«Βρετανικά πανεπιστήμια πλήρωσαν εταιρία ασφαλείας για να «κατασκοπεύει» φιλοπαλαιστίνιους φοιτητές». Αυτός είναι ο τίτλος έρευνας που πραγματοποίησαν από κοινού το Al Jazeera English και το Liberty Investigates και παρουσιάστηκε χτες από το Al Jazeera English.
Η έρευνα αποκαλύπτει πώς μια εταιρία που διοικείται από πρώην αξιωματούχους στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών παρακολουθούσε τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και πραγματοποιούσε ελέγχους ιστορικού σε παλαιστίνιο προσκεκλημένο ομιλητή.
ΠΗΓΗ: Al Jazeera English
Δώδεκα βρετανικά πανεπιστήμια πλήρωσαν μια ιδιωτική εταιρεία που διοικείται από πρώην αξιωματούχους στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών για να «κατασκοπεύει» φοιτητές διαδηλωτές και ακαδημαϊκούς, συμπεριλαμβανομένων όσων εξέφρασαν αλληλεγγύη προς την Παλαιστίνη. Κοινή έρευνα των Al Jazeera English και Liberty Investigates αποκάλυψε στοιχεία ότι η Horus Security Consultancy Limited εξέταζε εκτενώς λογαριασμούς φοιτητών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και πραγματοποιούσε μυστικές αξιολογήσεις απειλών τρομοκρατίας για λογαριασμό ορισμένων από τα πιο ελίτ ιδρύματα της Βρετανίας. Η Horus, που αυτοχαρακτηρίζεται ως «κορυφαία εταιρεία πληροφοριών», έχει λάβει τουλάχιστον 440.000 λίρες (594.000 δολάρια) από πανεπιστήμια από το 2022.
Μεταξύ όσων παρακολουθήθηκαν ήταν ένας παλαιστίνιος ακαδημαϊκός που είχε προσκληθεί να δώσει διάλεξη στο Manchester Metropolitan University και ένας διδακτορικός φοιτητής υπέρ της Γάζας στο London School of Economics, σύμφωνα με εσωτερικά έγγραφα. Τον Οκτώβρη του 2024, το Πανεπιστήμιο του Bristol παρείχε στην εταιρία μια λίστα φοιτητικών ομάδων διαμαρτυρίας για τις οποίες επιθυμούσε να λαμβάνει ειδοποιήσεις, σύμφωνα με εσωτερικό email του πανεπιστημίου. Η λίστα περιλάμβανε φιλοπαλαιστινιακές ομάδες και ακτιβιστές για τα δικαιώματα των ζώων.
Συνολικά, 12 πανεπιστήμια πλήρωσαν την εταιρία για την παρακολούθηση διαμαρτυριών στους πανεπιστημιακούς χώρους. Μεταξύ αυτών ήταν επίσης το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, το Imperial College London, το University College London (UCL), το King’s College London (KCL), το Πανεπιστήμιο του Sheffield, το Πανεπιστήμιο του Leicester, το Πανεπιστήμιο του Nottingham και το Cardiff Metropolitan University.
Δεν υπάρχει ένδειξη ότι αυτή η δραστηριότητα είναι παράνομη, αναφέρει το δημοσίευμα. Αναφέρει επίσης πως όλα τα ιδρύματα που αναφέρονται στο άρθρο κλήθηκαν να σχολιάσουν από τα Al Jazeera και Liberty Investigates.
Η Οξφόρδη, το UCL, το KCL, τα Πανεπιστήμια του Leicester και του Nottingham δεν απάντησαν στα αιτήματα για σχόλιο. Το Πανεπιστήμιο του Sheffield δήλωσε ότι χρησιμοποιεί εξωτερικές υπηρεσίες για «επισκόπηση του ορίζοντα» (horizon scanning) σχετικά με ζητήματα που ενδέχεται να επηρεάσουν το πανεπιστήμιο, όπως μεγάλες επερχόμενες διαμαρτυρίες, και ότι είναι «εσφαλμένο» να υποστηρίζεται ότι αυτό είχε στόχο να αποθαρρύνει τον ακτιβισμό. Πρόσθεσε ότι δεν κοινοποίησε δεδομένα φοιτητών στη Horus, ούτε της ανέθεσε την παρακολούθηση συγκεκριμένων ατόμων, και ότι προτεραιότητά του είναι η διατήρηση ενός ασφαλούς περιβάλλοντος ενώ παράλληλα υποστηρίζει τη νόμιμη διαμαρτυρία.
