Συνέντευξη Τσακλόγλου στην POLITICAL. Tίτλος: «Αμετάβλητα τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης μέχρι το 2027». Η πρώτη κιόλας ερώτηση αφορά το συγκεκριμένο θέμα, για το οποίο και μόνο δόθηκε η συνέντευξη (η έμφαση στην απάντηση του Τσακλόγλου είναι δική μας).
Πόσο βιώσιμο είναι το ασφαλιστικό μας σύστημα; Αναμένεται να αλλάξουν τα όρια συνταξιοδότησης;
Το συνταξιοδοτικό είναι ένα σύνθετο ζήτημα που απασχολεί το σύνολο των αναπτυγμένων χωρών λόγω της δημογραφικής γήρανσης του πληθυσμού τους. Τα συνταξιοδοτικά συστήματα αυτών των χωρών είναι κυρίως διανεμητικής μορφής, όπου οι συντάξεις των τωρινών συνταξιούχων πληρώνονται από τις εισφορές των τωρινών εργαζομένων. Η δημογραφική γήρανση του πληθυσμού επιδεινώνει τον λόγο εργαζομένων/συνταξιούχων και καθιστά αναγκαία τη μεταρρύθμιση αυτών των συστημάτων. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος όλες οι ευρωπαϊκές χώρες έλαβαν μέτρα εδώ και δεκαετίες, όπως, για παράδειγμα, η εξάλειψη των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων, η αναπροσαρμογή των συντελεστών αναπλήρωσης και η σύνδεση των ορίων συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο της επιβίωσης, ενώ παράλληλα δημιούργησαν ή ενίσχυσαν συμπληρωματικά συνταξιοδοτικά συστήματα κεφαλαιοποιητικής μορφής που δεν είναι εκτεθειμένα στον δημογραφικό κίνδυνο. Δυστυχώς στην Ελλάδα αργήσαμε να πάρουμε παρόμοια μέτρα με αποτέλεσμα τη διόγκωση των ελλειμμάτων του συνταξιοδοτικού συστήματος και, τελικά, την υιοθέτηση επώδυνων μέτρων κατά τα χρόνια των μνημονίων. Τα τελευταία χρόνια, με την ίδρυση του Ταμείου Κεφαλαιοποιητικής Επικουρικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ), εισήχθη και ο θεσμός της κεφαλαιοποιητικής ασφάλισης στο σύστημα της κοινωνικής μας ασφάλισης.
Ως προς τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού μας συστήματος κάθε τρία χρόνια εκδίδεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το γνωστό Ageing Report, μια έκθεση όπου, μεταξύ άλλων, εξετάζεται -χρησιμοποιώντας κοινή αναλογιστική μεθοδολογία- και η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των συνταξιοδοτικών συστημάτων των κρατών-μελών. Η πιο πρόσφατη έκθεση δημοσιεύτηκε φέτος και δείχνει ότι, παρότι τα ελλείμματα του ασφαλιστικού μας συστήματος είναι μεγάλα, αν διατηρήσουμε τους υφιστάμενους κανόνες, αυτά σταδιακά μειώνονται σε βάθος χρόνου και το σύστημα είναι βιώσιμο.
Ως προς το δεύτερο σκέλος του ερωτήματός σας, σύμφωνα με την υφιστάμενη νομοθεσία, τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στη χώρα μας επαναπροσδιορίζονται κάθε τρία χρόνια, ανάλογα με τη μεταβολή του προσδόκιμου της επιβίωσης στα 65 έτη. Κατά την προηγούμενη περίοδο αναφοράς το προσδόκιμο αυτό δεν μεταβλήθηκε και επομένως τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης θα παραμείνουν αμετάβλητα μέχρι το 2027.
Θα περίμενε κανείς από τον δημοσιογράφο να ρωτήσει για το τι μέλλει γενέσθαι μετά το 2027. Σαν πολλά δε θέλετε; Ο δημοσιογράφος (λέμε τώρα) σ’ αυτές τις περιπτώσεις είναι σαν τον πασαδόρο στο βόλεϊ. Σηκώνει τη μπάλα για να καρφώσει ο διαγώνιος.
Ο Τσακλόγλου δεν λέει τίποτα καινούργιο. Επαναλαμβάνει αυτά που λέει εδώ και αρκετό καιρό, συνεχίζοντας το «μασάζ» στην εργατική τάξη, για να «χωνέψει» δύο βασικά θέματα:
- Οτι για την κρίση του ασφαλιοστικού συστήματος φταίει η «γήρανση του πληθυσμού», δηλαδή οι ίδιοι οι εργάτες και εργαζόμενοι που ζουν περισσότερα χρόνια, και όχι η συστηματική καταλήστευση των ασφαλιστικών ταμείων από τους καπιταλιστές και το αστικό κράτος.
