Δημοσιεύουμε μια ακόμα ανάλυση του λιβανέζου ακαδημαϊκού Δρ. Μόχσεν Μοχάμαντ Σάλεχ σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στο μέτωπο της Λωρίδας της Γάζας. Θυμίζουμε ότι και το αμερικανικό Foreign Affairs δημοσίευσε πρόσφατα εκτενή ανάλυση με τίτλο: Η Χαμάς νικάει – Γιατί η αποτυχημένη στρατηγική του Ισραήλ κάνει τον εχθρό του πιο δυνατό.
Η ισραηλινή κατοχή και η σύγχυση με τον πόλεμο στη Γάζα
Του καθηγητή Δρ. Μόχσεν Μοχάμαντ Σάλεχ*
«Κατάσταση Αρνησης»:
Ο Νετανιάχου και η κυβερνητική συμμαχία βιώνουν μια άνευ προηγουμένου «κατάσταση άρνησης» στη διαχείριση του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας. Οι ισραηλινοί ηγέτες δεν είναι συνηθισμένοι στην ιδέα της ήττας και της αποτυχίας, δεδομένης της μακράς ιστορίας «επιτυχιών» τους και της επιβολής τοπικής και διεθνούς ηγεμονίας. Πίστευαν πως βρίσκονται κοντά στο να κλείσουν τον φάκελο της Παλαιστίνης και να εισαγάγουν μια εποχή «Ισραήλ-ΗΠΑ» για την περιοχή.
Ο Νετανιάχου, που έβλεπε τον εαυτό του ως μη εστεμμένο «βασιλιά» του Ισραήλ και ζούσε σε κατάσταση αλαζονείας και έπαρσης, δεν έχει ακόμη συνειδητοποιήσει ότι οι φιλοδοξίες του και εκείνες του στρατού και των συμμάχων του έχουν ταπεινωθεί από μια «ευάλωτη» μειοψηφία αντιστασιακών δυνάμεων. Δεν έχει ακόμη αντιληφθεί πως εκείνος και η κυβέρνησή του βιώνουν ένα αυξανόμενο «χάσμα» μεταξύ των επιδιώξεών τους και των πραγματικών τους δυνατοτήτων. Ως αποτέλεσμα, η κατάσταση «άρνησής» τους και αποσύνδεσης από την πραγματικότητα οδηγεί σε περαιτέρω σύγχυση και αποπροσανατολισμό, καθώς και σε κλιμακούμενο κόστος και απώλειες, έως ότου εξαναγκαστεί τελικά [σ.τ.μ. ο Νετανιάχου] να «ξεκαβαλήσει το καλάμι». Αυτή η κατάσταση εξώθησε τον πρόεδρο των ΗΠΑ σε ευθεία παρέμβαση, πιέζοντας για συμφωνία με τη Χαμάς σε μια προσπάθεια «να σώσει το Ισραήλ από τον εαυτό του», όπως σημείωσαν ορισμένοι αναλυτές!
Αποτυχία να επιτευχθούν οι στόχοι:
Η σύγχυση του Ισραήλ είναι εμφανής με διάφορους τρόπους, κυρίως με την αποτυχία του να επιτύχει οποιονδήποτε από τους διακηρυγμένους στόχους του στον πόλεμο, 260 μέρες μετά την κήρυξή του. Εχει αποτύχει πλήρως να «συντρίψει τη Χαμάς», να επιβάλλει κατοχή στη Λωρίδα, να ελευθερώσει τους «ομήρους», να επιβάλει το ισραηλινό όραμα για το μέλλον της Λωρίδας της Γάζας και να εκτοπίσει τους Παλαιστίνιους, παρά τη χρήση όλων των μορφών βάναυσης και αιματηρής βίας. Εντωμεταξύ, η Αντίσταση συνεχίζει την ισχυρή της απόδοση. Αυτή η αποτυχία έχει αποδυναμώσει τις τρεις κύριες υποθέσεις πάνω στις οποίες το Ισραήλ βάσισε τις προσδοκίες του:
- Την υπόθεση ότι θα συντρίψει τη Χαμάς και την Αντίσταση.
- Την υπόθεση ότι θα απομονώσει και θα διασπάσει τη λαϊκή υποστήριξη, μετατρέποντάς την σε περιβάλλον εχθρικό για την Αντίσταση.
- Την υπόθεση ότι ο χρόνος θα εξαντλήσει την Αντίσταση.
Γιατί ούτε η Αντίσταση έχει αποδυναμωθεί, ούτε η λαϊκή υποστήριξη την εγκατέλειψε, με την αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητά της την Ημέρα 260 να παραμένουν αναλλοίωτες όπως την πρώτη. Αυτό αφήνει το Ισραήλ αβοήθητο και απογοητευμένο, οδηγούμενο από αλαζονεία και οργή να επιμένει, ωστόσο συγχυσμένο και χωρίς κατεύθυνση.
