Ενα ακόμη επεισόδιο του διαρκούς διατροφικού σκανδάλου, αποκαλύφθηκε, με καθυστέρηση 2 μηνών και 8 ημερών, από τις ελβετικές αρχές. Σημειώνουμε την καθυστέρηση, γιατί είναι πολλοί οι ευρωλάγνοι που προσπαθούν να μας πείσουν πως τάχα μόνο στην Ελλάδα είναι μπάχαλο ο ελεγκτικός μηχανισμός, ενώ στις «προηγμένες» χώρες αυτός λειτουργεί τέλεια. Στις 6 Μάη, λοιπόν, οι ελβετικές αρχές ενημέρωσαν το Σύστημα Εγκαιρης Προειδοποίησης για τα Τρόφιμα και τις Ζωοτροφές, ότι στις 28 Φλεβάρη και στις 10 Μάρτη εισήχθησαν στην Ελλάδα 3.000 τόνοι ηλιέλαιου για λογαριασμό των εταιριών ΜΑΝΟΣ ΑΕ και ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΕ. Ετσι ο ΕΦΕΤ αναγκάστηκε την ίδια ημέρα να βγάλει δελτίο Τύπου και να ενημερώσει τον ελληνικό λαό γι’ αυτή την εισαγωγή.
Σ’ αυτή την πρώτη ανακοίνωσή της η διοίκηση του ΕΦΕΤ κρατούσε επιφυλάξεις, αναφέροντας ότι δεν επιβεβαιώθηκε ακόμη εάν το ραφιναρισμένο ηλιέλαιο είναι επιμολυσμένο, και καλούσε τις εταιρίες να προχωρήσουν στην ανάκληση των παρτίδων για λόγους προληπτικούς!
Και μόνο την ισχύουσα νομοθεσία να εφάρμοζε ο ΕΦΕΤ, θα έπρεπε, ακόμη και στην περίπτωση που από τρίτους πληροφορήθηκε για την εισαγωγή των 3.000 τόνων ηλιέλαιου, εφαρμόζοντας τον κανονισμό 178/2002, άρθο 18, δηλαδή τη λεγόμενη ανιχνευσιμότητα, από τις πρώτες κιόλας ώρες της 6ης Μάη να υποχρεώσει τις εταιρίες να του δώσουν κατάλογο με τις παρτίδες που διοχέτευσαν στην αγορά και όχι να τις καλεί να αποσύρουν τις ποσότητες για λόγους προληπτικούς.
Την Τετάρτη 14 Μάη, δηλαδή 8 ολόκληρες μέρες μετά τη λήψη του προειδοποιητικού σήματος, ο υφυπουργός Ανάπτυξης Γ. Βλάχος, στην αρμοδιότητα του οποίου υπάγεται ο ΕΦΕΤ, δήλωσε στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, ότι έχουν βρει μόνο τα 2/3 της εισαχθείσας ποσότητας και ότι ακόμα ψάχνουν για το υπόλοιπο 1/3! Μιλάμε για τον ορισμό της ξεδιαντροπιάς. Επειδή, όμως, το ζήτημα δεν είναι ηθικό, αλλά πολιτικό, έχουμε μια ακόμη επιβεβαίωση, ότι δε θέλουν να κάνει ουσιαστικούς ελέγχους ο ΕΦΕΤ.
