Το καθεστώς Ασαντ κατέρρευσε σαν άχρτινος πύργος, μέσα σε λίγες μέρες, χωρίς ο στρατός του να ρίξει ούτε ντουφεκιά για την τιμή των όπλων. Οι αντικαθεστωτικοί αντάρτες, που ήταν ως τώρα «κλεισμένοι» στη βορειοδυτική επαρχία Ιντλίμπ, κατέλαβαν πρώτα το Αλέπο (Χαλέπι), δεύτερη μεγαλύτερη πόλη και οικονομικό κέντρο της Συρίας, και από εκεί κινήθηκαν νότια και μέσα σε λίγες μέρες έφτασαν στη Δαμασκό. Οπως είπε ένας καλαμπουρτζής σύντροφος, ήταν σαν να ξεκινάς από την Αλεξανδρούπολη και να φτάνεις στην Αθήνα χωρίς να σε πιάσει φανάρι, χωρίς να χρειαστεί να σταματήσεις σε διόδια.
Οι ρώσοι ιμπεριαλιστές φόρτωσαν τον Ασαντ και την οικογένειά του σε ένα αεροπλάνο και τον μετέφεραν στη Μόσχα, όπου του έδωσαν πολιτικό άσυλο «για ανθρωπιστικούς λόγους». Ουδείς εμπόδισε το αεροπλάνο να απογειωθεί από τη Δαμασκό και να κάνει τη διαδρομή μέχρι τη Μόσχα. Κι όταν λέμε ουδείς, αναφερόμαστε στη σιωνιστική και την αμερικάνικη αεροπορία. Ειδικά οι σιωνιστές έχουν κάνει πάνω από 100 αεροπορικούς βομβαρδισμούς σε στρατιωτικές και ασφαλίτικες υποδομές του καθεστώτος Ασαντ, αλλά το αεροπλάνο που μετέφερε τον έκπτωτο πρόεδρο… τους διέφυγε.
Οσο για τους Ρώσους, καμία έκπληξη δεν προκαλεί το γεγονός ότι περιμάζεψαν τον Ασαντ. Ο Ασαντ δεν είναι απλά ένα πρόσωπο. Πίσω απ’ αυτόν υπάρχει το Μπάαθ, ένα ιστορικό κόμμα της Συρίας, με έναν πανίσχυρο μηχανισμό (πολιτικό, οικονομικό, στρατιωτικό, αστυνομικό). Αυτός ο μηχανισμός, στον οποίο η οικογένεια Ασαντ έχει επιρροή, πάντα θα είναι χρήσιμος στους ρώσους ιμπεριαλιστές. Από την άλλη, στην περιοχή της Λατάκια, όπου υπάρχει η μεγαλύτερη ρωσική στρατιωτική βάση, κατοικούν πάνω από ένα εκατομμύριο αλαουΐτες, σέκτα από την οποία προέρχεται και στην οποία έχει μεγάλη επιρροή η οικογένεια Ασαντ. Οπως μεγάλη επιρροή έχει και στη χριστιανορθόδοξη σέκτα.
Είναι προφανές ότι το καθεστώς Ασαντ κατέρρευσε γιατί έχασε τα εσωτερικά του στηρίγματα, ενώ τα εξωτερικά του στηρίγματα, η Ρωσία και το Ιράν, δεν θέλησαν ή δεν μπορούσαν ή και τα δύο να το στηρίξουν, αντιμετωπίζοντας στρατιωτικά τους ισλαμιστές αντάρτες. Ισως και πριν από την κατάληψη του Αλέπο, αλλά σίγουρα μετά απ’ αυτήν, έγιναν παζάρια ανάμεσα στους αντικαθεστωτικούς και στελέχη του καθεστώτος, με τη συμμετοχή και ξένων δυνάμεων (Τουρκία, ΗΠΑ, Ρωσία, Ιράν), οι οποίες κατέληξαν σε έναν «βελούδινο» συμβιβασμό: ο Ασαντ φεύγει χωρίς να τον πειράξει κανένας, ο πρωθυπουργός του παραμένει και διασφαλίζει τη μετάβαση της εξουσίας, οι αντικαθεστωτικοί αντάρτες κατεβαίνουν από το βορρά και ανεβαίνουν (ένα μικρότερο κομμάτι τους) από το νότο προς τη Δαμασκό, χωρίς να συναντήσουν καμιά αντίσταση από τον κυβερνητικό στρατό.