Το Imperial College London αρνήθηκε ότι οι υπηρεσίες που πληρώνει στη Horus συνιστούν παρακολούθηση φοιτητών. Ανέφερε επίσης ότι δεσμεύεται στην ελευθερία του λόγου και ότι χρησιμοποιεί τη Horus για να «βοηθά στον εντοπισμό πιθανών κινδύνων ασφάλειας για την κοινότητά του, που μπορεί να περιλαμβάνουν δραστηριότητα διαμαρτυρίας κοντά στους χώρους του. Ολες αυτές οι πληροφορίες προέρχονται από δημόσια διαθέσιμες πηγές».
Η Horus ιδρύθηκε το 2006 μέσα στην ομάδα ασφάλειας της Οξφόρδης από τον πρώην αντισυνταγματάρχη Jonathan Whiteley, ο οποίος, σύμφωνα με την ιστοσελίδα της εταιρίας, διαθέτει «23ετή καριέρα στη διαχείριση επιχειρήσεων ασφάλειας, πληροφοριών και αντικατασκοπείας σε όλο τον κόσμο». Μεγάλη πρακτοράντζα δηλαδή. Το 2020, ο συνταγματάρχης Tim Collins έγινε διευθυντής της μητρικής εταιρίας. Αυτός έχει δημόσια αποδώσει την αύξηση του αριθμού και του μεγέθους των διαδηλώσεων υπέρ της Γάζας σε δυτικές χώρες σε μια «ρωσο-ιρανική οργανωμένη εκστρατεία στα μέσα ενημέρωσης». Εχει επίσης ζητήσει την απέλαση από το Ηνωμένο Βασίλειο μη βρετανών διαδηλωτών «που παραφέρονται»!
Η εταιρία πληρώθηκε συνολικά 443.943 λίρες (510.534 ευρώ) μεταξύ Γενάρη 2022 και Μαρτίουάρτη 2025 για να παρέχει πληροφορίες σε πανεπιστήμια στο Ηνωμένο Βασίλειο σε διάφορους τομείς.
Η Gina Romero, ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για την ελευθερία του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι ειρηνικά δήλωσε ότι «η χρήση τεχνητής νοημοσύνης για τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων φοιτητών, υπό το πρόσχημα της πληροφόρησης από ανοικτές πηγές, εγείρει σοβαρές νομικές ανησυχίες», καθώς αυτό επιτρέπει τη συλλογή δυσανάλογα μεγάλου όγκου δεδομένων για φοιτητές από εταιρίες που δεν υπόκεινται σε δημόσιο έλεγχο, και τα δεδομένα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για σκοπούς που οι ίδιοι οι φοιτητές δεν μπορούν να προβλέψουν.
Αυτό, βέβαια, γίνεται ήδη σε τεράστια κλίμακα, καθώς οι κρατικές ασφαλίτικες και πρακτόρικες υπηρεσίες συνεργάζονται με ιδιωτικές εταιρίες σε όλα τα επίπεδα συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων που αφορούν τις πολιτικές δραστηριότητες των ανθρώπων. Ας θυμηθούμε και την ιστορία του Predator επί του οποίου συνεργάζονταν η ΕΥΠ/ΚΥΠ (και απευθείας το μέγαρο Μαξίμου) με μια ιδιωτική εταιρία που διευθύνει ένας απόστρατος σιωνιστής πράκτορας.
Το Al Jazeera επικοινώνησε κατ’ επανάληψη με τη Horus και τον επικεφαλής της, αλλά δεν πήρε απαντήσεις για όσα αποκάλυψε η έρευνα. Επτά από τα πανεπιστήμια-πελάτες της Horus αρνήθηκαν αιτήματα πρόσβασης σε πληροφορίες από τα Al Jazeera και Liberty Investigates για αντίγραφα των ενημερώσεων που έχουν λάβει από την εταιρία. Τέσσερα δήλωσαν ότι τα έγγραφα είναι εμπιστευτικά — παρότι φαινομενικά βασίζονται σε πληροφορίες που βρίσκονται ήδη στο δημόσιο πεδίο. Έξι πανεπιστήμια υποστήριξαν ότι η ελεύθερη δημοσιοποίησή τους θα υπονόμευε το επιχειρηματικό μοντέλο της Horus. Βρέθηκαν ωστόσο άλλα έγγραφα και emails που αποκτήθηκαν μέσω αιτημάτων από τρία πανεπιστήμια (το Bristol, το LSE και το Manchester Metropolitan) που ρίχνουν κάποιο φως στο ρόλο που διαδραματίζει η ιδιωτική εταιρία πληροφοριών στην καταστολή του πανεπιστημιακού ακτιβισμού στη Βρετανία.