Από το δελτίο Τύπου του ΕΦΕΤ στις 9 Μάη επιβεβαιώνεται η άποψή μας, ότι εάν δεν ειδοποιούσαν οι ελβετικές αρχές, δε θα έκαναν τίποτα και ο ελληνικός λαός θα έτρωγε και τους τρεις χιλιάδες τόνους επιμολυσμένου σπορέλαιου. Παραθέτουμε ένα απόσπασμα απ’ αυτό το δελτίο: «Στις 23 Απριλίου 2008 οι Γαλλικές Αρχές ενημέρωσαν το Σύστημα Εγκαιρης Προειδοποίησης για τα Τρόφιμα και τις Ζωοτροφές (RASFF) σχετικά με την διακίνηση ηλιέλαιου, στο οποίο υπήρχαν ορυκτέλαια, στις χώρες Ιταλία, Ολλανδία, Ισπανία, Αγγλία και Μαρόκο. Το ανωτέρω σήμα δεν αφορούσε την Ελλάδα». Η απλή λογική λέει, ότι ένας κρατικός οργανισμός που ενδιαφέρεται για την προστασία της δημόσιας υγείας, μόλις παραλαμβάνει ένα τέτοιο σήμα, αρχίζει και ψάχνει μήπως το πρόβλημα έχει φτάσει και εδώ. Και τι κάνει; Δειγματικούς ελέγχους, με τη μέγιστη διασπορά, γεωγραφική και επιχειρήσεων. Ομως, πέρα από την απλή λογική, υπάρχει και η νομοθεσία, η οποία και πάλι έγινε κουρελόχαρτο, για να αποδειχτεί για πολλοστή φορά ότι υπάρχει για προσχηματικούς και μόνο λόγους.
Ολα τα σήματα alert είναι υποχρεωτικά για όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ, ανεξάρτητα από το κράτος-μέλος που βρέθηκε το ακατάλληλο για κατανάλωση προϊόν (ύστερα από εισαγωγή είτε από τρίτες χώρες είτε από άλλο κράτος-μέλος). Σε τι ανάγεται η υποχρέωση; Η ενημέρωση των γαλλικών αρχών της 23ης Απρίλη δημοσιεύτηκε στο εβδομαδιαίο alert της 29ης Απρίλη. Ολα τα κράτη-μέλη της ΕΕ που το πληροφορήθηκαν είχαν την υποχρέωση να δεσμεύσουν όλες τις ποσότητες ηλιέλαιου προέλευσης Ουκρανίας, να πάρουν δείγματα για έλεγχο και να αποδεσμεύσουν τις ποσότητες μόνο στις περιπτώσεις που οι έλεγχοι στα δείγματα θα έβγαιναν αρνητικοί.
Ετσι, η δήλωση της διοίκησης του ΕΦΕΤ, ότι το σήμα κινδύνου «δεν αφορούσε την Ελλάδα», συνιστά ψευδή ισχυρισμό, που δεν έγινε για να καθησυχάσει τη λεγόμενη κοινή γνώμη, αλλά για να διατηρηθεί το ισχύον καθεστώς και να εξακολουθήσουν να μη παίρνονται αυτά τα μέτρα στους σταθμούς εισόδου τροφίμων και ζωοοτροφών στην Ελλάδα.
Στις 29 Απρίλη, που πήρε το alert, η Διοίκηση του ΕΦΕΤ όφειλε, μαζί με την άλλη αρμόδια κεντρική αρχή της Ελλάδας (υπουργείο Γεωργίας) να ενημερώσουν όλους τους προϊστάμενους των περιφερειακών κέντρων και των άλλων σημείων εισόδου προϊόντων φυτικού ενδιαφέροντος και να τους υποχρεώσουν να βρίσκονται σε ετοιμότητα και να δράσουν ανάλογα για ενδεχόμενες νέες εισαγωγές ηλιέλαιου από την Ουκρανία. Επίσης, να διαπιστώσουν αμέσως, αν την επίμαχη χρονική περίοδο μπήκαν και στην Ελλάδα παρτίδες ηλιέλαιου από την Ουκρανία (που είχαν μπει) και αν ναι, να εντοπίσουν αμέσως τους παραλήπτες τους, ώστε ο ΕΦΕΤ να ξεκινήσει άμεσα τη δέσμευση και τους απαραίτητους ελέγχους.