Κανένας δεν μπορεί να πει με σιγουριά, αλλά δεν αποκλείεται και δυνάμεις του κυβερνητικού στρατού να εντάχτηκαν στο στρατό των αντικαθεστωτικών. Οι σημαίες για τα μανίκια των στρατιωτικών ήταν έτοιμες (άλλωστε και η διαφορά ανάμεσα στην πρώην και τη νυν σημαία μικρή είναι). Και από τον πολιτικο-διοικητικό μηχανισμό δε θα είναι λίγοι αυτοί που θα υπηρετήσουν τη νέα εξουσία. Αυτό, άλλωστε, σημαίνει «ομαλή μετάβαση της εξουσίας» και «συνέχιση του έργου των κρατικών θεσμών».
Η Ρωσία πήρε από τους αντικαθεστωτικούς εγγύηση για τη λειτουργία των δύο μεγάλων βάσεών της, στη Λατάκια και την Ταρτούς, που είναι οι μοναδικές που διαθέτει στη Μεσόγειο. Η δήλωση του ρωσικού ΥΠΕΞ είναι χαρακτηριστική, καθώς δύσκολα κρύβεται η αλήθεια πίσω από τη γλώσσα της διπλωματικής αοριστολογίας:
Παρακολουθούμε τα δραματικά γεγονότα στη Συρία με εξαιρετική ανησυχία. Ως αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων ανάμεσα στον Μπασάρ Αλ-Ασαντ και έναν αριθμό των συμμετεχόντων στην ένοπλη σύγκρουση στη Συριακή Αραβική Δημοκρατία, αυτός αποφάσισε να αφήσει το πόστο του προέδρου και να εγκαταλείψει τη χώρα, δίνοντας οδηγίες για ειρηνική μεταβίβαση της εξουσίας.
Η Ρωσία δεν συμμετείχε σ’ αυτές τις διαπραγματεύσεις. Την ίδια στιγμή, απευθυνόμαστε σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη με δυνατή έκκληση, να αρνηθούν τη χρήση βίας και να επιλύσουν όλες τις κυβερνητικές υποθέσεις με πολιτικά μέσα.
Αναφορικά μ’ αυτό, η Ρωσική Ομοσπονδία βρίσκεται σε επαφή με όλες τις ομάδες της συριακής αντιπολίτευσης. Καλούμε σε σεβασμό των γνωμών όλων των εθνικών-θρησκευτικών δυνάμεων της συριακής κοινωνίας και υποστηρίζουμε τις προσπάθειες για την εγκαθίδρυση μιας περιεκτικής πολιτικής διαδικασίας βασισμένης στην ομόφωνη απόφαση 2254 του Συμβούλιου Ασφάλειας του ΟΗΕ.
Περιμένουμε ότι αυτές οι προσεγγίσεις θα ληφθούν υπόψη από τον ΟΗΕ και όλους τους ενδιαφερόμενους παίχτες, περιλαμβάνοντας το πλαίσιο εφαρμογής της πρωτοβουλίας του ειδικού απεσταλμένου του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Γκέοργκ Πέντερσεν, να οργανώσει επειγόντως αποκλειστικά ενδο-συριακές διαπραγματεύσεις στη Γενεύη.
Την ίδια στιγμή, έχουν παρθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ασφάλεια των πολιτών μας στη Συρία. Οι ρωσικές στρατιωτικές βάσεις στη Συρία βρίσκονται σε κατάσταση υψηλού συναγερμού. Δεν υπάρχει τώρα καμιά σοβαρή απειλή για την ασφάλειά τους.
Τα περί ασφάλειας των ρωσικών βάσεων και επαφών της Ρωσίας με τις ομάδες των αντικαθεστωτικών μεταδίδονταν συνεχώς από τα κρατικά ρωσικά ειδησεογραφικά μίντια, όπως το Ρία Νόβοστι και το ΤΑΣ.
Αντίστοιχη ήταν και η στάση του Ιράν. Ο υπουργός Εξωτερικών Αραγτσί δήλωσε:
Πήραμε εγγυήσεις στη Συρία ότι η πρεσβεία και το προξενείο του Ιράν θα προστατευτούν και το πιο σημαντικό είναι πως θα προστατευτούν και θα γίνουν σεβαστά τα ιερά της Σαγιέντ Ζεϊνάμο και του Χαζράτ Ρουκιάχ. Η επίθεση στην πρεσβεία σήμερα (χτες) το πρωί δεν έγιναν από τις ομάδες της αντιπολίτευσης αλλά από ανθρώπους που παραμόνευαν για να κάνουν πλιάτσικο.
