Το έχετε διαβάσει, το έχετε ακούσει κατά κόρον τις τελευταίες μέρες, αλλά θα ξεκινήσουμε κι εμείς απ' αυτό. Από τη δήλωση που έκανε ο Τσίπρας το 2014, όταν οι Σαμαροβενιζέλοι διένειμαν για πρώτη φορά «κοινωνικό μέρισμα» από την υπεραπόδοση του περιβόητου «πρωτογενούς πλεονάσματος». Ελεγε, λοιπόν, ο τότε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης:
«Θεωρούμε πράξη ντροπής, πράξη καταισχύνης και πράξη ταπείνωσης του κάθε πολίτη της χώρας από τη μια να του αρπάζουν το ψωμί από το τραπέζι και από την άλλη να του πετούν κάποια ψίχουλα στο τραπέζι για να τον εξαγοράσουν, όπως φαντάζονται ότι θα κάνουν για να εξαγοράσουν τη στήριξη στην ίδια πολιτική που έκλεψε το ψωμί από το τραπέζι. Και έχουν σκοπό όχι μόνο το ψωμί, αλλά και το ίδιο το τραπέζι και τις καρέκλες και το σπίτι να αρπάξουν. Αν αυτό δεν είναι ο απόλυτος πολιτικός ξεπεσμός τότε νομίζω ότι οι λέξεις έχουν αρχίσει να χάνουν το νόημά τους. Πρόκειται για μια πράξη βαθιά ταπεινωτική, ανήθικη (…) Πώς πετάει αυτό το ξεροκόμματο της άγνοιας και της περιφρόνησης στα μούτρα των Ελλήνων επιχειρώντας με αυτόν τον τρόπο να τους αφαιρέσει το τελευταίο όπλο που τους έχει απομείνει, την αξιοπρέπειά τους; (…) Η θεσμοθέτηση και προπαγάνδιση της εθνικής επαιτείας και της εθνικής φιλανθρωπίας, είναι εθνική πολιτική ή πολιτική εξευτελισμού του λαού μας; (…) το πλεόνασμά τους είναι σεσημασμένο για τους Ελληνες και για τις Ελληνίδες. Σε αυτό κρύβονται όλες οι συμφορές, όλη η σήψη όλη η απάτη της σημερινής πολιτικής. Σε αυτό κρύβεται το δράμα εκατομμυρίων ανθρώπων η καταστροφή νοικοκυριών και επιχειρήσεων, οι λιποθυμίες παιδιών από ασιτία στα σχολειά, τα εκατομμύρια των ανέργων, η ζωή εν τάφω στα νοσοκομεία, τα ψυχιατρεία και τα άσυλα ανιάτων, οι παγωμένες νύχτες και μέρες χιλιάδων και χιλιάδων συνταξιούχων. Πρόκειται για πλεόνασμα δυστυχίας, τραγωδίας ακόμη και αίματος αλλά και για πλεόνασμα θράσους και απάτης».
Αλλαξε τίποτα από τότε μέχρι τώρα; Πολλά άλλαξαν (πέρα από την αλλαγή κυβέρνησης), όμως όλες οι αλλαγές αφορούν νέα αντιλαϊκά μέτρα, αυτά του τρίτου Μνημόνιου, που ήρθαν να προστεθούν στα προηγούμενα, στα μέτρα του πρώτου και του δεύτερου Μνημόνιου, κανένα από τα οποία δεν καταργήθηκε, ούτε έγινε λιγότερο επαχθές. Και δεν τελειώνει η σκυταλοδρομία των νέων αντιλαϊκών μέτρων, καθώς νέα μέτρα έχουν ήδη προνομοθετηθεί για το 2018 (ύψους μισού δισ.), για το 2019 (πετσόκομμα κύριων συντάξεων κατά 18%) και για το 2020 (νέο πετσόκομμα του αφορολόγητου για μισθωτούς και συνταξιούχους), με μεγάλη πιθανότητα το τελευταίο μέτρο να εφαρμοστεί ένα χρόνο νωρίτερα.
Επομένως, αυτά που εκτόξευε το 2014 ο Τσίπρας κατά των Σαμαροβενιζέλων γίνονται μπούμερανγκ και χτυπούν τον ίδιο, την κυβέρνησή του, τα κόμματα του συνασπισμού των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ. Το «πλεόνασμα» εξακολουθεί να είναι ματωμένο, αρπαγμένο από τον ελληνικό λαό.
