Τόση αξία έχει η προγραμματική συμφωνία ΝΔ-ΠΑΣΟΚ που ο Σαμαράς απαξίωσε να κάνει έστω και μια τυπική δήλωση. Αντίθετα, ο Βενιζέλος, που μάλλον έχει χάσει την επαφή με την πολιτική πραγματικότητα, αλλά και την αίσθηση του γελοίου, έκανε διθυραμβικές δηλώσεις, χαρακτηρίζοντας αυτό το κωλόχαρτο των 11 αραιογραμμένων σελίδων ως πολιτικό πλαίσιο ενός εθνικού σχεδίου ανασυγκρότησης. Δεν είχαν, βέβαια, την ίδια άποψη οι βουλευτές και τα στελέχη του κόμματός του, μεγάλη μερίδα των οποίων, με επικεφαλής τους Σκανδαλίδη, Μωραΐτη, Τζάκρη, βρήκε την ευκαιρία να του την (ξανα)πέσει άγρια.
Χρειάστηκαν τρεις μήνες οι επιτελείς του Σαμαρά και του Βενιζέλου για να συντάξουν αυτό το πράγμα; Οχι δα. Θα παραπήγαινε το δούλεμα αν τολμούσαν να ισχυριστούν κάτι τέτοιο. Είναι σίγουρο ότι αυτή η έκθεση ιδεών συντάχθηκε μέσα σε λίγες ώρες, αλλά καθυστέρησε γιατί δεν γουστάριζε ο Σαμαράς να παίξει το παιχνίδι του Βενιζέλου. Τον καψονάρισε για καιρό και όταν πείστηκε ότι πρέπει να τον στηρίξει (μετά και την επίθεση του ΣΥΡΙΖΑ για την υπόθεση των υποβρυχίων), του έδωσε κι αυτό το χαρτί για να παίξει καναδυό μέρες. Γιατί τόσο κράτησε ο προπαγανδιστικός θόρυβος, αφού στα επιτελεία των ΜΜΕ έχουν αίσθηση των μεγεθών και ξέρουν να αυτοπροστατεύονται.
Αυτή η έκθεση ιδεών δεν κάνει ούτε για ευχολόγιο, αφού μόνο αφόρητα χασμουρητά μπορεί να προκαλέσει σε όποιον μπει στον κόπο να τη διαβάσει. Αν προσπαθήσει κανείς να τη δει σαν «οδικό χάρτη», το μόνο βέβαιο είναι ότι θα χαθεί, γιατί δεν οδηγεί πουθενά. Η αξιοπιστία της φαίνεται από τις πρώτες κιόλας λέξεις, που αναφέρουν: «Η Διακήρυξη αυτή είναι συνέχεια, συμπλήρωση και επικαιροποίηση της προηγούμενης που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο του 2012». Πρόκειται για την υποτιθέμενη προγραμματική συμφωνία των τριών κομμάτων της πρώτης συγκυβέρνησης, η οποία ανατράπηκε πλήρως τέσσερις μήνες μετά την υπογραφή της, όταν ψηφίστηκε στη Βουλή το Μνημόνιο-3. Αφού η καινούργια συμφωνία είναι συνέχεια της πρώτης, που έγινε φύλλο και φτερό από την κυβερνητική πολιτική των τριών εταίρων, μπορούμε να καταλάβουμε την αξιοπιστία της. Αλλωστε, για να θυμηθούμε και τον Στουρνάρα, το μοναδικό άξιο λόγου κείμενο που έχει γραφτεί στην Ελλάδα είναι το Μνημόνιο!
Η διήμερη προπαγάνδα, βέβαια, παρουσίασε την προγραμματική συμφωνία σαν οδικό χάρτη απαλλαγής από το Μνημόνιο. Στο κείμενο, όμως, αυτό υπάρχει μόνο ως διατύπωση ευχής, η οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί υπό τους όρους: πρώτο, της επίτευξης των δημοσιονομικών στόχων και δεύτερο της συστηματικής και σταθερής προώθησης των διαρθρωτικών αλλαγών. Μα αυτά θέλει και η τρόικα, οπότε δεν διακηρύσσεται τίποτ’ άλλο εκτός από την ευλαβική εφαρμογή των απαιτήσεων του Μνημόνιου.
