Σύμφωνα με τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών, η κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, που αποθέωσε τον Τσίπρα την περασμένη Τρίτη, και ο κομματικός μηχανισμός του ΣΥΡΙΖΑ, που οργάνωσε τις συγκεντρώσεις στήριξης της κυβέρνησης την Τετάρτη, θα ήταν καταχαρούμενοι και θα αισθάνονταν νικητές, αν οι ιμπεριαλιστές δανειστές έκαναν δεκτή τη «βελτιωμένη» πρόταση της κυβέρνησης, που κατέθεσαν το περασμένο Σαββατοκύριακο στην τρόικα ο αντιπρόεδρος Δραγασάκης και οι υπουργοί Παππάς και Τσακαλώτος. Επίσης, θα έπρεπε να αποθεώνουν την κυβέρνηση, επειδή κάνει πράξη αυτό που είπε ο πρωθυπουργός Τσίπρας στην ομιλία του στην κοινοβουλευτική ομάδα: «Εχει έρθει η ώρα σε αυτό τον τόπο την κρίση να την πληρώσει η ολιγαρχία και όχι ο κόσμος της εργασίας, οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι και οι αυτοαπασχολούμενοι».
Δεν ξέρουμε πόσοι απ’ αυτούς αλλάζουν πλευρό στον ύπνο τους (αναφερόμαστε σ’ αυτούς που ονειροβατούν και όχι στους καθ’ έξιν πολιτικούς απατεώνες που απολαμβάνουν τα καλά της εξουσίας), εμείς όμως έχουμε καθήκον ν’ ασχοληθούμε με την πραγματικότητα.
Ας δούμε, λοιπόν, όσο πιο συνοπτικά γίνεται, τα βασικά σημεία της πρότασης που μετέφερε στις Βρυξέλλες η υπουργική τρόικα, για να διαπιστώσουμε αν πρέπει να στηθούν πανηγύρια ή να ξεσηκωθεί ο κόσμος και να πάρει με τις πέτρες τη νέα μνημονιακή κυβέρνηση. Μένουμε μόνο σ’ αυτή την πρόταση, η οποία –όπως όλοι γνωρίζουμε- θα χειροτερεύσει στην τελική της εκδοχή. Ηδη, όπως θα διαπιστώσετε απ’ όσα θα διαβάσετε παρακάτω, βασικά συστατικά στοιχεία αυτής της πρότασης, που αφορούν επιβαρύνσεις των εργαζόμενων και του λαϊκού εισοδήματος, άλλαξαν ήδη, μέσα στις επόμενες τρεις μέρες!
Βλέποντας το νέο μνημονιακό πακέτο δεν πρέπει να ξεχνάμε μερικά πράγματα.
Πρώτο, αυτό το πακέτο δεν είναι προϊόν παρθενογένεσης, δεν είναι αυτοτελές και πρωτότυπο, αλλά έρχεται να προστεθεί σε όλα τα προηγούμενα πακέτα. Το μνημονιακό καθεστώς παραμένει άθιχτο. Και δεν αναφερόμαστε μόνο στο μνημόνιο και όλους τους εφαρμοστικούς νόμους, που ο ΣΥΡΙΖΑ θα καταργούσε «με ένα νόμο σε ένα άρθρο», αλλά κι αυτά τα ελάχιστα του περιβόητου «προγράμματος της Θεσσαλονίκης», που δεν πρόλαβε να κλείσει χρόνο από την εκφώνησή του και έπιασε… νυχτερίδες κι αράχνες. Ο ΕΝΦΙΑ παραμένει. Η έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης, που ο Σαμαράς επεξέτεινε στο 2015 (μειωμένη κατά 30%), υπό τις δριμύτατες καταγγελίες του ΣΥΡΙΖΑ, όχι μόνο παραμένει (και ενισχύεται για εισοδήματα πάνω από 30.000 ευρώ), αλλά και επεκτείνεται και στο 2016 (τουλάχιστον). Οχι μόνο δε θεσπίζεται το αφορολόγητο των 12.000 ευρώ, αλλά και ο συντελεστής φορολόγησης των «μικρομεσαίων» από 26% αυξάνεται σε 29% (από το πρώτο ευρώ). Η κατάργηση της εξίσωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης με τον ΕΦΚ στο πετρέλαιο κίνησης διατηρείται (χωρίς καν να γίνεται κουβέντα). Η 13η σύνταξη που υποτίθεται ότι θα δινόταν στους χαμηλοσυνταξιούχους παραπέμπεται στις ελληνικές καλένδες.
