζιστές. Τα πλημμελήματα θα έχουν παραγραφεί μέχρι να ολοκληρωθεί η δίκη σε δεύτερο βαθμό και κανένας νεοναζιστής δε θα εκτίσει ούτε μέρα ποινής γι’ αυτή την προσχεδιασμένη και καλά οργανωμένη δολοφονική επίθεση. Εξίσου σημαντικό, όμως, είναι το γεγονός ότι το ΠΑΜΕ και η πολιτική του αγωγή εξοβελίζονται από τη δίκη στο δεύτερο βαθμό.
Οπως πολύ σωστά είχαν επισημάνει οι συνήγοροι πολιτικής αγωγής σε ανακοίνωσή τους, η επίθεση στο ΠΑΜΕ «αποτέλεσε μία από τις τρεις βασικές υποθέσεις που συνεκδίκασε το δικαστήριο. Η εξέτασή της συνέβαλε σημαντικά να αναδειχτεί ο εγκληματικός ναζιστικός χαρακτήρας της Χρυσής Αυγής, καθώς και ιδιαίτερα η συνεργασία της με την εργοδοσία, τους εργολάβους της Ζώνης και τους εφοπλιστές, για το χτύπημα του ταξικού σωματείου των εργαζομένων, στοιχείο που καταρρίπτει και το μύθο της δήθεν “αντισυστημικής” δύναμης. Θα οδηγήσει – αν δεν ασκηθεί έφεση από τον αρμόδιο Εισαγγελέα – αφενός στην παραγραφή των αδικημάτων και στην ατιμωρησία των χρυσαυγιτών δραστών της συγκεκριμένης επίθεσης και αφετέρου στην αποστέρηση του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου από τη συμβολή των σοβαρών αποδεικτικών στοιχείων της υπόθεσης αυτής, για τη στήριξη του κατηγορητήριου κατά της ναζιστικής εγκληματικής οργάνωσης» (η έμφαση δική μας).
Το υλικό που δείχνει το σχεδιασμό της επίθεσης στο ΠΑΜΕ από την ηγεσία της ΧΑ είναι πολύ πλούσιο. Οι νεοναζιστές είχαν κάνει συσκέψεις, είχαν πάρει εντολές από το «κέντρο», είχαν εξοπλιστεί κατάλληλα (λοστάρια με καρφιά κτλ.) και -όπως είπαμε- μόνο από τύχη δε θρηνήσαμε κάποιο νεκρό από τους συνδικαλιστές του ΠΑΜΕ, που κολλούσαν αφίσες όταν δέχτηκαν την καταδρομική επίθεση του τάγματος εφόδου.
Από τις 9 Μάη του 2013, ο Παναγιώταρος είχε προαναγγείλει την επίθεση στο ΠΑΜΕ, λέγοντας χαρακτηριστικά «ξέρει ο περιφερειάρχης». Ο Αγγος κατέθεσε ότι του έστειλαν μήνυμα να είναι σε επιφυλακή εκείνη τη νύχτα: «Ομοιο μήνυμα μου εστάλη στις 12.30 τη νύχτα της ημέρας που έγιναν τα επεισόδια στο Πέραμα σε βάρος του ΠΑ.Μ.Ε., με το οποίο με καλούσαν να είμαι σε ετοιμότητα να πάω επιτόπου σε συγκεκριμένο σημείο εάν υπήρχε ανάγκη». Την επίθεση σχεδίασε η ηγετική ομάδα, η οποία κατήρτισε το επιτελικό σχέδιο και διέταξε τις δυνάμεις. Ως δύναμη κρούσης ενήργησε το τάγμα εφόδου του Περάματος, ενώ σε ετοιμότητα τέθηκε το τάγμα εφόδου της Νίκαιας.
Προτού γίνει η επίθεση, ο Λαγός μιλούσε με τον Δεβελέκο και του περιέγραφε τι πρόκειται να γίνει! Και μετά την επίθεση νέες περιγραφές για τον «Τασάρα» (Πανταζή) που τσάκισε «τα κουμμούνια». Ο Λαγός έστελνε μήνυμα στον Πατέλη, μετά την έρευνα της αστυνομίας στα γραφεία τους: «Εγινε Γιωργάρα, όλα καλά, τους γαμάμε σε όλα τα επίπεδα, δεν βρήκαν τίποτα και έφυγαν σαν κυνηγημένοι, μέχρι τελικής νίκης, το εννοώ». Κι όμως, ο Λαγός δεν κατηγορήθηκε για ηθική αυτουργία, ενώ το ΠΑΜΕ εξοβελίζεται από την κατ΄ έφεση δίκη, με τη μετατροπή του αδικήματος σε πλημμέλημα.
Ολα αυτά (και πολλά ακόμα) δε θα εκτεθούν αναλυτικά στη δίκη στο δεύτερο βαθμό. Η επίθεση στο ΠΑΜΕ (αρχικά χαρακτηρισμένη ως «απόπειρες ανθρωποκτονίας») έπρεπε να χαρακτηριστεί τουλάχιστον ως «βαριά σκοπούμενη σωματική βλάβη» (κακούργημα). Υπήρχαν όλα τα στοιχεία γι’ αυτό, όμως ο εισαγγελέας Κωσταρέλλος δεν έκανε δεκτό το αίτημα της πολιτικής αγωγής των συνδικαλιστών του ΠΑΜΕ, επικυρώνοντας έτσι ένα από τα πιο σοβαρά σφάλματα της πρωτόδικης δικαστικής απόφασης.
Συμπερασματικά, η έφεση του εισαγγελέα Κωσταρέλλου είναι «ένα βήμα μπρος, δυο βήματα πίσω». Προσπάθησε να κρατήσει ισορροπίες ανάμεσα στη δικαστική απόφαση και το δίκιο των θυμάτων (και της κοινωνίας), όμως η ισορροπία διαταράχτηκε και η ζυγαριά έγειρε υπέρ των νεοναζιστών.
