Ο Τζο Μπάιντεν αποκάλεσε «εξοργιστική» την κίνηση της Ρωσίας να αποχωρήσει από τη συμφωνία για την εξαγωγή σιτηρών και άλλων αγροτικών προϊόντων από την Ουκρανία, τονίζοντας με θλιμμένο ύφος ότι η ρωσική κίνηση θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της πείνας σε κάποιες χώρες. Ο ρώσος πρεσβευτής στην Ουάσιγκτον απάντησε ότι «εξοργιστική» είναι η απάντηση των ΗΠΑ.
«Ο πρόεδρος Πούτιν πρέπει να σταματήσει να χρησιμοποιεί ως όπλο τα τρόφιμα και να τερματίσει τον παράνομο πόλεμό του εναντίον της Ουκρανίας» δήλωσε η εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ Οάνα Λουνγκέσκου, συμπληρώνοντας: «Καλούμε τη Ρωσία να επανεξετάσει την απόφασή της και να ανανεώσει επειγόντως τη συμφωνία, επιτρέποντας στα τρόφιμα να φτάσουν σε αυτούς που τα χρειάζονται περισσότερο». Δήλωση ότι η Μόσχα μετατρέπει σε όπλο τα τρόφιμα έκανε και ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Αντονι Μπλίνκεν.
Η Ρωσία απάντησε ότι μόνο το 3% των τροφίμων που εξήχθησαν από την Ουκρανία έχουν πάει σε φτωχές χώρες, ενώ τα μισά φορτία είχαν ως προορισμό χώρες της Δύσης. «Η γεωγραφία των παραληπτών των φορτίων αυτών αποδείχτηκε εντελώς ασυνεπής με τους ανθρωπιστικούς στόχους που διακηρύσσονταν αρχικά», λέει ανακοίνωσή της ρωσικής κυβέρνησης. «Τα φτωχά κράτη, όπως η Σομαλία, η Αιθιοπία, η Υεμένη, το Σουδάν, το Αφγανιστάν, έλαβαν μόλις το 3% των τροφίμων, κυρίως μέσω του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος», συμπληρώνει η ίδια ανακοίνωση.
Η ανακοίνωση του ρωσικού υπουργείου Πολέμου, όμως, είναι περισσότερο… πραγματιστική, αναφέροντας άλλους λόγους: «Λαμβάνοντας υπόψη τις τρομοκρατικές ενέργειες από το καθεστώς του Κιέβου, με τη συμμετοχή βρετανών ειδικών, κατά πλοίων του στόλου της Μαύρης Θάλασσας και εμπορικών πλοίων που σχετίζονται με την ασφάλεια του “διαδρόμου σιτηρών”, η ρωσική πλευρά αναστέλλει τη συμμετοχή της στην εφαρμογή της συμφωνίας». Η ανακοίνωση αναφέρεται σε επίθεση με drones και τηλεκατευθυνόμενα σκάφη εναντίον του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας, που ναυλοχεί στον Κόλπο της Σεβαστούπολης, το περασμένο Σάββατο. Σύμφωνα με το ρωσικό υπουργείο Πολέμου, «η προετοιμασία αυτής της τρομοκρατικής ενέργειας και η εκπαίδευση του στρατιωτικού προσωπικού του 73ου ουκρανικού Κέντρου Ειδικών Ναυτικών Επιχειρήσεων έγιναν από βρετανούς ειδικούς που εδρεύουν στο Οτσάκοφ, στην περιοχή του Μικολάιφ της Ουκρανίας».
Η Βρετανία χαρακτήρισε «ψευδείς ισχυρισμούς σε επική κλίμακα» τις ρωσικές αιτιάσεις, δυτικές πηγές ισχυρίζονται ότι δύο από τα τηλεκατευθυνόμενα σκάφη έπληξαν τη ναυαρχίδα του ρωσικού στόλου «Ναύαρχος Μακάροφ», ενώ η Μόσχα ισχυρίζεται ότι προκλήθηκαν μόνο μικρές ζημιές στο ναρκαλιευτικό «Ιβάν Γκολουμπέτς», που είναι πλοίο συνοδείας για την εξαγωγή σιτηρών και άλλων εμπορευμάτων από τα ουκρανικά λιμάνια, και σε ένα θαλάσσιο φράγμα.
Ενώ το ρωσικό υπουργείο Πολέμου ήγειρε αποκλειστικά πολεμικού τύπου λόγους, ο υπουργός Γεωργίας της Ρωσίας, Ντμίτρι Πατρούσεφ, δήλωσε στο ΤΑSS πως η Ρωσία, με τη βοήθεια της Τουρκίας, είναι έτοιμη να εφοδιάσει με 500.000 τόνους σιτηρών τις φτωχές χώρες μέσα στους επόμενους τέσσερις μήνες. Αν επιτραπεί αυτό, θα… εκλείψουν οι πολεμικοί λόγοι!
