Ενα εμετικό προπαγανδιστικό βίντεο αναρτήθηκε στις 14 Σεπτέμβρη στον ιστότοπο του περιοδικού «L'Obs». Το αποκλειστικό βίντεο από την επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν στο σπίτι της 87χρονης Ζοζέτ Οντέν, προκειμένου να ζητήσει συγγνώμη εκ μέρους της Γαλλικής Δημοκρατίας για τη δολοφονία του συζύγου της το 1957 στην Αλγερία. Τα υπόλοιπα γαλλικά Μέσα είχαν εικόνες μόνο από την άφιξη και την αναχώρηση του Μακρόν, τις οποίες μετέδωσαν σε απευθείας συνδέσεις, ενώ στα στούντιο ιστορικοί και δημοσιογράφοι μιλούσαν για την «ιστορικότητα» της στιγμής.
Ο Μορίς Οντέν, στα 25 του χρόνια θεωρούνταν ήδη λαμπρός μαθηματικός. Βοηθός καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Αλγερίου, ετοίμαζε το διδακτορικό του στη Σορβόννη. Ηταν όμως κομμουνιστής, μέλος του ΚΚ Αλγερίας από τα 18 του, και υπέρμαχος της ανεξαρτησίας. Το κόμμα είχε κηρυχτεί παράνομο, αυτός όμως δεν είχε περάσει στην παρανομία. Δεν έχει σημασία πόσο ήταν προσωπικά «μπλεγμένος» σε αντιστασιακές πράξεις. Τέτοια πράγματα ήταν λεπτομέρειες για το γαλλικό «κράτος δικαίου» εκείνη την περίοδο. Επρεπε να κόψουν τα κεφάλια όσων ήταν υπέρ της ανεξαρτησίας και λόγω της κοινωνικής τους θέσης μπορούσαν να ασκήσουν ευρύτερη επιρροή.
Στις 11 Ιούνη του 1957, ο στρατός εισέβαλε στο σπίτι του και τον συνέλαβε. «Φρόντισε τα παιδιά» ήταν οι τελευταίες λέξεις που πρόλαβε να πει στη Ζοζέτ. Είχαν παντρευτεί νέοι και είχαν ήδη τρία παιδιά, τριών ετών, 18 μηνών και ενός μήνα. Εκτοτε δεν τον ξαναείδε. Οταν κατάφερε να βγει από το πολιορκημένο από ασφαλίτες σπίτι της κι άρχισε να ψάχνει τον Μορίς, της είπαν ότι είχε καταφέρει να δραπετεύσει κατά τη μεταφορά του με τζιπ από μια φυλακή σε άλλη! Δεν τους πίστεψε, φυσικά. Υπέβαλε μήνυση κατ' αγνώστων για ανθρωποκτονία από πρόθεση. Φυσικά, η καταγγελία της δεν είχε καμιά τύχη. Ο Μορίς Οντέν είχε δολοφονηθεί με βασανιστήρια και είχε ταφεί σε άγνωστο μέρος.
Η δολοφονία του Μορίς Οντέν έγινε σύμβολο στον αγώνα όσων κατήγγειλαν τη θηριωδία του γαλλικού ιμπεριαλισμού στην Αλγερία. Ηδη από το 1958, ο ιστορικός Πιερ Βιντάλ-Νακέ, με το συγκλονιστικό βιβλίο του «Υπόθεση Οντέν», δεν άφησε καμιά αμφιβολία για τη δολοφονία του Οντέν, αλλά και γενικότερα για τα βασανιστήρια και τις δολοφονίες, για το βρόμικο πόλεμο του γαλλικού κράτους ενάντια στο εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα της Αλγερίας.
Το γαλλικό κράτος αρνούνταν πεισματικά να αναγνωρίσει τα εγκλήματά του. Κάποια στιγμή έκρινε ότι δε θα διακυβευόταν τίποτα, αν έκανε μερικές επιλεγμένες… ιστορικές επανορθώσεις. «Ο κύριος Οντέν δεν απέδρασε. Πέθανε στη διάρκεια της κράτησής του», δήλωσε επίσημα ο Φρανσουά Ολάντ, στις 18 Ιούνη του 2014. Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο Μακρόν, στριμωγμένος εσωτερικά εξαιτίας της νεοφιλελεύθερης, αντεργατικής πολιτικής που εφαρμόζει, αποφάσισε να οργανώσει σόου επισκεπτόμενος την Ζοζέτ Οντέν για να της ζητήσει συγγνώμη. Τέτοια γαϊδουριά!
Δεν ξέρουμε για ποιο λόγο η Ζοζέτ Οντέν και τα τρία παιδιά της δέχτηκαν να συμμετάσχουν στο σόου Μακρόν. Καμιά φορά, ο πόθος μιας ολόκληρης ζωής θολώνει την κρίση και δε σ' αφήνει να καταλάβεις ότι άλλο η δική σου επιδίωξη (να αναγνωριστεί η δολοφονία του ανθρώπου σου) και άλλο οι επιδιώξεις εκείνων που διευθύνουν το ίδιο κράτος με το κράτος των δολοφόνων.
Υπάρχει και το αντίθετο παράδειγμα. Το 2016, ο νέος (γεννημένος το 1984) γάλλος συγγραφέας Ζοζέφ Αντράς δημοσίευσε το πρώτο του βιβλίο: «Για τα πληγωμένα μας αδέρφια» (κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις «Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου»). Ενα συγκλονιστικό βιβλίο, που αναφέρεται στο βρόμικο πόλεμο της Αλγερίας, εστιασμένο στην εκτέλεση του Φερνάν Ιβτόν, ενός 30χρονου κομμουνιστή εργάτη που συμμετείχε στον αντιαποικιακό αγώνα. Αν και δεν ήταν στην αρχική λίστα των υποψηφίων, του έδωσαν το βραβείο «Γκονκούρ πρώτου μυθιστορήματος». Αρνήθηκε να το παραλάβει! Εξέφρασε «τη βαθιά του επιθυμία να μείνει στο κείμενο, στις λέξεις, στα ιδεώδη. Στην καταπνιγμένη φωνή ενός εργάτη και αγωνιστή της κοινωνικής και πολιτικής ισότητας».
Π.Γ.