Εξάντληση της «Τράπεζας Στόχων»:
Αυτή η αποτυχία επιδεινώθηκε από την εξάντληση της «τράπεζας στόχων». Κάθε πιθανή τοποθεσία έχει υποστεί διείσδυση, χωρίς να γλιτώσει κανένας στόχος: στρατιωτικός, ασφαλείας, πολιτικός ή υποδομής. Οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν εξαντλήσει τα αποθέματά τους σε πληροφορίες, τεχνητή νοημοσύνη και διεθνείς συμμαχίες εξαιτίας των επιθετικών τους επιδιώξεων. Επιπλέον, η ματαιότητα της επίθεσης στη Ράφα έχει γίνει πλέον πασιφανής. Πολυάριθμοι ισραηλινοί και δυτικοί πολιτικοί και στρατιωτικοί ηγέτες «αποσβολώθηκαν» από τις αναφορές που υποδεικνύουν πως τα όπλα και τα εκρηκτικά που χρησιμοποιήθηκαν κατά την επιθετικότητα επαρκούσαν για να ισοπεδώσουν τη Λωρίδα της Γάζας δέκα φορές, συγκρίσιμα σε καταστροφική δύναμη με περίπου επτά πυρηνικές βόμβες σαν αυτή που ρίχτηκε στη Χιροσίμα.
Η ικανότητα της Χαμάς για ανάκαμψη και αναγέννηση:
Τρίτον, πολυάριθμα στοιχεία αποδεικνύουν πως η Χαμάς συνεχίζει να διαχειρίζεται αποτελεσματικά το σύστημα «διοίκησης και ελέγχου» εντός των επιχειρήσεων της Αντίστασης και μέσα στο λαό. Επιπρόσθετα, υπάρχουν αυξανόμενες αποδείξεις πως η Χαμάς επανακτά και σταθεροποιεί περιοχές από τις οποίες έχει αποσυρθεί ο ισραηλινός στρατός, παρά τους μήνες σφαγών, καταστροφής και κατοχής, και αφού θεώρησε πως έχει επιτύχει τους στόχους του. Αυτή η αντιστροφή ήρθε ως σημαντικό πλήγμα κατά της ισραηλινής ηγεσίας, αφήνοντάς τους απογοητευμένους αφού βίωσαν από πρώτο χέρι την κατάσταση στη βόρεια και την κεντρική Γάζα. Ισραηλινές αναφορές εκτιμούν πως ο αριθμός των μαχητών της Αντίστασης στη βόρεια Γάζα και μόνο ξεπερνά τις επτά χιλιάδες, υπογραμμίζοντας την εμφανή αναποτελεσματικότητα της ισραηλινής στρατιωτικής επιχείρησης, ένα συμπέρασμα το οποίο επαναλαμβάνουν πολλοί πολιτικοί, στρατιωτικοί αξιωματούχοι και ειδικοί.
Η εσωτερική κρίση του Ισραήλ:
Τέταρτον, η κρίση στο εσωτερικό του Ισραήλ κλιμακώνεται, επιδεινούμενη από την έλλειψη οράματος και κατεύθυνσης μεταξύ των ληπτών αποφάσεων, και στην κυβέρνηση και στην αντιπολίτευση, αναφορικά με τον καλύτερο τρόπο διαχείρισης της Λωρίδας της Γάζας. Δεν υπάρχει κανένα πρακτικό, ρεαλιστικό σχέδιο για την ημέρα μετά το τέλος του πολέμου. Δεν υπάρχει καμιά στρατηγική που θα εμποδίσει τη Χαμάς από το να ανακτήσει τον έλεγχο, θα την αφοπλίσει, ή θα εξασφαλίσει την ασφάλεια στο Φάκελο της Γάζας. Ακόμη και ο Μπένι Γκαντζ, ο επόμενος υποψήφιος για την πρωθυπουργία, και ο Γιαΐρ Λαπίντ, ο τωρινός ηγέτης της αντιπολίτευσης, υστερούν σε βιώσιμες εναλλακτικές που θα παρουσιάσουν στην ισραηλινή κοινωνία. Αυτό συμβαίνει κυρίως επειδή αποφεύγουν να αναγνωρίσουν τη νέα πραγματικότητα που έχει επιβάλει η Αντίσταση και τα υψηλά κόστη που αυτή περιλαμβάνει. Το σχέδιο έξι σημείων του Γκαντζ για τη διαχείριση της κατάστασης δεν ήταν ούτε πρακτικό ούτε ρεαλιστικό, καθώς εκπορευόταν από τον ίδιο αλαζονικό τρόπο σκέψης, παρόλο που ήταν οριακά καλύτερο από τη θέση του Νετανιάχου.