Η αποκληθείσα Πρωτοβουλία της Μαύρης Θάλασσας για τα σιτηρά υπογράφηκε στις 22 του περασμένου Ιούλη στην Ιστανμπούλ και έχει τετράμηνη διάρκεια. Δηλαδή εκπνέει στις 22 Νοέμβρη και θα απαιτηθούν νέες διαπραγματεύσεις για την ανανέωσή της. Ηδη από τις αρχές Σεπτέμβρη η Ρωσία ζήτησε να αναθεωρηθεί η συμφωνία, εμφανίζοντας την ίδια και τις φτωχές χώρες ως εξαπατηθείσες από τη Δύση, καθώς τα μεν ουκρανικά σιτηρά κατευθύνονται κυρίως στα λιμάνια της Ευρώπης και των ΗΠΑ, ώστε να διατηρηθούν σχετικά χαμηλά οι τιμές εκεί, οι δε εξαγωγές ρωσικών λιπασμάτων, που ήταν μέρος της συμφωνίας, εμποδίζονται από «έξυπνες κυρώσεις» που κάνουν πολύ δύσκολο το ρωσικό εξαγωγικό εμπόριο.
Οι δυτικές ιμπεριαλιστικές πρωτεύουσες δεν απαντούν στις ρωσικές κατηγορίες για τα λιμάνια προορισμού των οικρανικών σιτηρών, επιβεβαιώνοντάς τες διά της σιωπής. Επιβεβαιώνουν, δηλαδή, ότι πήραν τη μερίδα του λέοντος από τα ουκρανικά σιτηρά και τροφοδότησαν τη βιομηχανία τους και τις εξαγωγές βιομηχανοποιημένων προϊόντων με βάση τα σιτηρά προς τις εξαρτημένες χώρες. Η μετατροπή των σιτηρών και του ηλιέλαιου σε όπλο δε γίνεται μόνο από τη Ρωσία αλλά και από τη Δύση, η οποία θέλει μεν να κερδίσει από τα ουκρανικά αγροτικά προϊόντα, αλλά να μην κερδίσει τίποτα η Ρωσία από τα δικά της αγροτικά προϊόντα και εφόδια.
Ο ΟΗΕ, έχοντας προφανώς ενημερωθεί για τη ρωσική πρόθεση να βγει από τη συμφωνία της Ιστανμπούλ, κάλεσε την περασμένη Παρασκευή τη Ρωσία και την Ουκρανία να ανανεώσουν τη συμφωνία, γιατί είναι απαραίτητη για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια. Δεν παρέλειψε δε να τονίσει πως η συμφωνία πρέπει να εφαρμοστεί σε όλα τα σκέλη της, διασφαλίζοντας ότι τα σιτηρά και τα λιπάσματα της Ρωσίας θα διοχετεύονται επίσης στην παγκόσμια αγορά. Επομένως, ο ΟΗΕ υιοθέτησε μία από τις βασικές ρωσικές αιτιάσεις. Αυτή που αφορά την παρεμπόδιση των ρωσικών εξαγωγών. Για την άλλη αιτίαση, ότι δηλαδή μόνο το 3% των ουκρανικών σιτηρών έφτασε στις φτωχές χώρες, ο ΟΗΕ τήρησε αιδήμονα σιωπή, εκτιμώντας προφανώς ότι και για τη ρωσική ιμπεριαλιστική ηγεσία δεν είναι παρά μια εκδήλωση διεθνούς δημαγωγίας. Οτι στόχος της Ρωσίας είναι να εξασφαλίσει τις εξαγωγές των λιπασμάτων της και των σιτηρών της.
Ο Γκουτέρες αναμένεται να αναλάβει πάλι δράση, μαζί με τους… απομονωμένους Ερντογάν, Τσαβούσογλου και Ακάρ. Ισως να δούμε ακόμη και επόσκεψη του γ.γ. του ΟΗΕ στη Μόσχα, που θα έχει ξεχωριστή συμβολική σημασία. Οι ιμπεριαλιστές της Δύσης δεν έχουν άλλη επιλογή από το να διαπραγματευτούν με τους ιμπεριαλιστές της Ρωσίας, με ενδιάμεσο τον Ερντογάν και υπό την αιγίδα του Γκουτέρες. Η Ρωσία μπορεί να ξαναμπλοκάρει τα ουκρανικά λιμάνια και τότε οι τιμές των σιτηρών θα εκτιναχτούν στα ύψη, προκαλώντας επισιτιστική κρίση και στην καρδιά των ιμπεριαλιστικών μητροπόλεων (όχι μόνο στις φτωχές χώρες της Αφρικής και της Ασίας). Ηδη, από σήμερα το πρωί, οι τιμές στα χρηματιστήρια σιτηρών άρχισαν να τραβούν την ανηφόρα, καθώς οι σπεκουλάντες ποντάρουν σε ελλείψεις στην αλυσίδα εφοδιασμού, μέχρι να υπάρξει νέα συμφωνία. Δείτε σημερινό γράφημα του Bloomberg για το χρηματιστήριο σιτηρών του Σικάγο:
Με μια νέα συμφωνία, στο πλαίσιο της οποίας η Ρωσία θα «δέσει» καλύτερα τα συμφέροντά της, πέρα από το όφελος στο εμπορικό της ισοζύγιο (πριν από την έκρηξη του πολέμου, η Ρωσία ήταν ο πρώτος εξαγωγέας λιπασμάτων στον κόσμο), θα μπορέσει να ασκήσει και τη «διπλωματία των σιτηρών», με εξαγωγές στις χώρες της Αφρικής και της Ασίας.