Ενημερωτικά αναφέρουμε, ότι τα σήματα alert οφείλουν να τα παρακολουθούν οι εντεταλμένοι υπάλληλοι του ΕΦΕΤ, των ΣΥΚΕ, των περιφερειακών κέντρων και των άλλων σημείων εισόδου προϊόντων φυτικού ενδιαφέροντος, της Διεύθυνσης Μεταποίησης του υπουργείου Γεωργίας, καθώς και της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής Δημόσιας Υγείας του ίδιου υπουργείου. Η υποχρέωση αυτή δεν απαλλάσσει τους υπεύθυνους υπηρεσιακούς παράγοντες των δύο αρμόδιων κεντρικών αρχών από την υποχρέωση να ελέγχουν όλες τις άλλες υπηρεσίες για το κατά πόσο εκπληρώνουν αυτή τους την υποχρέωση. Το κυριότερο, δεν τους απαλλάσσει από την υποχρέωση να διενεργούν ουσιαστικούς ελέγχους. Διευκρινίζουμε, ότι αρμόδια κεντρική αρχή για τον έλεγχο των εισαγόμενων από τρίτες χώρες τροφίμων, ζωοτροφών και αγροτικών προϊόντων είναι το υπουργείο Γεωργίας και όχι ο ΕΦΕΤ. Η διοί-κηση του ΕΦΕΤ, όμως, ενώ βάλλεται για την εισαγωγή του επιμολυσμένου ηλιέλαιου, δε βγαίνει να ξεφωνίσει την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Γεωργίας, αλλά αναφέρει υπαινικτικά, ότι «η άσκηση των ελέγχων στα τρόφιμα που εισάγονται και εξάγονται (χώρες εκτός ΕΕ) από τη χώρα διενεργείται από άλλες αρμόδιες αρχές και ΟΧΙ από τον ΕΦΕΤ». Η δήλωση αυτή συμπεριλήφθηκε στο τέλος του δελτίου Τύπου της 9ης Μάη, όμως κανείς από τους άσχετους δημοσιοκάφρους δεν πήρε χαμπάρι και έτσι ο υπουργός Γεωργίας Α. Κοντός έμεινε στο απυρόβλητο, ενώ κανονικά έπρεπε να ξεφωνίσουν και αυτόν, που διαιωνίζει και αναπαράγει τη μπαχαλοποίηση των κεντρικών ελεγκτικών μηχανισμών του υπουργείου του.
♦ Διαρκές το έγκλημα
Από τότε που κυκλοφόρησε η ΚΟΝΤΡΑ, σταθερά αποκαλύπτουμε με στοιχεία και συνάμα αποδεικνύουμε, ότι η διατροφική αλυσίδα χρησιμοποιείται από το μεγάλο κεφάλαιο για να αποκομίζει ανώτατα καπιταλιστικά κέρδη και όχι για να παράγει μαζικά υγιεινά και κατάλληλα για βρώση τρόφιμα. Προκειμένου δε να πετύχει αυτό το στόχο, έχει επιβάλει στις κυβερνήσεις του να κρατούν αποδιοργανωμένους τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, που πρέπει να περιορίζονται σε τυπικούς ελέγχους, μόνο και μόνο για να εξαπατούν τους εργαζόμενους που είναι η βασική καταναλωτική δύναμη. Οταν οι αποκαλύψεις του διατροφικού σκανδάλου είναι διαδοχικές, όπως έγινε «κολλητά» με τις διοξίνες και τη σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια, τότε οι Κομισάριοι και οι κυβερνήσεις των κυρίαρχων κρατών, που είναι συσπειρωμένα γύρω από το γαλλογερμανικό άξονα, παρεμβαίνουν με διορθωτικές κινήσεις σε επίπεδο ΕΕ. Για παράδειγμα, ίδρυσαν την Ευρωπαϊκή Αρχή Τροφίμων (ιδρύθηκε με τον κανονισμό 178/2002), προκειμένου να εξαπατήσουν τους ευρωπαϊκούς λαούς, ότι τάχα ενδιαφέρονται για την προστασία της υγείας τους. Το μόνο που τους ενδιαφέρει, όμως, είναι η εξασφάλιση του ίδιου επιπέδου κατανάλωσης. Παραμυθιάζουν αυτούς που αποτελούν τη μεγάλη καταναλωτική δύναμη, για να μη πέσουν οι πωλήσεις των εταιριών.
