«Ο πάγος έσπασε» ήταν η πρώτη διαρροή που έκανε το επιτελείο του Κούλη μετά την πενηντάλεπτη συνάντησή του με τον Ερντογάν στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες. Επειδή η δήλωση ήταν γελοία, η κυβερνητική «πηγή» έσπευσε να συμπληρώσει ότι συμφωνήθηκε «να αφήσουμε πίσω μας την ένταση του 2020».
Εμείς, πάντως, θυμόμαστε ότι και η ένταση του περσινού καλοκαιριού, με την έξοδο του «Ορούτς Ρέις» είχε επικεντρωθεί στην Ανατολική Μεσόγειο και ουδόλως επηρέασε την (κακή, ψυχρή κι ανάποδη, λόγω πανδημίας) τουριστική σεζόν. Οπως θυμόμαστε, επίσης, ότι εδώ και πολλά χρόνια υπάρχει συμφωνημένο μορατόριουμ στο Αιγαίο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, γιατί και οι δυο χώρες (για την ακρίβεια οι καπιταλιστές των δύο χωρών) περιμένουν ως μάννα εξ ουρανού τα έσοδα από τον τουρισμό.
Επομένως, τι το καινούργιο προέκυψε από τη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν; Επί της ουσίας τίποτα. Αλλωστε, και οι δύο πολιτικοί είχαν φροντίσει να περιγράψουν εκ των προτέρων αυτό που θα συνέβαινε στη συνάντησή τους. Ο Μητσοτάκης στη συνέντευξή του στο France 24 είχε πει: «Εχουμε μεγάλες διαφορές με την Τουρκία και η πιο σημαντική διαφορά μας είναι το ζήτημα της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών μας (…) Και πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να διαχειριστούμε τις διαφορές μας χωρίς να καταφύγουμε σε κλιμάκωση της έντασης και αποφεύγοντας αυτό που συνέβη το περασμένο καλοκαίρι». Ολο αυτό, μάλιστα, το έθεσε εντός του νατοϊκού πλαισίου: «Είμαστε και οι δύο μέλη της Συμμαχίας. Και βεβαίως, όταν έχουμε διαφορές – ως μέλη της Συμμαχίας – αυτές οι διαφορές (…) θα πρέπει να επιλύονται με ειρηνικό τρόπο, γιατί αν δεν επιλύονται με τέτοιο τρόπο και επιλέγεται η αύξηση της έντασης, αυτό βεβαίως είναι κάτι που δεν είναι καλό για τη Συμμαχία στο σύνολό της».
Στο ίδιο μήκος κύματος ο Ερντογάν, μιλώντας μέσω τηλεδιάσκεψης στο Brussels Forum (οργανώθηκε από το Γερμανικό Ταμείο Μάρσαλ), είπε: «Η ενεργοποίηση των διαύλων διαλόγου μεταξύ ημών και του γείτονα και συμμάχου μας, της Ελλάδας, εξυπηρετεί τη σταθερότητα και την ευημερία της περιοχής μας, όπως και τη λύση διμερών ζητημάτων».
Αν ψάχνετε διαφορές ανάμεσα στα όσα εκτυλίχτηκαν στις Βρυξέλλες και στα όσα είχαν εκτυλιχτεί πριν από κάποιες μέρες στην Αθήνα, κατά την επίσκεψη Τσαβούσογλου, δε θα βρείτε. Ολα είχαν προετοιμαστεί διά της διπλωματικής οδού.
Ο Ερντογάν χρησιμοποίησε τη συνάντησή του με τον Μητσοτάκη ως διακοσμητικό στοιχείο για τις συναντήσεις του με τους ιμπεριαλιστές ηγέτες της Δύσης. Ας δούμε λίγο τη μεγάλη εικόνα: ο Ερντογάν συναντήθηκε με τον Μπάιντεν, τον Μακρόν, την Μέρκελ, τον Τζόνσον. Με τους ιμπεριαλιστές ηγέτες όλων των βασικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ. Ο Μητσοτάκης μόνο με την Τζόνσον κατάφερε να κλείσει μια συνάντηση (για να τον παρακαλέσει να σβήσει την Ελλάδα από τις χώρες για τις οποίες εφαρμόζονται περιορισμοί για τους βρετανούς τουρίστες). Εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς ότι ο Ερντογάν είχε πολλά σοβαρά ζητήματα να συζητήσει (ιδιαίτερα με τους Μπάιντεν και Μακρόν) και δεν είχε το περιθώριο να βάλει στην εξίσωση και τα ελληνοτουρκικά.
