Ψήφος αποδήμων

Τελικά πέρασε η γραμμή Περισσού

Τελικά ο Θεοδωρικάκος δεν είχε το θάρρος να οδηγήσει τα πράγματα σε ναυάγιο και προτίμησε να εμφανιστεί ως ο υπουργός που κατάφερε να πετύχει τη μέγιστη συναίνεση σ' ένα ζήτημα που εδώ και χρόνια δίχαζε τον αστικό πολιτικό κόσμο. Τα σημεία συμφωνίας στο ζήτημα της ψήφου των αποδήμων, που ανακοίνωσε ο υπουργός Εσωτερικών το βράδυ της περασμένης Τρίτης, μετά την τρίτη κατά σειρά συνεδρίαση της διακομματικής επιτροπής, συνιστούν σχεδόν στην ολότητά τους τη γραμμή που εισηγήθηκε από την αρχή ο Περισσός, επιμένοντας μέχρι τέλους σ' αυτήν. Τα σημεία αυτά είναι τα εξής:
 
υ 1. Δικαίωμα ψήφου θα έχουν όσοι τα τελευταία 35 χρόνια έχουν μείνει στην Ελλάδα δύο χρόνια, είτε για σπουδές, είτε για στρατιωτική θητεία, είτε για εργασία, και μπορούν να το αποδείξουν με δημόσιο έγγραφο. Η αρχική πρόταση του Περισσού μιλούσε για απουσία από την Ελλάδα όχι μεγαλύτερη των 30 ετών. Ο Θεοδωρικάκος πήγε να κάνει ντρίμπλα με το επιχείρημα ότι δεν υπάρχει καμιά δημόσια υπηρεσία που να μπορεί να πιστοποιήσει το χρόνο απουσίας, ο Περισσός επέμεινε στη θέση του και τελικά βρέθηκε η λύση.
 
Απ' όσα ανακοίνωσε ο Θεοδωρικάκος έφυγε ο όρος να έχουν οι απόδημοι ΑΦΜ στην Ελλάδα ή να έχει ΑΦΜ συγγενής τους πρώτου βαθμού. Ο Γκιόκας του Περισσού στη δήλωσή του είπε ότι έγινε δεκτή και η «ύπαρξη οικονομικών δεσμών με τη χώρα». Μένει να δούμε τι θα λέει το νομοσχέδιο που θα κατατεθεί.
 
υ 2. Η ψήφος των αποδήμων θα είναι ισόκυρη με αυτή των υπόλοιπων Ελλήνων (δηλαδή θα μετράει στο τελικό εκλογικό αποτέλεσμα). Θα εγγράφονται σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους μετά από αίτησή τους προς το υπουργείο Εσωτερικών και θα ψηφίζουν με το ψηφοδέλτιο Επικρατείας των κομμάτων. Ο αριθμός των βουλευτών Επικρατείας θα αυξηθεί από 12 σε 15 και τα κόμματα -εφόσον το επιθυμούν- θα μπορούν να περιλαμβάνουν και υποψήφιους από το εξωτερικό.
 
υ 3. Η ψήφος θα είναι αυτοπρόσωπη στα σημεία που θα στηθούν κάλπες (πρεσβείες, προξενεία και άλλοι τόποι που θα συμφωνηθούν). Ο ύστατος ελιγμός του Θεοδωρικάκου, να επιτρέπεται επιστολική ψήφος για όσους κατοικούν σε τόπο πάνω από μια ορισμένη χιλιομετρική απόσταση από πρεσβεία ή προξενείο, δεν έγινε δεκτός.
 
Πρέπει να σημειωθεί ότι στην τελευταία φάση της διαπραγμάτευσης ο Περισσός συνεπικουρούνταν από τον ΣΥΡΙΖΑ που, ως γνωστόν, έκανε μια θεαματική κωλοτούμπα κι εκεί που δε δεχόταν την ισοτιμία της ψήφου, αλλά ζητούσε να εκλέγεται απλά ένας αριθμός βουλευτών επικρατείας των αποδήμων, αποδέχτηκε την πρόταση του Περισσού. Η κωλοτούμπα έγινε όταν ο ΣΥΡΙΖΑ διαπίστωσε ότι η κυβέρνηση συγκεντρώνει τις 200 ψήφους που είναι απαραίτητες, οπότε υπήρχε κίνδυνος να θεσπιστεί η ψήφος των αποδήμων και ο Τσίπρας να δυσκολεύεται να βρει ψηφοφόρους, καθώς θα εμφανίζεται ως η πολιτική δύναμη που ήθελε να εμποδίσει αυτή την ψήφο ή να την καταστήσει συμβολική. Κι επειδή ο ΣΥΡΙΖΑ πάντα βρίσκει μια δικαιολογία για τις κωλοτούμπες του, βρήκε και αυτή τη φορά. Οπως δήλωσε ο Τσίπρας, αυτοί ήθελαν να μπορούν να ψηφίσουν όλοι οι απόδημοι, ακόμα και αυτοί που έχουν τους πιο χαλαρούς δεσμούς με την Ελλάδα, ενώ τώρα μπαίνει ο όρος της απουσίας για 30 χρόνια (δεν είχε συμφωνηθεί ακόμα η 35ετία), οπότε πολλοί θα εξαιρεθούν. Ομως, συνέχισε ο Τσίπρας, διαμορφώνεται ο όρος που ενδιέφερε τον ΣΥΡΙΖΑ, να μην αλλοιώνεται το εκλογικό αποτέλεσμα.
 