Προς επιβεβαίωση αυτού του ισχυρισμού μας θα παραθέσουμε μερικά χαρακτηριστικά αποσπάσματα από τις «αιτιολογικές σκέψεις» του κανονισμού 178/2002:
«Η πείρα έχει δείξει (σ.σ. προφανώς αναφέρονται στην κατάσταση που είχε διαμορφωθεί στους ευρωπαΪκούς λαούς την περίοδο από τα μέσα της δεκαετίας του ‘90 ως τις αρχές της δεκαετίας του ’00, μετά τις συνεχείς αποκαλύψεις των σκανδάλων των διοξινών στα κοτόπουλα και της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών), ότι είναι αναγκαίο να θεσπίζονται μέτρα που εγγυώνται, ότι δεν κυκλοφορούν στην αγορά μη ασφαλή τρόφιμα και εξασφαλίζουν ότι υπάρχουν τα συστήματα για τον εντοπισμό και την επίλυση των προβλημάτων σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων» (σ.σ. όπως η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων).
«Η ασφάλεια των τροφίμων και η προστασία των συμφερόντων των καταναλωτών δημιουργούν όλο και περισσότερες ανησυχίες στο ευρύ κοινό… Είναι ανάγκη να διασφαλίζεται ότι η εμπιστοσύνη των καταναλωτών… εξασφαλίζεται με την εκπόνηση νομοθεσίας για τα τρόφιμα».
«Η πείρα έχει δείξει ότι η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και των τροφίμων και των ζωοτροφών μπορεί να τεθεί σε κίνδυνο, όταν είναι αδύνατο να ανιχνευθεί η προέλευση των τροφίμων και των ζωοτροφών. Είναι συνεπώς ανάγκη να καθιερωθεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα ανιχνευσιμότητας εντός των επιχειρήσεων τροφίμων και ζωοτροφών ώστε να μπορούν να πραγματοποιούνται αποσύρσεις προϊόντων, ακριβείς και με συγκεκριμένο στόχο».
Σε ό,τι αφορά την επαγγελλόμενη αποτελεσματικότητα του συστήματος ανιχνευσιμότητας, που καθιερώθηκε με το άρθρο 18 του κανονισμού 178/2002, αρκεί να αναφέρουμε αυτό που ζούμε τις τελευταίες μέρες στη χώρα μας. Πέρασαν 8 μέρες (αναφερόμαστε μέχρι την περασμένη Τετάρτη, γιατί στο μεταξύ οι μέρες πρέπει να έχουν αυξηθεί) και ο ΕΦΕΤ δε μπόρεσε ακόμη να συγκεντρώσει όλο το επιμολυσμένο ηλιέλαιο από την Ουκρανία που δεν καταναλώθηκε, ούτε να εντοπίσει τα προϊόντα στα οποία χρησιμοποιήθηκε ως πρώτη ύλη. Θαυμάστε την αποτελεσματικότητα του συγκεκριμένου άρθρου και όλου του νομοθετικού πλαισίου της ΕΕ, που ψηφίστηκε μετά του 2002 από τα τρία θεσμικά όργανα (Συμβούλιο Υπουργών, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Κομισιόν).
♦ Ελεγκτικοί μηχανισμοί μπάχαλο
Χρόνια τώρα με στοιχεία αποδεικνύουμε την επιβεβλημένη από το κεφάλαιο, τις κυβερνήσεις του (μπλε και πράσινες) και την ΕΕ αποδιοργάνωση των ελεγκτικών μηχανισμών του υπουργείου Γεωργίας, με στόχο να αποκομίζει ανεμπόδιστα ανώτατα καπιταλιστικά κέρδη. Θυμίζουμε, για παράδειγμα, τα άρθρα μας για την πρακτική του νυν υπουργού Α. Κοντού να συγκεντρώνει μέσω του «Γραφείου για την εισαγωγή τροφίμων από τρίτες χώρες» τα στοιχεία για τρόφιμα που έχουν απορριφθεί από το ΣΥΚΕ Πειραιά και να τα παρουσιάζει, μέσω της συγκεντρωτικής δημοσιοποίησής τους, ως απόδειξη της δήθεν σοβαρής δουλειάς που γίνεται στους ελέγχους των εισαγόμενων προϊόντων. Θυμίζουμε ακόμη, τις αποφάσεις της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Προστασίας του Καταναλωτή (ΓΔΥΠΚ) της Κομισιόν, που υπάγεται στον Επίτροπο Υγείας της ΕΕ, για παραπομπή της Ελλάδας, μία φορά για την έλλειψη προσωπικού (η απόφαση αυτή εκκρεμεί από το 2004) και μία επειδή δεν έλυσε το τεράστιο πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί στην Ελλάδα με τη μη υγιειονομική καταστροφή και ταφή των υποπροϊόντων των σφαγείων και τη συνολικά άθλια κατάσταση που επικρατεί στα ελληνικά σφαγεία, δημοτικά και μη, τα οποία έχουν και κωδικό λειτουργίας εγκεκριμένο από την Κομισιόν (η εφαρμογή και αυτής της απόφασης εκκρεμεί, γιατί είναι μηδενική η ευαισθησία των Κομισάριων για ζητήματα αποδιοργάνωσης των ελεγκτικών μηχανισμών, που είναι πανευρωπαϊκό φαινόμενο).