Δεύτερο, το νέο μνημονιακό πακέτο ακολουθεί τη λογική όλων των προηγούμενων, δηλαδή τη νεοφιλελεύθερη οικονομική φιλοσοφία.
Τρίτο, το πακέτο που σχολιάζουμε εδώ είναι μόνο το δημοσιονομικό σκέλος της νέας συμφωνίας. Υπάρχουν και άλλα σκέλη, με βασικότερο αυτό των ιδιωτικοποιήσεων. Στην περιβόητη πρόταση των 47 σελίδων υπάρχει μια εκτενέστατη λίστα δύο σελίδων με όλες τις προγραμματιζόμενες ιδιωτικοποιήσεις. Πωλούνται τα πάντα. Και τα ασημικά, για να χρησιμοποιήσουμε μια αγαπημένη έκφραση των συριζαίων: εκτάσεις φιλέτα (Ελληνικό, Κασσιόπη, Παλιούρι, Αγιος Ιωάννης, Αφάντου, Ξενία Σκιάθου κ.ά.), τοπικά αεροδρόμια, ΟΛΠ, ΟΛΘ, 10 τοπικά λιμάνια, μικρά λιμάνια και μαρίνες, ΤΡΑΙΝΟΣΕ, ΔΕΣΦΑ, με προβλεπόμενες εισπράξεις 3.178 εκατ. ευρώ το 2015-16, 2.116 εκατ. ευρώ το 2017-19 και 10.815 εκατ. ευρώ από το 2020 και μετά.
Εχοντας όλα τα παραπάνω υπόψη μας, ας δούμε τι προβλέπει η «βελτιωμένη» δημοσιονομική πρόταση του περασμένου Σαββατοκύριακου, μεταφράζοντας από το αγγλικό κείμενο που διέρρευσε στην «Καθημερινή».
«Βραχυπρόθεσμα, και υπό το φως της επιδείνωσης του μακροοικονομικού περιβάλλοντος το 2015, η πρόταση αποδέχεται στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα 1% το 2015 και 2% το 2016. Το βασικό δημοσιονομικό σενάριό μας για το 2015 (πρωτογενές ισοζύγιο -0,1% του ΑΕΠ) και το 2016 (πρωτογενές ισοζύγιο 0,1% του ΑΕΠ έχει ως αποτέλεσμα ένα δημοσιονομικό κενό 1,1% του ΑΕΠ για το 2015 και 1,9% του ΑΕΠ για το 2016».
Αυτή είναι η βασική προσέγγιση της κυβέρνησης στο σύντομο εισαγωγικό σημείωμα της πρότασης. Εχει ήδη ανεβάσει τους στόχους για το «πρωτογενές πλεόνασμα» στο 1% για το 2015 και στο 2% για το 2016. Οι παπαριές που έλεγε ο Μπαρουφάκης στη Βουλή, μόλις δυο μέρες πριν (Πέμπτη, 11 Ιούνη), ότι δεν υπάρχει περίπτωση η κυβέρνηση να δεχτεί πρωτογενές πλεόνασμα 1% για το 2015, ήταν απλώς… μπαρουφάκειες μπαρούφες. (Για το ευτράπελο του πράγματος, παραθέτουμε τι ακριβώς είπε, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του Θεοχάρη: «Παρεμπιπτόντως να σας πω ότι δεν έχουμε συμφωνήσει σε καμία περίπτωση στο 1% για φέτος, αυτό αναφέρθηκε σε κάποιες εφημερίδες, αλλά δεν ισχύει και σας το λέω πληροφοριακά»).