Σωρός ψεμάτων
«Αναμένεται να σημειώσουμε για πρώτη χρονιά μετά από μια δεκαετία, ρυθμούς ανάπτυξης κοντά στο 2%» – «Θεσπίσαμε το κοινωνικό εισόδημα αλληλεγγύης προστατεύοντας ταυτόχρονα τα υπόλοιπα κοινωνικά επιδόματα» – «Δρομολογήσαμε την επαναφορά τη εργασιακής κανονικότητας» – «Μειώσαμε τις ασφαλιστικές εισφορές για τη πλειοψηφία των εργαζομένων» – «Σήμερα, όχι μόνο δεν υπάρχουν νέα μέτρα, αλλά συζητάμε για την έξοδο από την κρίση» – «Είμαι λοιπόν σήμερα σε θέση να ανακοινώσω ότι το μέρισμα από την δημοσιονομική υπεραπόδοση θα είναι για φέτος ύψους 1,4 δισεκατομμυρίων ευρώ. Υπερδιπλάσιο δηλαδή, σε σχέση με πέρυσι».
Κάθε φράση (από το διάγγελμα του Τσίπρα) κι ένα χοντρό ψέμα. Σταχυολογήσαμε μερικά μόνο για να τα σχολιάσουμε εν τάχει.
– Στον προϋπολογισμό του 2017 προέβλεπαν ανάπτυξη 2,7%. Στο προσχέδιο του προϋπολογισμού περιορίστηκαν στο 1,8%, ενώ οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Κομισιόν μιλούν για 1,6%. Κι ο Τσίπρας λέει «κοντά στο 2%».
– Ποια κοινωνικά επιδόματα προστάτεψαν; Να μιλήσουμε για το ΕΚΑΣ που καταργήθηκε; Να μιλήσουμε για το επίδομα θέρμανσης που κόβεται μέχρι να καταργηθεί; 'Η να μιλήσουμε για μια σειρά προνοιακά επιδόματα που θα κοπούν το 2018;
– Δεν είναι θράσος να μιλά για «επαναφορά της εργασιακής κανονικότητας», όταν ο βασικός μισθός παραμένει στα 586 ευρώ (511 για τους κάτω των 25 ετών), οι συλλογικές συμβάσεις εξακολουθούν να είναι παγωμένες, οι λεγόμενες ευέλικτες εργασιακές σχέσεις (ωρομίσθιο, μερική απασχόληση, εκ περιτροπής εργασία κτλ.) σαρώνουν, όταν το κόστος απόλυσης έχει πέσει στο μισό και οι ομαδικές απολύσεις απελευθερώθηκαν;
– Εκείνο που μείωσαν δεν είναι οι ασφαλιστικές εισφορές, αλλά οι συντάξεις, που θα δεχτούν νέο πετσόκομμα (ύψους 18%) από 1.1.2019.
– Αν δεν υπάρχουν νέα μέτρα, τότε τι είναι το μισό δισ. νέα μέτρα το 2018, το πετσόκομμα των συντάξεων το 2019, το πετσόκομμα του αφορολόγητου το 2020, που μάλλον θα εφαρμοστεί από το 2019; Και το παζάρι με την τρόικα για την τρίτη αξιολόγηση ακόμα δεν τελείωσε.
– Από πότε το μέρισμα έγινε 1,4 δισ.;
Φτηνές αλχημείες
Το γνωρίζετε ήδη, αλλά πρέπει να το σημειώσουμε για την πληρότητα της παρουσίασης. Αλλωστε, το είχαμε γράψει προ εβδομάδων, ότι οι Τσιπραίοι σχεδιάζουν να βάλουν στο «κοινωνικό μέρισμα» και ποσά που δεν αποτελούν «κοινωνικό μέρισμα», προκειμένου να εξαπατήσουν τον κόσμο. Το «κοινωνικό μέρισμα», λοιπόν, είναι μόνο 720 εκατ. ευρώ και όχι 1,4 δισ. που είπε ο Τσίπρας, βγάζοντάς το «υπερδιπλάσιο σε σχέση με πέρυσι». Στην πραγματικότητα, είναι ένα ποσό λίγο μεγαλύτερο από το περσινό ( 617 εκατ. ευρώ).