Σε αυτό το πλαίσιο, κατανοούμε τους λόγους πίσω από την αποχώρηση του Γκαντζ και του Εϊζενκοτ από την ισραηλινή κυβέρνηση, οι οποίοι έχουν και οι δύο υπηρετήσει ως αρχηγοί του Επιτελείου. Κατανοούμε επίσης τις προεκτάσεις της ανάγκης του Νετανιάχου να διαλύσει το πολεμικό συμβούλιο. Αυτή η σύγχυση ενισχύεται περαιτέρω από διαρροές που υποδηλώνουν ένα χάος μέσα στην κυβερνητική διοίκηση, που αποδεικνύεται από επίσημες ανταλλαγές δηλώσεων μεταξύ του κυβερνώντος κόμματος Λικούντ και του στρατού αναφορικά με την απόδοση του στρατού στη Ράφα. Ο Νετανιάχου δήλωσε (σύμφωνα με το ισραηλινό Κανάλι 14) πως δεν γνωρίζει ποιος πήρε την απόφαση για τακτική παύση [σ.τ.μ. των επιχειρήσεων] στην νότια Λωρίδα της Γάζας, ούτε ποιος αποφάσισε την απελευθέρωση του Αζίζ Ντουέικ.
Οικονομική κρίση:
Πέμπτον, φαίνεται να μην υπάρχει αντίδοτο για την επιδεινούμενη οικονομική κρίση στο Ισραήλ και το κόστος του συνεχιζόμενου πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας. Αυτό επιδεινώνει τη δυνατότητα χρηματοδότησης του πολέμου, μετατρέποντας το ισραηλινό περιβάλλον σε απωθητικό. Οι λεπτομέρειες αυτής της κρίσης είναι υπερβολικά εκτενείς για να εκτεθούν εδώ, αλλά ο πολεμικός λογαριασμός έχει ξεπεράσει τα 60 δισεκατομμύρια δολάρια, οδηγώντας σε διατάραξη του τουρισμού, μείωση της οικονομικής δραστηριότητας, πτώση του εθνικού εισοδήματος και φυγή των επενδύσεων.
Εξάντληση του ισραηλινού στρατού:
Εκτον, η εξάντληση του ισραηλινού στρατού είναι σημαντικός δείκτης της αναταραχής και της σύγχυσης που μαστίζει το ισραηλινό πολιτικό και στρατιωτικό οικοδόμημα. Η κατάσταση αυτή επιδεινώνεται από την πλήρη αποτυχία του στρατού στον μακροβιότερο πόλεμο της ιστορίας του, χωρίς να έχει να επιδείξει ούτε ένα «επίτευγμα» πέρα από τη χειρότερη και φρικαλεότερη εικόνα που μπορεί να επιδείξει ένας στρατός αφού εξαντλήσει όλα τα βάρβαρα μέσα του. Η μόνη ενέργεια που τους απομένει είναι να συνεχίζουν να «πέφτουν πάνω σε τοίχο».
Ο ισραηλινός στρατός επιχειρεί να αποκρύψει τις σημαντικές συνεχιζόμενες απώλειές του για να αποτρέψει τον αρνητικό αντίκτυπό τους στο ισραηλινό κοινό. Ασκεί ασφυκτικό έλεγχο στις πηγές πληροφόρησης, ωστόσο, σποραδικές διαρροές αποκαλύπτουν αυξανόμενες έμψυχες και υλικές απώλειες. Οι ανακοινώσεις υπογραμμίζουν τη δυσκολία παροχής στρατιωτικών μονάδων για τη συνέχιση του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας και την κρίση στις δυνάμεις των εφέδρων. Οι προσπάθειες της κυβέρνησης να επεκτείνει τη θητεία των εφέδρων, οι πιέσεις του στρατού και διαφόρων πολιτικών κομμάτων να συμπεριληφθούν οι Χαρεντίμ στην υποχρεωτική θητεία, ο σχηματισμός μιας νέας στρατιωτικής μεραρχίας (Μεραρχία 96) από εθελοντές που έχουν περάσει την ηλικία εξαίρεσης από την εφεδρεία, και η ανικανότητα του στρατού να διατηρήσει τον έλεγχο στις περιοχές που καταλαμβάνει στη Λωρίδα της Γάζας καταδεικνύουν την εξάντλησή του. Φαίνεται να μην υπάρχει τέλος σε αυτό το «τέλμα».