- Πως όσο περισσότερο ζούμε τόσα περισσότερα χρόνια πρέπει να δουλεύουμε. Το όνειρο για περισσότερα χρόνια ήρεμης συνταξιουχικής ζωής πρέπει να ξεχαστεί, γιατί… «δεν βγαίνουν τα ταμεία».
Θα επαναλάβουμε αυτά που γράφαμε σε άρθρο μας πριν από λίγο καιρό:
Είναι πρόκληση να βγαίνει ο κάθε ανάλγητος τεχνοκράτης, το κάθε τσιράκι του κεφαλαίου, και να παρουσιάζει μια εντελώς διαστρεβλωμένη λογιστική προσέγγιση του ασφαλιστικού συστήματος (τόσοι πληρώνουν ασφαλιστικές εισφορές – τόσοι συνταξιοδοτούνται – δε βγαίνουμε, παιδιά). Eδώ ταιριάζει η παροιμία «αυτοί που μας χρωστούσαν μας ζητούν και το βόδι».
Ο Τσακλόγλου «ζωγραφίζει» συνεχώς την αναγκαιότητα να υπάρξει αύξηση των ορίων ηλικίας για να μειωθεί ο αριθμός των συνταξιούχων. «Πίεση στο σύστημα», «μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα», «γήρανση του πληθυσμού που έχει επιπτώσεις στη χρηματοδότηση του συνταξιοδοτικού συστήματος». Αυτές οι διατυπώσεις και η εν γένει συλλογιστική που παρουσιάζει ο Τσακλόγλου κάνουν ζύμωση για την αποδοχή της αναγκαιότητας να αυξηθούν τα όρια ηλικίας.
Ο Τσακλόγλου λέει ότι δεν πρόκειται ν’ αυξηθούν τα όρια μέχρι το 2027. Κλέβει ένα χρόνο, καθώς η επόμενη «μελέτη» θα γίνει το 2026 (ανά τριετία). Αυτό, από τη μια δεν έχει ιδιαίτερη πρακτική σημασία (διανύουμε ήδη το 2024) και από την άλλη καλλιεργεί ένα κλίμα εφησυχασμού (παράλληλα εξυπηρετεί και τις δημαγωγικές ανάγκες της κυβέρνησης Μητσοτάκη). Ανά πάσα στιγμή μπορούν να ανακοινώσουν αύξηση των ορίων ηλικίας, όπως έχουν κάνει και άλλες φορές. Η λογική τους είναι λογική γαλέρας: αφού ζείτε περισσότερο σε σχέση με το παρελθόν, πρέπει να δουλεύετε και σε μεγαλύτερη ηλικία. Κάποτε η βασική συνταξιοδότηση ήταν στα 60-65 (γυναίκες άνδρες) και με συνταξιοδότηση σε μικρότερες ηλικίες για ασφαλισμένους με πολλά ένσημα. Μετά πήγε στα 65 για όλους, μετά στα 67. Για να πάρεις σύνταξη σε μικρότερη ηλικία, πρέπει να είσαι τουλάχιστον 62 και να έχεις 40 πλήρη χρόνια ασφάλισης! Δεν υπάρχει όριο στην αναλγησία τους, τα πράγματα γίνονται συνεχώς χειρότερα για τους εργάτες και εργαζόμενους.
Μια ακόμα πρόκληση είναι να μιλούν για πρόβλημα βιωσιμότητας του ασφαλιστικού συστήματος και να προτείνουν ως μοναδική λύση την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και την ίδια στιγμή να κάνουν και να εξαγγέλλουν συνεχείς μειώσεις των ασφαλιστικών εισφορών των καπιταλιστών (που κι αυτές βγαίνουν από την κλεμμένη εργασία των εργατών), δηλαδή μείωση των εσόδων του συστήματος. Από τη μια απαλλάσσουν τους καπιταλιστές από τμήμα του έμμεσου μισθού που οφείλουν να καταβάλλουν (ασφαλιστικές εισφορές) και από την άλλη ετοιμάζονται να αυξήσουν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, για να δουλεύουν εργάτες και εργαζόμενοι περισσότερα χρόνια.
Το μείζον για τους εργάτες και τους μισθωτούς εργαζόμενους είναι να πετάξουν στα σκουπίδια όλη αυτή τη σαβούρα της «βιωσιμότητας» και των παραπλανητικών λογιστικών προσεγγίσεων, που οδηγεί μόνο σε απώλεια δικαιωμάτων: αύξηση ορίων ηλικίας, μείωση συντάξεων, μείωση ιατροφαρμακευτικών παροχών. Να οχυρωθούν γύρω από τη μοναδική ταξική θέση και στάση: πλήρης ασφάλιση για όλους και πλήρης χρηματοδότησή της από τους καπιταλιστές και το κράτος τους.