Λίγο πριν από την τελική συμφωνία, το ΜεΡΑ25 ανακοίνωσε ότι δε θα ψηφίσει επί της αρχής (θα ψηφίσει όμως τα άρθρα;) το νομοσχέδιο γιατί «κυβέρνηση και κόμματα της αντιπολίτευσης δρομολογούν μια μεταξύ τους συναίνεση που εμπαίζει όλους τους Ελληνες του εξωτερικού και καταστρατηγεί τα πολιτικά τους δικαιώματα». Περισσότερες εξηγήσεις δεν έδωσε το κόμμα Μπαρουφάκη, αλλά φαίνεται πως ήθελε να ψηφίζουν οι πάντες, σύμφωνα με το δίκαιο του αίματος, ποντάροντας μάλλον στο «γκελ» που μπορεί να κάνει ο Μπαρουφάκης σε «αμερικανάκια» που δεν ξέρουν ούτε λέξη ελληνικά.
 
Περιττεύει να πούμε ότι κωλοτούμπα έκανε και η ΝΔ, η αρχική πρόταση της οποίας στηριζόταν στο δίκαιο του αίματος: όποιος αποκτά ελληνική υπηκοότητα (πανεύκολο, αρκεί να αποδείξει ότι έχει έναν πρόγονο Ελληνα, ακόμα και δέκα γενεές πίσω). Ο Θεοδωρικάκος προσπάθησε να απαλύνει τις εντυπώσεις δηλώνοντας: «Να απευθύνω ένα μήνυμα προς την ελληνική ομογένεια: Οσοι δεν περιλαμβάνονται σε αυτόν τον κατάλογο -γιατί γνωρίζετε ότι η θέση της Κυβερνήσεως είναι ότι θέλαμε όλοι να τύχουν αυτής της διευκόλυνσης και μάλιστα με επιστολική ψήφο, δεν είχαμε 200 ψήφους για να το περάσουμε όπως απαιτεί το Σύνταγμα- τους καλώ να το δουν σαν ένα πολύ μεγάλο βήμα μπροστά. Επιτέλους οι Ελληνες του εξωτερικού θα μπορούν να ψηφίσουν από τον τόπο τους».
 
Η συμφωνία, την οποία ανακοίνωσε ο Θεοδωρικάκος, μένει να επικυρωθεί. ΣΥΡΙΖΑ και Περισσός δήλωσαν ότι επιφυλάσσονται μέχρι να δουν το νομοσχέδιο που θα φτιάξει το υπουργείο Εσωτερικών και κυρίως μέχρι να δουν τη συνταγματική κατοχύρωση των συμφωνηθέντων. Ειδικά σ' αυτό δίνουν μεγάλο βάρος, γιατί μπορεί κάλλιστα μια επόμενη πλειοψηφία να ξαναλλάξει το νόμο ή αυτός να εκπέσει μετά από μια προσφυγή στο ΣτΕ.
 
Οπως είναι γνωστό, η ψήφος των αποδήμων προβλέπεται από την παράγραφο 4 του άρθρου 51 του Συντάγματος, που αναφέρει: «Οι βουλευτικές εκλογές διενεργούνται ταυτόχρονα σε ολόκληρη την Επικράτεια. Νόμος που ψηφίζεται με την πλειοψηφία των δύο τρίτων του όλου αριθμού των βουλευτών μπορεί να ορίζει τα σχετικά με την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος από τους εκλογείς που βρίσκονται έξω από την Επικράτεια. Ως προς τους εκλογείς αυτούς η αρχή της ταυτόχρονης διενέργειας των εκλογών δεν κωλύει την άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος με επιστολική ψήφο ή άλλο πρόσφορο μέσο, εφόσον η καταμέτρηση και η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων διενεργείται όποτε αυτό γίνεται και σε ολόκληρη την Επικράτεια». Είναι προφανές πως αν δεν αλλάξει αυτό, η απαγόρευση της επιστολικής ψήφου θα είναι αντισυνταγματική. Εξίσου αντισυνταγματική θα είναι και η 35ετία με δύο χρόνια υποχρεωτικής παρουσίας στην Ελλάδα, αφού το ισχύον Σύνταγμα δεν κάνει οποιαδήποτε τέτοια μνεία.
 
Εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι ο Θεοδωρικάκος δεν ανέφερε τίποτα περί συνταγματικής αναθεώρησης στην αρχική του δήλωση. Λέτε να το ξέχασε; Το έκανε στο τέλος, όταν ρωτήθηκε αν θα υπάρξει συνταγματική αναθεώρηση: «Θα υπάρξει παρέμβαση, συνταγματική αναθεώρηση, γύρω από αυτό το θέμα έχει ήδη επιληφθεί και θα αναλάβει τις σχετικές πρωτοβουλίες ο υπουργός Επικρατείας κ. Γεραπετρίτης». Μένει να δούμε αν θα τα καταφέρουν να φτάσουν σε έμπρακτη συναίνεση, πρώτα αναθεωρώντας τη συνταγματική διάταξη και μετά ψηφίζοντας το σχετικό νομοσχέδιο.