Και βέβαια, απέχει πάρα πολύ από το 1 δισ. ευρώ που πριν από λίγο καιρό έταζαν ο Τσίπρας, ο Βερναρδάκης και ο Τζανακόπουλος, με διαδοχικές δηλώσεις τους. Δεν περιμέναμε, βέβαια, να δώσουν οποιαδήποτε εξήγηση γι' αυτό. Οι άνθρωποι έχουν κάνει το ψέμα επάγγελμα.
♦ Τα υπόλοιπα ποσά είναι, καταρχάς, 315 εκατ. ευρώ για εισφορές υγείας που παρακρατήθηκαν παράνομα από συνταξιούχους και που δεν τις επιστρέφει η κυβέρνηση με τη θέλησή της, αλλά υποχρεωμένη από δικαστική απόφαση που βγήκε μετά από προσφυγή συνταξιούχων. Οι τροϊκανοί, σε όλες τις συμφωνίες που έχουν υπογράψει με την κυβέρνηση, φροντίζουν πάντοτε να κάνουν αναφορά σε δικαστικές αποφάσεις που ενδεχομένως θα βγουν και που πρέπει να καλυφθούν με ποσά πέραν των συμφωνημένων στο «πρόγραμμα». Ετσι, η υποχρεωτική για το κράτος επιστροφή των ποσών που άρπαξαν παράνομα από τους συνταξιούχους έπρεπε να γίνει από τη λεγόμενη «υπεραπόδοση του πρωτογενούς πλεονάσματος» (είναι στην ίδια κατηγορία με τις ανεξόφλητες υποχρεώσεις του ελληνικού δημοσίου προς πολίτες και επιχειρήσεις).
♦ Ακόμα, 360 εκατ. ευρώ θα δοθούν στη ΔΕΗ. Μαθημένος στο ψέμα και στην απάτη, ο Τσίπρας είπε ότι «με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζουμε ότι δε θα υπάρξει καμία αύξηση στα τιμολόγια της ΔΕΗ για τους καταναλωτές το επόμενο έτος». Στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχέδιου, όμως, που είναι επίσημο κείμενο και όχι προπαγανδιστικό διάγγελμα του Τσίπρα, δεν αναφέρεται τέτοιος λόγος. Αναφέρεται ότι δίνεται η δυνατότητα στον υπουργό Οικονομικών, με απόφασή του, να καλύπτει από τον κρατικό προϋπολογισμό, πλήρως ή μερικώς, το κόστος παροχής Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, προκειμένου να καλύπτεται το λεγόμενο κοινωνικό τιμολόγιο της ΔΕΗ.
Η βιασύνη τους να καταθέσουν νομοσχέδιο και να ζητήσουν την ψήφισή του με κατεπείγουσα διαδικασία υπηρετεί μόνο προπαγανδιστικές ανάγκες. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι το «κοινωνικό μέρισμα» των 720 εκατ. ευρώ ορίζεται μόνο ως κοινωνικό μέρισμα, ενώ η κατανομή του ανατίθεται σε υπουργική απόφαση. Προφανώς δεν είναι ακόμα σίγουροι ότι οι διάφορες κατηγορίες που ανακοίνωσε ο Τσίπρας φτάνουν το πολύ στα 720 ευρώ. Με την τρόικα έχουν συμφωνήσει μόνο το συνολικό ποσό, αλλά πρέπει να παρουσιάσουν αναλυτικούς πίνακες της κατανομής και να πάρουν το τελικό «οκέι». Γι' αυτό και εκπρόσωπος της Κομισιόν δήλωσε ότι «η χτεσινή ανακοίνωση (σ.σ. το διάγγελμα Τσίπρα) φαίνεται να ευθυγραμμίζεται σε γενικές γραμμές με τις εν λόγω συζητήσεις, οι οποίες δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί».
Οι δικαιολογίες που επικαλέστηκε ο Τσακαλώτος στην Επιτροπή της Βουλής (τάχα ότι πρέπει να προλάβουν να μοιράσουν το «υπερπλεόνασμα» μέσα στο 2017 και γι' αυτό βιάζονται) είναι για γέλια. Θα μπορούσαν να κάνουν την κατανομή, να τη συμφωνήσουν με την τρόικα και να τη βάλουν στο νομοσχέδιο, αντί να εκδώσουν υπουργική απόφαση. Ο χρόνος μέχρι το μοίρασμα των φιλοδωρημάτων θα ήταν ο ίδιος. Καθαρά για προπαγανδιστικούς λόγους επέλεξαν να ψηφίσουν ένα «κουφό» νομοσχέδιο και μετά να κάνουν τη διανομή με υπουργική απόφαση. Επρεπε ν' αλλάξουν την ατζέντα, την τόσο βαριά από τα νέα κατορθώματα του Καμμένου, όπως γράφουμε στη σελίδα 3.