Την τρέχουσα τετραετία (2004- 2008) πολλά κλιμάκια του Γραφείου Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων, που υπάγονται στην ΓΔΥΠΚ έχουν επισκεφθεί την Ελλάδα και έχουν συντάξει εκθέσεις-καταπέλτες για την κατάσταση και των ελεγκτικών μηχανισμών φυτικού ενδιαφέροντος, στους οποίους επικεφαλείς είναι γεωπόνοι. Οι Κομισάριοι περιορίζονται σε ανέξοδες νουθεσίες, παρά το ότι η κατάσταση παραμένει η ίδια και στην επόμενη επιθεώρηση που κάνει το κλιμάκιο, μετά από δύο χρόνια.
Με τον Κανονισμό 178/2002 έπρεπε τώρα να λειτουργεί το σύστημα της ανιχνευσιμότητας. Με το επεισόδιο του επιμολυσμένου ηλιέλαιου αποδείχτηκε ότι το σύστημα αυτό δε λειτουργεί. Η διοίκηση του ΕΦΕΤ δεν αισθάνεται την ανάγκη να γνωστοποιήσει αυτό το γεγονός στον ελληνικό λαό και να προχωρήσει στην άμεση αφαίρεση της άδειας λειτουργίας των εταιριών ΜΑΝΟΣ ΑΕ και ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΕ και μόνο επειδή δεν διαθέτουν σύστημα ανιχνευσιμότητας, ώστε να μπορούν να ενημερώσουν άμεσα που διατέθηκε και το τελευταίο κιλό των μολυσμένων παρτίδων που εισήγαγαν (κάτι ψέλλισε την Πέμπτη ο υφυπουργός Βλάχος, μετά από τόσες μέρες και χωρίς να είναι καθαροί οι όροι). Οταν οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες δεν τολμούν να κλείσουν αυτές τις εταιρίες, πού να βρουν τα κότσια να κλείσουν κάποια από τις αλυσίδες σουπερμάκετ, οι οποίες εισήγαγαν οι ίδιες ή αγόρασαν από τους εισαγωγείς ποσότητες σπορέλαιου;
Δεν είναι περίεργο ότι μετά από τόσο καιρό ούτε οι ευρωπαϊκοί ούτε ελληνικοί ελεγκτικοί μηχανισμοί γνωστοποίησαν τις αιτίες της επιμόλυνσης του ηλιέλαιου με ορυκτέλαια; Μήπως η επιμόλυνση οφείλεται στις δεξαμενές των πλοίων που μεταφέρουν τα έλαια διάφορων τύπων; Θυμίζουμε εδώ παρεμπιπτόντως, τις δεξαμενές πρώην γκαζάδικων, που με μερικές επιδιορθώσεις της πλάκας μετατρέπονται σε υδροφόρα που εφοδιάζουν όλα τα νησιά της Ελλάδας. Μήπως έχουμε και εδώ ανάλογη περίπτωση; Δηλαδή η επιμόλυνση να είναι μόνιμη και όχι συμπτωματική και να καταναλώνουμε επί χρόνια ηλιέλαιο με… ολίγη από βαλβολίνες; Μήπως γι’ αυτό αποκρύπτουν τη βασική αιτία της επιμόλυνσης;
Το ζήτημα είναι τεράστιο, το διατροφικό σκάνδαλο έχει πάρει εφιαλτικές διαστάσεις, γι’ αυτό θα επανέλθουμε.
