Στις 31/5 εκπρόσωποι των υπουργείων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης των 47 χωρών μελών του Ευρωπαϊκού Χώρου Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συναντήθηκαν για να κάνουν απολογισμό της έως τώρα συνεργασίας τους και να καθορίσουν την κατεύθυνση που θα ακολουθήσουν την περίοδο 2025-27.
Το ανακοινωθέν που εξέδωσε η ΕΕ αναφέρει τα εξής:
«Οι υπουργοί έλαβαν περαιτέρω μέτρα για την πλήρη εφαρμογή της διαδικασίας της Μπολόνια. Με τις επικαιροποιημένες δεσμεύσεις της για άρση των εμποδίων στη μαθησιακή κινητικότητα, για διεθνοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ποιοτική εκπαίδευση, η Επιτροπή οικοδομεί ισχυρούς δεσμούς με εμβληματικές πρωτοβουλίες της ΕΕ, όπως η πρωτοβουλία για τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, το σχέδιο για το Ευρωπαϊκό Πτυχίο, η σύσταση του Συμβουλίου «Η Ευρώπη σε κίνηση» και η πρωτοβουλία για την ευρωπαϊκή φοιτητική ταυτότητα.
Το ανακοινωθέν υποστηρίζει τους στόχους της λεγόμενης διαδικασίας της Μπολόνια, για πιο συγκρίσιμη τριτοβάθμια εκπαίδευση εντός του Ευρωπαϊκού Χώρου Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, με σεβασμό των θεμελιωδών ακαδημαϊκών αξιών. Η διαδικασία της Μπολόνια —μια διακυβερνητική πρωτοβουλία τριτοβάθμιας εκπαίδευσης— βασίζεται σε δεσμεύσεις για ένα σύστημα τριών κύκλων (πτυχίο, μεταπτυχιακό και διδακτορικό), αυτόματη αναγνώριση των μαθησιακών αποτελεσμάτων και προσόντων σύμφωνα με τη σύμβαση της Λισαβόνας για την αναγνώριση τίτλων και διασφάλιση ποιότητας σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και κατευθυντήριες γραμμές».
Δηλαδή, οι υπουργοί, κάτω από τη μπαγκέτα των ισχυρών ιμπεριαλιστικών χωρών της ΕΕ, αποφάσισαν να επιβάλουν στις χώρες τους την πλήρη εφαρμογή της διαδικασίας της Μπολόνια, μιας κακόφημης συνθήκης που τελικά υποβαθμίζει τις πανεπιστημιακές σπουδές, αφού τις διασπά σε κύκλους, με τον πρώτο εξ αυτών απλά τριετή, καθιερώνει την αποτίμηση των σπουδών και των «περιόδων σπουδών» σε πιστωτικές μονάδες, που μπορούν να συλλέγονται και από συστήματα εκτός τυπικής εκπαίδευσης, την αξιολόγηση των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων με κριτήρια τον βαθμό κατάκτησης της επιχειρηματικής τους λειτουργίας και της προσαρμογής τους στις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας.
Στην Ελλάδα ήδη πολλές από αυτές τις κατευθύνσεις έχουν βρει εφαρμογή ή έχουν δρομολογηθεί, κάποιες ιδιαίτερα μετά τα νομοθετήματα της διακυβέρνησης Μητσοτάκη (π.χ. αποτίμηση σπουδών σε πιστωτικές μονάδες, επιχειρηματική λειτουργία των ΑΕΙ, αξιολόγηση στη βάση σκληρής ανταγωνιστικότητας, πτυχία-σούπα σύμφωνα με τις απαιτήσεις της καπιταλιστικής αγοράς), όμως ακόμη οι βασικές πανεπιστημιακές σπουδές στα ελληνικά δημόσια ΑΕΙ (προπτυχιακές σπουδές) είναι τουλάχιστον τετραετείς. Ομως η ίδρυση και λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων και στην Ελλάδα, σύμφωνα με όσα δρομολογεί ο Μητσοτάκης, των οποίων τα «πτυχία» θα είναι ισότιμα με αυτά των ελληνικών δημόσιων πανεπιστημίων, αναπόφευκτα θα οδηγήσει και στην υποβάθμιση των πανεπιστημιακών σπουδών των ελληνικών ΑΕΙ.
Οσον αφορά δε, τη σύμβαση της Λισαβόνας, με βάση την οποία «ανωτατοποιούνται» τα κολλέγια, ο Πιερρακάκης δεσμεύτηκε ότι οσονούπω θα την κυρώσει και η Ελλάδα.