Πάντως, η ΝΔ και τα άλλα κόμματα της μνημονιακής αντιπολίτευσης δεν τους έκαναν φέτος το «δώρο» που τους είχαν κάνει πέρυσι, καταψηφίζοντας το φιλοδώρημα που ο Τσίπρας είχε βαφτίσει «13η σύνταξη». Δήλωσαν ότι θα υπερψηφίσουν τα φιλοδωρήματα, οπότε έχουν όλη την άνεση να στιγματίσουν την υποκρισία του Τσίπρα, χωρίς η κυβέρνηση να μπορεί να τους αντιγυρίσει κάτι ουσιαστικό.
Υπερστύψιμο
Ας κάνουμε μερικούς αληθινούς υπολογισμούς για να αντιληφθούμε πώς προέκυψε η «υπεραπόδοση». Δεν πρόκειται, βέβαια, για υπεραπόδοση της οικονομίας, όπως ισχυρίστηκε ο Τσίπρας, αλλά για υπεραπόδοση της ληστείας, η οποία προέκυψε από τη μικρότερη του αναμενομένου απόδοση της οικονομίας.
Προσέξτε τον παραλογισμό: η οικονομία προβλέπεται να αναπτυχθεί κατά 2,7%, αλλά τελικά θα αναπτυχθεί κατά 1,6%. Παρά ταύτα, το «πρωτογενές πλεόνασμα», ενώ είχε στόχο 1,75% του ΑΕΠ, θα διαμορφωθεί στο 2,8% του ΑΕΠ! Το «υπερπλεόνασμα» είναι γύρω στα 1,9 δισ. ευρώ. Η μείωση του ΑΕΠ σε σχέση με την προβλεπόμενη αύξηση είναι περίπου το ίδιο ποσό (γύρω στα 1,9 δισ.). Το συμπέρασμα είναι ότι η μεν οικονομία δεν μεγεθύνθηκε όπως είχαν προβλέψει, όμως τα αντιλαϊκά δημοσιονομικά μέτρα (και στο σκέλος των εσόδων και στο σκέλος των δαπανών) παρέμειναν ανέπαφα, χωρίς να προσαρμοστούν σε μια οικονομία που δεν αναπτύχθηκε όσο σχεδίαζαν.
Στην ελληνική γλώσσα αυτό δε λέγεται υπεραπόδοση, αλλά υπερστύψιμο του ελληνικού λαού. Μπορεί οι αναπτυξιακές προβλέψεις να πέφτουν έξω (αυτό σημαίνει ότι και το λαϊκό εισόδημα δεν αυξάνεται), όμως τα κάθε είδους χαράτσια παραμένουν στο ίδιο ύψος, ενώ όταν δεν αποδίδουν τα χαράτσια (λόγω πτώσης του συνολικού τζίρου ή λόγω αδυναμίας των λαϊκών νοικοκυριών να πληρώσουν), πέφτουν με ακόμα μεγαλύτερη μανία πάνω στις κάθε είδους δαπάνες, προκειμένου να καλύψουν τη διαφορά και να πιάσουν τον στόχο.
Τα 720 εκατ. ευρώ του «κοινωνικού μερίσματος» είναι περίπου το 38% του «υπερπλεονάσματος». Επομένως, τηρείται και με το παραπάνω η πρόβλεψη του τρίτου Μνημόνιου, που λέει ότι από το «υπερπλεόνασμα» μόνο το 40% θα μπορεί να το διαθέτει η κυβέρνηση (πάντοτε με την έγκριση της τρόικας). Από το υπόλοιπο ποσοστό, το 30% θα πηγαίνει στην εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου και το 30% θα πηγαίνει στην αποπληρωμή του χρέους. Οι οφειλές στους συνταξιούχους (για την παράνομη υπερπαρακράτηση εισφορών υγείας) και οι οφειλές στη ΔΕΗ (για τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας) εντάσσονται στην κατηγορία «ληξιπρόθεσμες οφειλές» και φτάνουν στο 35% του «υπερπλεονάσματος». Μένουν άλλα 500 εκατομμύρια ευρώ (γύρω στο 27% του «υπερπλεονάσματος»), για τα οποία η κυβέρνηση τηρεί σιγήν ιχθύος. Αυτά θα πάνε στο χρέος, αλλά δεν το λένε, για ευνόητους λόγους.