Η θέση του Ιράν είναι προς υποστήριξη των ευχών του συριακού λαού, αλλά δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί μια συμφωνία ανάμεσα σε όλες τις διαφορετικές ομάδες.
Ο πρέσβης του Ιράν στη Δαμασκό δήλωσε:
Το κίνημα που σκοπεύει να κυβερνήσει σήμερα στη Συρία δεν επιδιώκει το σαμποτάζ και την εκδίκηση, αλλά επιδιώκει να διαχειριστεί τη χώρα και να σχηματίσει κυβέρνηση.
Στο δυτικό ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο αρχικά κυριάρχησε η χαρά για την πτώση του Ασαντ, μετά όμως άρχισε ο σκεπτικισμός για τη «νίκη των τζιχαντιστών». Ο Μπάιντεν εξέφρασε τη χαρά του, ο σύμβουλός του Τζέικ Σάλιβαν έκανα δυο τρεις δηλώσεις πανηγυρικού χαρακτήρα για την ήττα της Ρωσίας και του Ιράν, όμως ο Τραμπ, που θ’ αναλάβει πρόεδρος στις 20 Γενάρη, έγραψε με κεφαλαία γράμματα στο Χ:
«Η Συρία είναι χάλια, αλλά δεν είναι φίλη μας, & ΟΙ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΤΊΠΟΤΑ ΓΙ’ ΑΥΤΉΝ. ΑΥΤΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΟΣ ΜΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΑΦΉΣΤΕ ΤΟΝ ΝΑ ΠΑΙΞΕΙ. ΜΗΝ ΑΝΑΜΙΓΝΥΕΣΤΕ!»
Ο Ερντογάν, που έχει ενεργό ρόλο (μην ξεχνάμε πως ενόσω οι αντικαθεστωτικοί προωθούνταν προς τη Δαμασκό έγινε συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών Ρωσίας, Ιράν και Τουρκίας), ανακοίνωσε την Παρασκευή την υποστήριξή του στις αντικαθεστωτικές δυνάμεις, δηλώνοντας πως η προώθησή τους έγινε μετά την άρνηση του Ασαντ να συμφωνήσει με την τουρκική πρόταση στις διαπραγματεύσεις της Αστάνα.
Γενικά, υπάρχει μια ανησυχία και μια στάση αναμονής, που φυσικά συνοδεύεται από παρασκηνιακές επαφές και παζάρια όλων των εμπλεκόμενων δυνάμεων, ιμπεριαλιστικών και περιφερειακών, με τη συριακή αντιπολίτευση, η οποία κάθε άλλο παρά ενιαία είναι.
Οι δυο βασικές δυνάμεις είναι η Χαϊάτ Ταχρίρ Αλ-Σαμ (HTS, πρώην Μέτωπο Νούσρα), οργάνωση που συνδεόταν με την Αλ-Κάιντα και ανήκε στη σκληροπυρηνική σαλαφιστική τάση, και ο Συριακός Εθνικός Στρατός (SNA, οργάνωση που συνδέεται με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους και είχε στήριξη και βάσεις στην Τουρκία). Η βασική δύναμη, όμως, είναι η HTS, οργάνωση που έχει χαρακτηριστεί «τρομοκρατική» από την ιμπεριαλιστική Δύση και ο επικεφαλής της Αμπού Μοχάμεντ Αλ-Ζολάνι είναι το πιο προβεβλημένο πρόσωπο σ’ αυτή την αντι-Ασαντ συμμαχία.