Σε αντίθεση με τον Μητσοτάκη, που περιορίστηκε σε διαρροές, ο Ερντογάν έδωσε συνέντευξη Τύπου, στην οποία ξεχείλιζε από… διαλλακτικότητα: «Με τον κ. Μητσοτάκη είχαμε μια καλή συνάντηση. Του πρότεινα και στο Αιγαίο ή σε άλλες περιοχές όταν προκύπτουν ζητήματα να μην εμπλέκουμε τρίτα πρόσωπα ή τρίτες χώρες. Οταν προκύπτουν δυσκολίες, εσείς άνετα να με καλείτε από την ειδική γραμμή, όπως κι εγώ να καλώ εσάς. Και ως Ελλάδα και Τουρκία να κάνουμε βήματα χωρίς να προκύπτουν δυσκολίες». «Αποφασίσαμε να συνεχίσουμε τον μηχανισμό διαλόγου και να κάνουμε πιθανά βήματα για μια θετική ατζέντα. Του είπα ότι δεν υπάρχει λόγος να μπαίνουν τρίτοι ανάμεσα μας». «Συμμερίζομαι απόλυτα την άποψή του ότι θα πρέπει στο Αιγαίο και σε άλλες περιοχές να κυριαρχήσει η ειρήνη και να αποφευχθεί κάθε ένταση». «Ενα-ένα να αρχίσουμε να καθαρίζουμε το τραπέζι. Αυτό το τραπέζι δεν πρέπει να είναι τραπέζι προβλημάτων, αλλά λύσεων». «Οταν υπάρχουν θέματα που μας απασχολούν, που σίγουρα υπάρχουν θα πρέπει αυτά να τεθούν υπόψιν των επιτροπών εμπειρογνωμόνων, έτσι ώστε να διερευνηθούν οι ενδεχόμενες λύσεις».
Γιατί ο Μητσοτάκης δεν έδωσε συνέντευξη Τύπου; Γιατί φοβάται ότι σύντομα θα επιστρέψει η ένταση και δε θέλει να εκτεθεί. Ειδικά όταν βλέπει τους επαγγελματίες εθνικιστές να έχουν σκαρφαλώσει στα κάγκελα και να τον κατηγορούν ήδη για ενδοτισμό, φόβο, υποχωρήσεις σε κόκκινες γραμμές και τα παρόμοια. Προτίμησε να κρατήσει χαμηλά το θέμα, ώστε σε μερικές μέρες να μην μιλάει κανένας γι’ αυτό. Προτίμησε, λοιπόν, να πει –μέσω «διαρροών» πάντα- ότι «εξακολουθούν να υπάρχουν πολύ μεγάλες διαφορές σε μία σειρά ζητημάτων, με κυριότερο αυτό της οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, όμως αυτές θα πρέπει να αντιμετωπιστούν στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου και στο πλαίσιο συζητήσεων όπως οι διερευνητικές επαφές, τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) και οι πολιτικές διαβουλεύσεις», που αποτελούν «το πλαίσιο συνεννόησης, που μπορεί να οδηγήσει στην εκτόνωση της έντασης». Επί της ουσίας, τα ίδια με τον Ερντογάν είπε, χωρίς να δώσει βάρος στο «κόκκινο τηλέφωνο» και την απευθείας συνεννόηση. Βλέπετε, εδώ και καιρό, η κυβέρνησή του καμάρωνε ότι μετέτρεψε τα ελληνο-τουρκικά σε «ευρωπαϊκό ζήτημα».
ΥΓ1. Για το Κυπριακό ούτε λέξη και από τις δύο πλευρές. Ο Ερντογάν ετοιμάζεται να ξανακατέβει στα κατεχόμενα, για… ηλιοθεραπεία στην Αμμόχωστο και για να εγκαινιάσει αεροπορική στρατιωτική βάση για drones, επομένως δεν είχε κανένα λόγο να αναφερθεί στο Κυπριακό. Ο Μητσοτάκης, όμως; Είναι προφανές ότι θέλει ν’ αφήσει το Κυπριακό έξω από το πλαίσιο των ανοιχτών διμερών θεμάτων.
ΥΓ2. Μητσοτάκης και Ερντογάν συναντήθηκαν χωρίς την παρουσία υπουργών, έχοντας δίπλα τους μόνο τους διπλωματικούς τους συμβούλους, Σουρανή και Καλίν (ο τελευταίος έπαιζε και ρόλο διερμηνέα του Ερντογάν που δεν μιλάει ξένες γλώσσες). Από το ελληνικό ΥΠΕΞ διέρρευσε ότι αυτό ήταν αποτέλεσμα εισήγησης του Δένδια. Στον οποίο τα χώνει σήμερα άγρια ο Παπαχρήστος των «Νέων», γράφοντας πως αν αληθεύει η πληροφορία, τότε ο Δένδιας θα έπρεπε να πάρει πόδι, διότι καβάλησε το καλάμι μετά το «ντιμπέιτ» της Αγκυρας και αφήνει να εννοηθεί ότι ζήτησε να μην συμμετάσχει διότι θα συζητούνταν θέματα για τα οποία ο ίδιος έχει διαφορετική γραμμή από τον Μητσοτάκη. Ο Παπαχρήστος δεν τα χώνει τυχαία στον Δένδια. Ολο το κείμενό του είναι προειδοποίηση στον ΥΠΕΞ «να μαζευτεί». Αν υπάρχει «ζήτημα», θα φανεί σύντομα.