Στο ανακοινωθέν της ΕΕ αναφέρεται ότι εμβληματική πρωτοβουλία είναι και το σχέδιο για το «Ευρωπαϊκό Πτυχίο».
Σε άρθρο μας με τίτλο «Κρατικά, ιδιωτικά, κερδοσκοπικά, ‘’μη κερδοσκοπικά’’ πανεπιστήμια, όλα στον πολτό του ‘’ευρωπαϊκού πτυχίου’’» σημειώναμε τα εξής:
Πρόκειται, δηλαδή για μια κίνηση των ισχυρών ιμπεριαλιστικών κρατών που κάνουν το κουμάντο στην ΕΕ να βελτιώσουν τις προϋποθέσεις του σκληρού ανταγωνισμού τους σε σχέση με το αμερικάνικο κεφάλαιο και τα κείθε του Ατλαντικού πανεπιστήμια, που μαζεύουν το «χαρτί» φοιτητών-πελατών από διάφορες χώρες επιβάλλοντας υψηλά δίδακτρα (οι ελίτ σχολές προορίζονται μόνο για «γερά πορτοφόλια», ενώ και τα φοιτητικά δάνεια έχουν ξεπεράσει το 1 τρις.)
Οσο για τα κριτήρια «ποιότητας» των πανεπιστημίων -που θα μετέχουν σε αυτήν τη σύμπραξη- που επικαλείται ο Μαργαρίτης Σχοινάς, καλύτερα ας καγχάσουμε. Οταν τσουβαλιάζονται τα πάντα όλα, κρατικά, ιδιωτικά, κερδοσκοπικά και «μη κερδοσκοπικά» ιδρύματα, όταν ο στόχος είναι η εισροή «φοιτητών-πελατών» αντιλαμβανόμαστε το βάρος αυτών των «κριτηρίων».
Αλλωστε η ίδια η πρόταση της Κομισιόν, φροντίζει να δώσει τα «εχέγγυα» αυτής της υποτιθέμενης ποιότητας, αναφέροντας ότι τα κοινά προγράμματα σπουδών θα βασίζονται «στα εργαλεία και τα πρότυπα της Μπολόνια»,…
Αντάμα με την προσέλκυση φοιτητών-πελατών, η Επιτροπή αποσκοπεί στο να διαμορφώσει αυτούς τους πελάτες και σε μελλοντικούς «αγγελιοφόρους» και κομιστές των ιδεών και συμφερόντων της, πετυχαίνοντας και μέσω αυτών τη διείσδυση του ευρωπαϊκού κεφαλαίου στις χώρες προέλευσής τους: «Ο στόχος της εισαγωγής ενός ευρωπαϊκού πτυχίου είναι η συνεισφορά στην ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης τροφοδοτώντας τους αποφοίτους με μελλοντικές δεξιότητες και ‘’παρέχοντας ταυτόχρονα ένα ισχυρό σύμβολο της κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας αλλά και ισχυρή αίσθηση του ευρωπαϊκού ανήκειν, ενισχύοντας τις κοινές ακαδημαϊκές αξίες και φέρνοντας κοντά ανθρώπους και πανεπιστήμια’’».
Πώς θα απονέμεται τώρα το «ευρωπαϊκό πτυχίο»; Σύμφωνα με την Κομισιόν «θα απονέμεται μετά από διακρατικά προγράμματα bachelor, master ή διδακτορικό που θα παρέχονται σε εθνικό, περιφερειακό ή θεσμικό επίπεδο, θα αναγνωρίζεται αυτόματα παντού στην ΕΕ, θα απονέμεται από κοινού και σε εθελοντική βάση από μια ομάδα πανεπιστημίων σε όλη την Ευρώπη».
Εδώ, αξίζει να θυμίσουμε ότι η Ελλάδα ήδη προέτρεξε και έκανε τέτοιου είδους διακρατική συμφωνία με την Κύπρο, βάσει της οποίας αναγνωρίστηκαν ντε φάκτο όλα τα μαγαζιά των εμπόρων της γνώσης που κατοικοεδρεύουν στην Κύπρο ως ακαδημαϊκώς ισότιμα με τα δημόσια πανεπιστήμια της Ελλάδας. Αποτέλεσε, δε αυτή η κατάπτυστη Συμφωνία την πρεμιέρα εγκατάστασης και στη χώρα μας ιδιωτικών πανεπιστημίων.
Θυμίζουμε επίσης ότι έχει ετοιμαστεί και το νομοθετικό πλαίσιο σε αυτήν την κατεύθυνση με τον νόμο-πλαίσιο Κεραμέως (Ν. 4957/2022, άρθρα 304 και 314).