Ο Αλ-Ζολάνι είναι πρώην εμίρης του ISIS και επικηρυγμένος από τους Αμερικανούς σαν «τρομοκράτης», κατηγορούμενος για σφαγές χριστιανών, σιιτών και γιεζίντι, αλλά και «μετριοπαθών» σουνιτών. Εδώ και καιρό, όμως ο Αλ-Ζολάνι έχει «μεταστραφεί» και δηλώνει πλουραλιστής. Αλλος είναι ο άνθρωπος στα είκοσί του και άλλος στα σαράντα, λέει. Τα δυτικά, σιωνιστικά (!) και δυτικόφιλα μίντια τον έχουν ήδη αγκαλιάσει. Στις 3 Δεκέμβρη, δημοσιεύτηκε στη βρετανική Telegraph άρθρο που χαρακτήριζε την HTS «φιλικούς προς τη διαφορετικότητα τζιχαντιστές», που θέλουν να διασφαλίσουν τα δικαιώματα των συριακών μειονοτήτων. Και την Παρασκευή, δυο μέρες προτού οι αντικαθεστωτικοί καταλάβουν τη Δαμασκό, ο Αλ-Ζολάνι έδωσε αποκλειστική συνέντευξη στο CNN, από μια μη κατονομαζόμενη τοποθεσία στη Συρία. Υποστήριξε ότι σκοπός του είναι να ανατρέψει τον Ασαντ και την κυβέρνησή του και να σχηματίσει μια κυβέρνηση στηριγμένη σε θεσμούς και ένα συμβούλιο εκλεγμένο από το λαό.
Πέρα από τους τρεις βασικούς πόλους, την HTS, τον SNA και τα στηρίγματα του μπααθικού καθεστώτος, υπάρχει και η κουρδική μεινότητα στα βορειοανατολικά, η οποία συνεργαζόταν με το καθεστώς Ασαντ (εκτός από τους Κούρδους της Ροζάβα που συνεργηαζόταν με τους Αμερικανούς). Οι κουρδικές δυνάμεις παρέμειναν ουδέτερες τις μέρες της προέλασης των αντικαθεστωτικών προς τη Δαμασκό, ενώ μόλις οι τελευταίοι μπήκαν στην πρωτεύουσα, οι Κούρδοι άνοιξαν τα περάσματα και επέτρεψαν στους άνδρες του συριακού στρατού να φύγουν από την περιοχή (όχι για να πολεμήσουν, φυσικά, αφού ο συριακός στρατός δεν πολέμησε). Το Σάββατο, όμως, δυνάμεις του SNA επιτέθηκαν στις κουρδικές πολιτοφυλακές και τις ανάγκασαν να οπισθοχωρήσουν από κάποια εδάφη στα οποία είχαν προωθηθεί, όπως και έγινε. Ο τουρκικός «δάκτυλος» είναι εμφανέστατος. Οι αντικαθεστωτικοί που κατέλαβαν την εξουσία στη Δαμασκό, διαμήνυσαν στους Κούρδους να κόψουν τους δεσμούς τους με το ΡΚΚ και να ενταχτούν στον «εθνικό κορμό».
Η κατάσταση στη Συρία είναι εξαιρετικά ρευστή. Οι ιμπεριαλιστές της Δύσης, έχοντας το προηγούμενο του Αφγανιστάν, φοβούνται ότι ο Αλ-Ζολάνι μπορεί να τους πουλήσει. Τον βοήθησαν ενάντια στον Ασαντ και τους ρώσους προστάτες του, όμως αυτός μπορεί να στραφεί εναντίον τους, όπως είχαν κάνει οι Μουτζαχεντίν του Αφγανιστάν. Ολες αυτές οι δυνάμεις είναι εξαιρετικά πραγματιστικές. Οι πολιτικές τους συμπεριφορές και οι συμμαχίες τους μεταβάλλονται, ανάλογα με τις επιδιώξεις τους.
Οταν σε μια ρημαγμένη χώρα αναμιγνύονται αντιτιθέμενες εξουσιαστικές φατρίες, εθνικές μειονότητες και σέκτες, ιμπεριαλιστικές δυνάμεις που διεκδικούν σφαίρες επιρροής και αντιπαρατίθενται σε πλανητικό επίπεδο (Ρωσία και ΗΠΑ) και περιφερειακές δυνάμεις που έχουν τα δικά τους ιδιαίτερα συμφέροντα (Τουρκία, Ιράν), συν οι επιθετικές δυνάμεις του σιωναζισμού, τότε ο κίνδυνος «λιβυοποίησης» είναι τεράστιος. Οι ιμπεριαλιστές της Δύσης έβαλαν στο στόχαστρο τον Καντάφι. Εκμετταλλευόμενες τη λαϊκή αγανάκτηση αλλά και τον πόλεμο μεταξύ φυλών και φατριών, τα κατάφεραν. Εκτοτε, όμως, η Λιβύη δεν μετατράπηκε σε μια -τριτοκοσμικού τύπου, έστω- αστική δημοκρατία, αλλά έγινε ένα τεράστιο σφαγείο της φτωχολογιάς, μοιρασμένη σε άτυπα καντόνια στα οποία κυβερνούν διάφοροι φύλαρχοι-πολέμαρχοι, που υπηρετούν ιμπεριαλιστικά συμφέροντα και κερδοσκοπούν αχαλίνωτα ξεπουλώντας το φυσικό πλούτο της.