Δεν πρέπει, όμως, να στεκόμαστε στο «πρωτογενές πλεόνασμα», αλλά στο «δημοσιονομικό κενό», γιατί αυτό είναι που καθορίζει την έκταση των νέων μέτρων που πρέπει να παρθούν. Οπως εξηγήσαμε αναλυτικά στο προηγούμενο φύλλο, «πρωτογενές πλεόνασμα» και «δημοσιονομικό κενό» είναι συγκοινωνούντα δοχεία. Επομένως, εκείνο που πρέπει κυρίως να κρατήσουμε από την τελευταία πρόταση της κυβέρνησης προς τους δανειστές είναι πως αποδέχεται «δημοσιονομικό κενό» ίσο με το 1,1% του ΑΕΠ για το 2015 και ίσο με το 1,9% του ΑΕΠ για το 2016. Σε απόλυτα μεγέθη, αυτά τα ποσοστά μεταφράζονται σε νέα μέτρα ύψους περίπου 2 δισ. ευρώ (1.995 εκατ. για την ακρίβεια) για το 2015 και περίπου 3,5 δισ. ευρώ (3.583 εκατ. για την ακρίβεια) για το 2016. Δηλαδή, μέσα σε ενάμιση χρόνο (το μισό 2015 έχει φύγει), η κυβέρνηση δέχεται να εφαρμόσει νέα μέτρα ύψους περίπου 5,6 δισ. ευρώ! (Το γεγονός ότι για το 2016 το «δημοσιονομικό κενό» είναι σχετικά μεγαλύτερο απ’ αυτό του 2015 οφείλεται στη μείωση του «πρωτογενούς πλεονάσματος», που μεταφέρεται με τη μορφή νέων μέτρων την επόμενη χρονιά. Είπαμε: συγκοινωνούντα δοχεία).
Πώς κατανέμονται αυτά τα νέα μέτρα; Την απάντηση μας τη δίνει το έγγραφο της κυβέρνησης.
♦ Το μεγαλύτερο ποσοστό των νέων εσόδων (το 40% περίπου) θα αντληθεί από τη μεταρρύθμιση στον ΦΠΑ. Για την ακρίβεια 2,04 δισ. ευρώ (680 εκατ. το 2015 και 1.360 εκατ. το 2016). Ο πιο αντιλαϊκός φόρος θα γίνει αντιλαϊκότερος, καθώς προτείνεται η καθιέρωση τριών συντελεστών. Στον χαμηλό (6% από 6,5% που είναι σήμερα) θα μείνουν μόνο φάρμακα, βιβλία και θέατρα. Στον μεσαίο (13% όσο και σήμερα) θα περάσουν εφημερίδες και περιοδικά, βασικά και φρέσκα τρόφιμα (δεν διευκρινίζεται ποια είναι τα βασικά τρόφιμα – ψωμί και γάλα μόνο;), ενέργεια, νερό, ξενοδοχεία και εστιατόρια. Στον υψηλό συντελεστή (23%, όσο και σήμερα) θα περάσουν «όλα τα άλλα αγαθά και υπηρεσίες, συμπεριλαμβανόμενων των επεξεργασμένων και λοιπών τροφίμων (σχεδόν το 28% της κατηγορίας τρόφιμα, π.χ. θαλασσινά (όχι ψάρια), έτοιμα γλυκά και αλλαντικά, ανάμικτο και επεξεργασμένο ψωμί ή ζυμαρικά, σάντουϊτς, προμαγειρευμένο φαγητό, έτοιμα προϊόντα κρέατος, τρόφιμα σε κονσέρβα, σοκολάτες, έτοιμες σάλτσες κτλ.).