Το ίδιο είχε γίνει και πέρυσι, που το «υπερπλεόνασμα» ήταν ακόμα μεγαλύτερο, γιατί ο στόχος του «πρωτογενούς πλεονάσματος» ήταν σημαντικά χαμηλότερος. Πέρυσι, η υπεραπόδοση του «πρωτογενούς πλεονάσματος» ήταν κοντά στα 6,5 δισ. ευρώ (ο στόχος ήταν 0,5% και η πραγματοποίηση έφτασε το 4,2% του ΑΕΠ). Κανονικά, θα έπρεπε να διανείμουν 2,5 δισ. (6,5 δισ. Χ 40%), όμως διένειμαν μόνο 617 εκατομμύρια. Τα υπόλοιπα πήγαν για την αποπληρωμή τόκων! Στα μουλωχτά, φυσικά.
Αλλαγή κλίματος
Πέρυσι, μολονότι το «υπερπλεόνασμα» ήταν σημαντικά μεγαλύτερο από το φετινό και η κυβέρνηση μοίρασε μόλις 617 εκατ. ευρώ, ξεσηκώθηκε μεγάλος θόρυβος από την τρόικα και ο Τσακαλώτος υποχρεώθηκε να στείλει χριστουγεννιάτικα τη γνωστή επιστολή μετάνοιας και συμμόρφωσης, στην οποία έγραφε πρώτο ότι δε θα το ξανακάνουν (να μη ρωτήσουν προηγουμένως την τρόικα) και δεύτερο ότι το «υπερπλεόνασμα» θα κατανέμεται «σε στοχευμένα μέτρα για την ενδυνάμωση της κοινωνικής προστασίας, για τη μείωση των φορολογικών βαρών, για τη δημιουργία ενός “μαξιλαριού ρευστότητας“ ή για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών».
Ηταν ζήτημα εξουσίας. Οι ιμπεριαλιστές δανειστές ήθελαν να δείξουν στην κυβέρνηση των Τσιπροκαμμένων ποιος είναι το αφεντικό. Οι σχέσεις τους βρίσκονταν τότε σε μια σχετική ένταση, επειδή οι ιμπεριαλιστές δεν έκλειναν τη δεύτερη αξιολόγηση αν δε γίνονταν δεκτοί οι όροι τους, ενώ ο ίδιος ο Τσίπρας έβγαινε και καλούσε το ΔΝΤ να αποχωρήσει από το «πρόγραμμα», γιατί βάζει «φυτιλιές» στους «ευρωπαϊκούς θεσμούς». Ξέρουμε ποια ήταν η κατάληξη. Ολοι οι όροι των ιμπεριαλιστών έγιναν δεκτοί, η δεύτερη αξιολόγηση έκλεισε με νέα «πακέτα» (μισό δισ. νέα μέτρα για το 2018, προνομοθέτηση μέτρων για το 2019-2020, «πρωτογενές πλεόνασμα» 3,5% μέχρι και το 2022, και λίγο πάνω από το 2% μέχρι το 2060) και οι σχέσεις της κυβέρνησης με τους «θεσμούς» άρχισαν να διανύουν τον μήνα του μέλιτος.
Φέτος, λοιπόν, σαν καλά παιδάκια που πήραν το μάθημά τους, οι συριζαίοι πρώτα συμφώνησαν με την τρόικα πάνω στα βασικά μεγέθη του «πλεονάσματος» και του «υπερπλεονάσματος» και μετά βγήκε ο Τσίπρας και έκανε το διάγγελμα. Κάποιοι στις Βρυξέλλες «τσίνισαν» λίγο, αλλά αυτό έγινε περισσότερο για τα μάτια. Η επίσημη θέση της Κομισιόν ήταν αυτή που παραθέσαμε παραπάνω (οι εξαγγελίες Τσίπρα είναι «εντός τροχιάς», μένει να συμφωνηθούν οι λεπτομέρειες, πράγμα που θα γίνει στο πλαίσιο της επόμενης αποστολής των «θεσμών» στην Αθήνα, στα τέλη του μήνα). Από τη στιγμή που ο Τσίπρας διαχειρίζεται αποτελεσματικά τη βαρβαρότητα για λογαριασμό του κεφαλαίου, δεν έχουν αντίρρηση να του επιτρέψουν να προσπαθήσει να βγάλει πολιτική υπεραξία.