ΥΓ. Σε μια εκδήλωση ύψιστης υποκρισίας, ο Νετανιάχου πήγε στα κατεχόμενα συριακά Υψίπεδα του Γκολάν και… έτεινε χείρα φιλίας στο νέο καθεστώς της Συρίας, προτού καν αυτό εγκαθιδρυθεί, λέγοντας (στ’ αγγλικά):
Αυτή είναι μια ιστορική μέρα για τη Μέση Ανατολή. Η κατάρρευση του καθεστώτος του Ασαντ, της τυραννίας στη Δαμασκό, προσφέρει μια μεγάλη ευκαιρία, αλλά ταυτόχρονα είναι κατάφορτη με σημαντικούς κινδύνους. Αυτή η κατάρρευση είναι το άμεσο αποτέλεσμα της δυναμικής μας δράσης ενάντια στη Χεζμπολά και το Ιράν, τους κύριους υποστηρικτές του Ασαντ. Δημιούργησε μια αλυσιδωτή αντίδραση για όλους όσοι θέλουν να ελευθερωθούν από αυτή την τυραννία και την καταπίεσή της. Αλλά σημαίνει, επίσης, ότι πρέπει να αναλάβουμε δράση ενάντια σε πιθανούς κινδύνους. Ενας απ’ αυτούς είναι η κατάρρευση της συμφωνίας διαχωρισμού των δυνάμεων του 1974 μεταξύ Ισραήλ και Συρίας. Αυτή η συμφωνία κράτησε 50 χρόνια. Εψές τη νύχτα κατέρρευσε. Ο συριακός στρατός εγκατέλειψε τις θέσεις του. Δώσαμε στον ισραηλινό στρατό διαταγή να καταλάβει αυτές τις θέσεις για να διασφαλίσει ότι καμιά εχθρική δύναμη δε θα τοποθετηθεί ακριβώς δίπλα στα σύνορα του Ισραήλ. Αυτή είναι μια προσωρινή αμυντική τοποθέτηση μέχρι να βρεθεί η κατάλληλη συμφωνία. Εξίσου, απλώνουμε χέρι ειρήνης σε όσους βρίσκονται πέρα από τα σύνορά μας στη Συρία: τους Δρούζους, τους Κούρδους, τους Χριστιανούς και στους μουσουλμάνους που θέλουν να ζήσουν σε ειρήνη με το Ισραήλ. Θα παρακολουθούμε τα γεγονότα πολύ προσεκτικά. Αν μπορούμε να δημιουργήσουμε σχέσεις γειτονίας και σχέσεις ειρήνης με τις νέες δυνάμεις που εμφανίστηκαν στη Συρία, αυτή είναι η επιθυμία μας. Αλλά, αν δεν γίνει, θα κάνουμε τα πάντα για να υπερασπιστούμε το κράτος του Ισραήλ και τα σύνορα του Ισραήλ.
Κατέχουν παρανόμως συριακά εδάφη, στα οποία κατοικούν Σύριοι, και αντί να τα επιστρέψουν, όπως προβλέπουν αποφάσεις του ΟΗΕ, βρήκαν την ευκαιρία για να επεκτείνουν το υπό κατοχή έδαφος, προωθώντας το στρατό τους στη λεγόμενη νεκρή ζώνη στη νότια Συρία! Τόσο πολύ σέβονται την ανεξαρτησία της Συρίας. Και τόσο πολύ επιθυμούν την ειρήνη και την καλή γειτονία που βρήκαν ευκαιρία να βομβαρδίσουν στρατιωτικές θέσεις της Συρίας και εγκαταστάσεις ακόμα και μέσα στη Δαμασκό!
Περιμένουμε να δούμε πώς θα αντιδράσει ο Αλ-Ζολάνι που το ψευδώνυμό του σημαίνει κάτοικος του Γκολάν.