Η Jo Grady, γενική γραμματέας της μεγαλύτερης ένωσης διδασκόντων και πανεπιστημιακού προσωπικού στο Ηνωμένο Βασίλειο, της University and College Union (UCU), δήλωσε στο Al Jazeera ότι είναι «ντροπιαστικό» το γεγονός ότι τα ιδρύματα «σπατάλησαν εκατοντάδες χιλιάδες λίρες κατασκοπεύοντας τους ίδιους τους φοιτητές τους».
Σύμφωνα με όσα έβγαλε το ρεπορτάζ του Liberty Investigates, γινόταν εξατομικευμένη παρακολούθηση φοιτητριών και φοιτητών που συμμετείχαν στις φιλο-παλαιστινιακές διαμαρτυρίες. Αναφέρονται συγκεκριμένα παραδείγματα τέτοιων παρακολουθήσεων. Η Horus ξεδιάλεγε αναρτήσεις των «ζωηρών» και τις έστελνε στα πανεπιστήμια για «να έχουν τον νου τους». Κανονικό φακέλωμα.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της παλαιστινιο-αμερικανίδας ακαδημαϊκού Rabab Ibrahim Abdulhadi, που προσκλήθηκε να μιλήσει σε σειρά διαλέξεων του Manchester Metropolitan University (MMU), τον Ιούνη του 2023, στη μνήμη του βρετανού φοιτητή Tom Hurndall, ο οποίος σκοτώθηκε από σιωνιστή ελεύθερο σκοπευτή στη Γάζα το 2003. Το πανεπιστήμιο ζήτησε από τη Horus να πραγματοποιήσει μυστική «αξιολόγηση απειλής» αντιτρομοκρατικού χαρακτήρα για την 70χρονη παλαιστίνια ακαδημαϊκό. Φυσικά, το «κοσκίνισμα» της ακαδημαϊκού ήταν νόμιμο, αφού ο νόμος του Ηνωμένου Βασιλείου για την Αντιτρομοκρατία και την Ασφάλεια του 2015 απαιτεί από τα πανεπιστήμια να εξετάζουν τον κίνδυνο εξωτερικοί ομιλητές να εκφράζουν «εξτρεμιστικές» απόψεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν άτομα στην τρομοκρατία.
Η παλαιστίνια ακαδημαϊκός από το Σαν Φραντσίσκο θα έκανε ομιλία με τίτλο: «75 Χρόνια Nakba, Sumoud και Αλληλεγγύη: Τιμώντας τον Tom Hurndall – Παλαιστίνιο Μάρτυρα». Οταν οι δημοσιογράφοι της ζήτησαν να σχολιάσει την παρακολούθησή της, δήλωσε σοκαρίστηκε μαθαίνοντας ότι συνιστά απειλή. «Υποτίθεται ότι είσαι αθώος μέχρι αποδείξεως του εναντίου… αλλά αυτοί υπέθεσαν ενοχή και άρχισαν να με ερευνούν εξαιτίας του επιστημονικού μου έργου. Τι υποτίθεται ότι πρέπει να μελετώ και να διδάσκω για να αποφύγω αυτή την αδικαιολόγητη, άδικη και άδικη επιτήρηση;», είπε.
Εκπρόσωπος του MMU δήλωσε στο Al Jazeera: «Για να διασφαλίσουμε την ασφάλεια της κοινότητάς μας και των εξωτερικών ομιλητών, πραγματοποιούμε τακτικά ελέγχους ιστορικού και αξιολογήσεις πριν από εκδηλώσεις, ώστε να εντοπίζουμε πιθανούς κινδύνους και να λαμβάνουμε τα απαραίτητα μέτρα ασφάλειας».