Χρειάζεται μήπως να εξηγήσουμε τι σημαίνει αυτό για τα λαϊκά νοικοκυριά; Πάνω από 2 δισ. ευρώ θα κλαπούν από τα λαϊκά βαλάντια μέσα σε ενάμιση χρόνο, χωρίς κανείς να μπορεί να αντιδράσει, γιατί αφορούν κυρίως τρόφιμα! Γι’ αυτή τη ληστεία χειροκροτά η κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ και διαδηλώνουν οι συριζαίοι στις πλατείες;
Εν προκειμένω, μπορούμε να σημειώσουμε κι ένα ευτράπελο. Το mail Xαρδούβελη πρότεινε την αύξηση του ΦΠΑ στα ξενοδοχεία στο 13%. Οι μεγαλοξενοδόχοι διαμαρτυρήθηκαν και ο Τσίπρας έσπευσε να τους εναγκαλιστεί. Ολόκληρη φιέστα για να παρουσιάσει τις θέσεις του για τον τουρισμό οργάνωσε προεκλογικά ο ΣΥΡΙΖΑ και οι μεγαλοξενοδόχοι ήταν εκεί, διά του προέδρου τους Ανδρεάδη, ο οποίος απηύθυνε χαιρετισμό από το βήμα της εκδήλωσης. Μόνο καλά λόγια είχε να πει ο εκπρόσωπος ενός από τα πιο επιθετικά τμήματα του εγχώριου κεφαλαίου. Τώρα, προσχωρεί και ο ΣΥΡΙΖΑ στο mail Χαρδούβελη, αφού ο ΦΠΑ στα ξενοδοχεία πάει στο 13%.
♦ Περιορισμός στην πρόωρη συνταξιοδότηση (σωρευτικά) 71 εκατ. ευρώ το 2016. Αυτός ο αριθμός, όμως, ήδη αποτελεί παρελθόν! Μιλώντας στην κοινή συνέντευξη με τον αυστριακό καγκελάριο την περασμένη Τετάρτη, ο Τσίπρας είπε πως «η σταδιακή κατάργηση των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων από το 2016 θα αποφέρει την περίοδο 2016-2022 συνολικά εξοικονόμηση 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, με προοδευτική αύξηση για το 2016. Προφανώς, όμως, το 2016 η εξοικονόμηση δεν μπορεί να είναι 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ, θα είναι 300 εκατομμύρια ευρώ». Ετσι, μέσα σε τρεις μέρες το τσάκισμα της πρόωρης συνταξιοδότησης ανέβηκε από τα 70 στα 300 εκατ. ευρώ (υπερτετραπλασιάστηκε). Αυτό σημαίνει πως το παζάρι συνεχίζεται παρασκηνιακά και πως η συγκυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου πλησιάζει ακόμη περισσότερο στις απαιτήσεις των ιμπεριαλιστών δανειστών, φουσκώνοντας και επιδεινώνοντας τα μέτρα που πλήττουν ευθέως τον εργαζόμενο ελληνικό λαό.
♦ Ελεγχος για τα οχήματα που δεν πέρασαν ΚΤΕΟ (72 εκατ. το 2015 και 50 εκατ. το 2016) και για τα ανασφάλιστα οχήματα (51 εκατ. το 2015 και 40 εκατ. το 2016). Δε χρειάζεται να πούμε ποιοι κυκλοφορούν με ανασφάλιστα οχήματα ή δεν πήγαν να περάσουν ΚΤΕΟ.