Διεθνής σύγχυση:
Εβδομον, η ισραηλινή ηγεσία βρίσκεται σε μια άνευ προηγουμένου κρίση διεθνών σχέσεων ως αποτέλεσμα του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας. Η πάλαι ποτέ εμπιστοσύνη της στην παγκόσμια επιρροή της και η αλαζονεία της λόγω του στάτους της ως «κράτος υπεράνω του νόμου» για 75 χρόνια την έχουν οδηγήσει να διαπράξει σοβαρές σφαγές και ευρείες καταστροφές και να διεξάγει ένα γενοκτονικό πόλεμο πείνας ενάντια στο λαό της Γάζας, μπροστά στα μάτια όλου του κόσμου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την ευρεία διεθνή κατακραυγή, παρά τη μιντιακή, πολιτική και οικονομική επιρροή του Ισραήλ και του σιωνιστικού λόμπι. Το Ισραήλ έχει μετατραπεί σε διεθνή παρία, καταχωρισμένο από τα Ηνωμένα Εθνη στους φονιάδες παιδιών, και έχει οδηγηθεί στο Διεθνές Δικαστήριο [σ.τ.μ. της Χάγης] και στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Οι προφάσεις που επί πολλού προωθούσε το Ισραήλ για να χτίσει τη διεθνή του εικόνα, όπως το «μονοπώλιο στη θυματοποίηση», ο «αντισημιτισμός», η «αυτοάμυνα» και η «όαση δημοκρατίας» στη Μέση Ανατολή, έχουν καταρρεύσει. Το Ισραήλ έχει καταντήσει βάρος για τις ΗΠΑ και το Δυτικό κόσμο. Ο πόλεμος στη Λωρίδα της Γάζας έχει μετατραπεί σε παγίδα και δίλημμα. Η συνέχιση του πολέμου θα διαβρώσει και θα καταστρέψει τη θέση του Ισραήλ διεθνώς, ενώ ο τερματισμός του θα έχει ως αποτέλεσμα μια πρωτοφανή ισραηλινή αποτυχία, επιτρέποντας στην Αντίσταση να επιβάλει τους όρους της και να διακηρύξει τη νίκη της.
Δυνάμεις της Αντίστασης στο εξωτερικό:
Ογδοον, η ισραηλινή πλευρά υποφέρει από αυξανόμενη πίεση λόγω του διογκούμενου ρόλου της Χεζμπολά στο Λίβανο και της Ανσαραλά (των Χούθι) στην Υεμένη, εξαντλώντας, αποδυναμώνοντας και διασκορπίζοντας το Ισραήλ. Παρά την ισραηλινή οργή, την επιθυμία για εκδίκηση και τις συνεχείς απειλές για άνοιγμα και επέκταση του «βόρειου μετώπου», το Ισραήλ είναι σε κατάσταση σύγχυσης και αδυνατεί να υλοποιήσει τις απειλές του. Αυτό οφείλεται στην εξάντληση και τις αποτυχίες του στη Λωρίδα της Γάζας, στην έλλειψη επαρκών τακτικών, έμψυχων και υλικών δυνατοτήτων για το άνοιγμα ενός μετώπου στο βορρά, καθώς και στην αντίθεση των ΗΠΑ και των Δυτικών συμμάχων στην επέκταση του πολέμου σε περιφερειακό επίπεδο.
Συμπέρασμα:
Η κατάσταση «σύγχυσης» θα συνεχίσει να καθοδηγεί την ισραηλινή συμπεριφορά, όσο επιμένει στην «άρνησή» της. Οι ενέργειες του Ισραήλ θα έχουν στόχο να κερδίσουν προκαταβολικά χρόνο ώστε να ενισχύσουν τη στρατιωτική και διαπραγματευτική επιρροή του, ευθυγραμμιζόμενες με τη φιλοδοξία του Νετανιάχου να παρατείνει τη θητεία του. Η στρατηγική αυτή θα περιλαμβάνει τη «διαχείριση της σύγχυσης» προς εκμετάλλευση θεωρούμενων ευκαιριών. Εντούτοις, παρά τα τρομερά μαρτύρια του λαού στη Λωρίδα της Γάζας, ο χρόνος φαίνεται να ευνοεί την Αντίσταση, η οποία θα μπορούσε να βρεθεί σε ισχυρότερη θέση για να επιβάλει τους όρους της, με την προϋπόθεση πως η απόδοσή της θα παραμείνει στιβαρή. Οι ΗΠΑ, η Δύση και ακόμη και κάποια αραβικά μέρη θα επιχειρήσουν πιθανόν να υποστηρίξουν την ισραηλινή θέση, με σκοπό να υποσκάψουν τα επιτεύγματα της Αντίστασης και να την υποβάλουν εκ νέου σε πολιορκία και εκβιασμό. Ως εκ τούτου, η Αντίσταση οφείλει να ριχτεί στον πολιτικό αγώνα με την ίδια αποτελεσματικότητα που επιδεικνύει στις στρατιωτικές της προσπάθειες.
*Ο Δρ. Μόχσεν Μοχάμαντ Σάλεχ είναι γενικός διευθυντής του εγκατεστημένου στη Βηρυττό Al-Zaytouna Centre for Studies and Consultations.