Ξεχωριστά, το Πανεπιστήμιο του Manchester — διαφορετικό ίδρυμα στην ίδια πόλη — επιβεβαίωσε στο Al Jazeera ότι, από τον Ιούλιο του 2023, έχει αναθέσει στη Horus να πραγματοποιήσει παρόμοιες εκθέσεις για δύο προσκεκλημένους ομιλητές που επρόκειτο να συζητήσουν «γεωπολιτικά ζητήματα». Το πανεπιστήμιο αρνήθηκε να αποκαλύψει την ταυτότητα των ομιλητών ή να επιβεβαιώσει αν ήταν Παλαιστίνιοι ή αν υποστήριζαν φιλοπαλαιστινιακές θέσεις.
Εσωτερικά emails προσωπικού του Πανεπιστημίου του Bristol προς τη Horus αποκαλύπτουν ότι το ίδρυμα έχει πληρώσει τουλάχιστον 8.700 λίρες (10.005 ευρώ) για μια «εξατομικευμένη» υπηρεσία ειδοποιήσεων που καλύπτει «οτιδήποτε σχετίζεται με προτεινόμενες φοιτητικές διαμαρτυρίες [και] περιλαμβάνει κάθε δραστηριότητα διαμαρτυρίας σε ολόκληρη την πόλη» από τον Μάη του 2024. Το πανεπιστήμιο παρείχε στην εταιρία λίστα ομάδων προς παρακολούθηση, την οποία όμως απέκρυψε επικαλούμενο προσωπικά δεδομένα.
Εκπρόσωπος του Πανεπιστημίου του Bristol δήλωσε ότι η εταιρία συλλέγει «δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες για κάθε δραστηριότητα διαμαρτυρίας από οποιαδήποτε ομάδα στην πόλη που θα μπορούσε ενδεχομένως να επηρεάσει την ασφάλεια της πανεπιστημιακής μας κοινότητας». Πρόσθεσε: «Μας βοηθά να λαμβάνουμε ενημερωμένες αποφάσεις για το πού μπορεί να χρειαστεί να αναπτυχθεί το προσωπικό ασφαλείας μας ώστε να παρέχει υποστήριξη και αν πρέπει να μεταδοθούν πληροφορίες σε φοιτητές και προσωπικό».
Εκθεση του European Legal Support Centre που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους διαπίστωσε ότι ακαδημαϊκοί και φοιτητές ήταν πιο πιθανό να αντιμετωπίσουν καταστολή λόγω φιλοπαλαιστινιακών απόψεων από οποιαδήποτε άλλη ομάδα στη Βρετανία. Η Romero, ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ, δήλωσε ότι αυτή η «ανησυχητική» παρακολούθηση από τη Horus έχει συμβάλει σε μια «κατάσταση τρόμου» που έχει παρατηρήσει μεταξύ φοιτητών-ακτιβιστών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οπως ανέφερε, «οι περισσότεροι φοιτητές με τους οποίους έχω έρθει σε επαφή βιώνουν ψυχολογικό τραύμα, ψυχική εξάντληση και burnout […] πολλοί από αυτούς εγκαταλείπουν εντελώς τον ακτιβισμό».
Ο συνταγματάρχης Collins της Horus ρωτήθηκε από την εφημερίδα News Letter του Belfast τον Γενάρη του 2024 γιατί η σύγκρουση Ισραήλ–Γάζας προκάλεσε τόσο εκτεταμένες διαμαρτυρίες σε σύγκριση με άλλους πολέμους. Μολονότι βρισκόταν σε εξέλιξη μια γενοκτονία, ο πρώην αξιωματικός των SAS, καταγόμενος μάλιστα από τη Βόρεια Ιρλανδία, είχε διαφορετική άποψη, γράφει το δημοσίευμα του Al Jazeera English: «Αυτό που βλέπουμε στην πραγματικότητα είναι μια εκστρατεία στα μέσα ενημέρωσης ενορχηστρωμένη από τη Ρωσία και το Ιράν, η οποία γίνεται πρόθυμα αποδεκτή από τη Δύση», δήλωσε στην News Letter. Δύο μήνες νωρίτερα, είχε δηλώσει στην εφημερίδα Express ότι φιλοπαλαιστίνιοι διαδηλωτές που «παραφέρονται» θα πρέπει να «αντιμετωπίζουν όλες τις συνέπειες του νόμου… και όσοι δεν είναι από αυτή τη χώρα θα πρέπει να απελαύνονται ώστε να μην μπορούν ποτέ να επιστρέψουν»!