Δεν είναι τυχαίο ότι η έκθεση ιδεών δεν περιλαμβάνει τίποτα το συγκεκριμένο. Μόνο γενικόλογες διατυπώσεις, με τις οποίες κανένας τροϊκανός δεν πρόκειται να διαφωνήσει. Ακόμη και στα πολιτικά ζητήματα που θέτει, βασιλεύει η γενικολογία και η αοριστολογία. Θα επιδιώξουν λέει συνταγματική αναθεώρηση «με τη μεγαλύτερη δυνατή πολιτική συναίνεση». Τι θα περιλαμβάνει η συνταγματική αναθεώρηση, όμως, δεν αναφέρεται. Για το εκλογικό σύστημα λένε ότι πρέπει «να εναρμονίζεται με την ανάγκη για πολιτική σταθερότητα μέσα από υπεύθυνη προγραμματική συνεργασία». Ολα είναι ανοιχτά και οποιαδήποτε εκδοχή εκλογικού νόμου θα είναι «στο πνεύμα της προγραμματικής συμφωνίας».
Μόνο η διατύπωση της θεωρίας των «δύο άκρων» είναι σαφής, αν και χρησιμοποιείται μια γλώσσα λιγότερο βάρβαρη απ’ αυτή που χρησιμοποιούν οι προπαγανδιστές του Μαξίμου. Γίνεται λόγος για «προστασία της δημοκρατίας και του κοινοβουλευτισμού από αυτούς που εκμεταλλεύονται την ανεκτικότητα των δημοκρατικών θεσμών για να υπονομεύσουν και να λοιδορήσουν την κοινοβουλευτική δημοκρατία» και για «θεσμική αντίδραση απέναντι στον ναζισμό, στον ρατσισμό και την ξενοφοβία».
Τέλος, δεν διακηρύσσεται καμιά έξοδος από το Μνημόνιο σε τακτό χρονικό διάστημα, αλλά γίνεται λόγος για διαπραγμάτευση «με στόχο την όσο γίνεται ταχύτερη, οριστική και ασφαλή έξοδο της πατρίδας μας από το Μνημόνιο». Προς το παρόν πάντως (και για το ορατό μέλλον), με την τρόικα διαπραγματεύονται το εύρος και τη διάρθρωση των νέων μέτρων!
Του Βενιζέλου του ‘κατσε τελικά η χαρά στο λαιμό καθώς Σκανδαλίδης και σία του την έπεσαν, κατηγορώντας τον για «μονόπαντο γέρσιμο προς τη ΝΔ» και «ενσωμάτωση στην Κεντροδεξιά». Ο Βενιζέλος έφτασε στο σημείο να υπαινιχτεί ότι κάποιοι από τους διαφωνούντες ψήνουν συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ, την ώρα που ο ΣΥΡΙΖΑ έχει στοχοποιήσει τον ίδιο. Σιγά το νέο. Φυσικά και αλληθωρίζουν προς τον ΣΥΡΙΖΑ Σκανδαλίδης και σία, βλέποντας ότι το ΠΑΣΟΚ σε λίγο θ’ αντιμετωπίζει πρόβλημα κοινοβουλευτικής επιβίωσης. Στηρίζουν την κυβέρνηση, αλλά δεν είναι διατεθειμένοι και ν’ αυτοκτονήσουν, επειδή ο Βενιζέλος θέλει να γίνει υπαρχηγός του Σαμαρά. Πρέπει να σώσουν τα πολιτικά τους τομάρια κι αυτό μόνο με μια στρατηγική που θα περιλαμβάνει και τον ΣΥΡΙΖΑ ως εταίρο μπορεί να γίνει. Γι’ αυτό και δε διστάζουν ν’ αδειάσουν τον Βενιζέλο με κάθε ευκαιρία, ακόμα και τη μέρα που πανηγυρίζει για την προγραμματική συμφωνία. Κάποια στιγμή θα δοκιμάσουν και να τον ξεφορτωθούν.