♦ Αύξηση της «εισφοράς αλληλεγγύης» ώστε να εισπραχτούν 220 εκατ. το 2015 και 250 εκατ. το 2016. Ακόμη και η κλιμακωτή αύξηση για ετήσιο εισόδημα άνω των 30.000 ευρώ θα πλήξει ένα τμήμα των μικροαστικών στρωμάτων (κυρίως των μισθωτών, που δεν μπορούν να φοροδιαφύγουν). Ομως το σημαντικότερο είναι πως ένας κεφαλικός φόρος, που έληγε το 2014 και που ο Σαμαράς τον επέκτεινε για το 2015, υπό τις καταγγελίες του ΣΥΡΙΖΑ, επεκτείνεται και το 2016 και με θράσος χιλίων πιθήκων ο Τσίπρας μιλά για «αναδιανεμητικά χαρακτηριστικά»!
Για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης, αρκεί να αναφέρουμε ότι η αύξηση του φόρου πολυτελείας και η συμπερίληψη των σκαφών (άνω των 10 μέτρων) θα φέρει στα δημόσια έσοδα 47 εκατ. ευρώ το 2015 και άλλα τόσα το 2016, ενώ η έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης θα φέρει 220 και 250 εκατομμύρια, αντίστοιχα!
♦ Υπάρχει, τέλος, και η επιβολή ειδικού φόρου 12% στα κέρδη των επιχειρήσεων πάνω από 1 εκατ. ευρώ, που θα πληρωθεί σε δυο δόσεις και υπολογίζεται να αποδώσει 600 εκατ. ευρώ το 2015 και άλλα τόσα το 2016, καθώς και η αύξηση του συντελεστή φορολόγησης κερδών από 26% σε 29% για όλες τις επιχειρήσεις, που αναμένεται να αποφέρει 450 εκατ. το 2016 (θα ισχύσει για τα κέρδη του 2015). Αυτό εννοεί ο Τσίπρας όταν λέει ότι «έχει έρθει η ώρα σε αυτό το τόπο την κρίση να την πληρώσει η ολιγαρχία και όχι ο κόσμος της εργασίας, οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι και οι αυτοαπασχολούμενοι».
Ακόμη και αν θεωρήσουμε ότι θα συγκεντρωθούν πράγματι αυτά τα ποσά (στην πραγματικότητα θα οργιάσει η φοροδιαφυγή), το κράτος θα πάρει 1.650 εκατ. ευρώ (για την ακρίβεια, όπως προκύπτει από το σχετικό πίνακα, είναι 1.632 εκατ. ευρώ) από 14.930 επιχειρήσεις που θα πραγματοποιήσουν κέρδη γύρω στα 14 δισ. ευρώ (13.683 εκατ. για την ακρίβεια). Την ίδια στιγμή, από τη μεταφορά κυρίως των τροφίμων στον υψηλότερο συντελεστή ΦΠΑ θα πάρει την ίδια περίοδο 2.040 εκατ. ευρώ, ποσό κατά 24% μεγαλύτερο!
Κι όμως, με περισσό θράσος ο Τσίπρας μιλά για συμφωνία που θα έχει «αναδιανεμητικά χαρακτηριστικά» και «θα κατανέμει τα βάρη σε όσους δεν έχουν πληρώσει το μερίδιό τους για την έξοδο από την κρίση»! Επαναλαμβάνουμε ότι οι εργάτες και οι μικροαστοί θα πληρώσουν ακόμα τον ΕΝΦΙΑ, τον εφιαλτικό ειδικό φόρο κατανάλωσης στο πετρέλαιο και όλα τα υπόλοιπα που τους έχουν φορτώσει την τελευταία πενταετία οι μνημονιακές κυβερνήσεις. Ακόμη και στο νέο μνημονιακό πακέτο, αυτό με το ροζ και φαιό χρώμα (ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ), που θα προστεθεί στα προηγούμενα, η σχέση ανάμεσα σ’ εκείνα που θα κληθούν να πληρώσουν οι λαϊκές μάζες (χωρίς δυνατότητα αποφυγής, μάλιστα) και σ’ εκείνα που θα κληθεί να πληρώσει η αστική τάξη (με τεράστιες δυνατότητες αποφυγής) είναι συντριπτικά σε βάρος των λαϊκών μαζών.
