Πρώτο «κόμμα» είναι η αποχή. Ας σημειωθεί αυτό πριν από οποιαδήποτε ανάλυση για το χαρακτήρα της. Μήπως η ψήφος σε κάθε κόμμα δεν θέλει την ιδιαίτερη ανάλυσή της; Γιατί λοιπόν η αποχή να μπει προκαταβολικά στο μίξερ της πολιτικής απαξίωσης; Αυτή τη φορά, μάλιστα, η αποχή είχε ξεκάθαρα πολιτικά χαρακτηριστικά, τα οποία ουδείς τόλμησε να αμφισβητήσει. Ούτε για χαβαλέ μπορούσαν να μιλήσουν (όπως είχαν κάνει στις ευρωεκλογές του 2009, εκμεταλλευόμενοι το σκόπιμο χαβαλέ που έκαναν διάφοροι τηλεαστέρες), ούτε για τίποτ’ άλλο. Ηταν μια έκφραση οργής προς όλο το πολιτικό σύστημα. Μια έκφραση –θα προσθέταμε εμείς– της συνειδητοποίησης ότι η ψήφος δεν έχει καμιά αξία.
Στην οργή που εξέφρασε η αποχή πρέπει να προστεθεί η πιο ήπια έκφραση της ίδιας οργής μέσω των λευκών και άκυρων ψηφοδελτίων, που σχεδόν τριπλασιάστηκαν, σημειώνοντας ρεκόρ. Ανθρωποι που ήταν στις εφορευτικές επιτροπές ή αντιπρόσωποι συνδυασμών κάνουν λόγο για ψηφοδέλτια με οργισμένα και υβριστικά συνθήματα που έβγαλαν από τις κάλπες.
Αθροίζοντας αποχή, άκυρα και λευκά, φτάνουμε στο 50% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων. Ενα ποσοστό που ουδείς (πέραν του ΛΑΟΣ) τόλμησε να ειρωνευτεί, να το παρουσιάσει σαν απολίτικη συμπεριφορά κ.λπ. Αντίθετα, ακόμα και αυτοί που προεκλογικά λοιδορού-σαν την αποχή, το βράδυ της Κυριακής άρχισαν να τη γλείφουν, προσδοκώντας σε επόμενη εκλογική μάχη να μαζέψουν κάποια «κουκιά» στο κομματικό τους σακούλι.
Εμείς δεν θα θριαμβολογήσουμε, βέβαια, για την αποχή, μολονότι ήταν και δική μας πολιτική θέση. Ξέρουμε πως σ’ αυτή την εκλογική συμπεριφορά συμποσούνται διαφορετικές πολιτικές αντιλήψεις. Ξέρουμε πως η εκλογική συμπεριφορά δεν έχει σταθερότητα και πως το σημερινό ποσοστό αποχής μπορεί να είναι μικρότερο στις επόμενες εκλογές, όπως συνέβη και το 2009 μεταξύ ευρωεκλογών και βουλευτικών εκλογών. Ξέρουμε, όμως, και εκείνο που προσπαθούν να κρύψουν οι αναλυτές των αστικών και οπορτουνιστικών δυνάμεων. Οτι μέσα σ’ αυτό το τεράστιο ποσοστό της αντι-εκλογικής συμπεριφοράς υπάρχει και ένας πυρήνας συνειδητής απόρριψης του συστήματος, το μέγεθος του οποίου ουδείς μπορεί να γνωρίζει. Και βέβαια, δεν μηδενίζουμε και την πρωτόλεια αντίθεση προς την απάτη του αστικού κοινοβουλευτισμού, η οποία, ακόμα και όταν εκφράζεται συγκυριακά, είναι πολύ πιο θετική σε σχέση με την υπερψήφιση οποιουδήποτε συνδυασμού. Εκείνος που χάνει κάθε προσμονή από το αστικό πολιτικό παιχνίδι είναι πολύ πιο δεκτικός στις ταξικές-επαναστατικές ιδέες. Αυτή είναι μια αναγκαία –όχι όμως και ικανή– συνθήκη.
Συντριβή ΠΑΣΟΚ
Το ΠΑΣΟΚ έχασε περισσότερες από ένα εκατομμύριο ψήφους σε σχέση με τις βουλευτικές εκλογές του 2009. Εχασε 740.000 ψήφους σε σχέση με τις νομαρχιακές του 2006, όταν και πάλι είχε τα χάλια του, αφού ο Καραμανλής στηριζόταν απ’ όλα τα κέντρα του συστήματος. Πάνω απ’ όλα, όμως, ηττήθηκε κατά κράτος ο αρχηγός του, που πήρε πάνω του την εκλογική μάχη και της έδωσε –είκοσι μέρες πριν τις εκλογές– δημοψηφισματικό χαρακτήρα για την πολιτική του. Από την άποψη αυτή, οι τοπικές εκλογές του 2010 υπήρξαν μια καμπή στην κυβερνητική θητεία του ΠΑΣΟΚ του Γ. Παπανδρέου. Σήμαναν την αρχή του τέλους.
Η εμφάνιση του Παπανδρέου το βράδυ των εκλογών ήταν πολύ χειρότερη απ’ αυτή του Καραμανλή στη ΔΕΘ του 2008. Ο Καραμανλής άντεξε άλλον ένα χρόνο, ο Παπανδρέου αμφιβάλλουμε αν θα μπορέσει ν’ αντέξει τόσο. Αν εξαρτιόταν από τον ίδιο, μάλλον θα είχε ανακοινώσει προσφυγή σε βουλευτικές κάλπες. Ομως τα μηνύματα που πήρε από παντού ήταν να σκάσει και να συνεχίσει. Γράφτηκε, χωρίς να διαψευστεί, για τηλεφωνήματα τραπεζιτών και για μηνύματα στελεχών της Κομισιόν και του Eurogroup, μέσω υπουργών, να μην πάει σε εκλογές, γιατί θα τινάξει στον αέρα την οικονομία. Ενόσω στο Μαξίμου εξελισσόταν η μαραθώνια σύσκεψη του Παπανδρέου με τους επιτελείς του, τα συγκροτήματα Λαμπράκη και Μπόμπολα προέβησαν μέσω του Mega στον τελευταίο εκβιασμό. Δημοσίευσαν γκάλοπ σύμφωνα με το οποίο η συντριπτική πλειοψηφία των ψηφοφόρων δεν θέλει πρόωρες εκλογές! Το μήνυμα προς τον Παπανδρέου ήταν σαφές: έτσι και δοκιμάσεις να πας σε εκλογές θα σε λιώσουμε. Ετσι, ο Παπανδρέου αναγκάστηκε να βάλει την ουρά στα σκέλια και να εμφανιστεί με κείνο το ύφος-κηδεία, διαβάζοντας με δυσκολία ένα παραληρηματικό διάγγελμα, στο οποίο δεν υπήρχε τίποτα το σαφές. Ακόμα και το «όχι εκλογές» το είπε περιφραστικά.
Ομηρος αυτών των συμφερόντων, εγκλωβισμένος στην προεκλογική του στρατηγική, ο Παπανδρέου ξεπέρασε κάθε όριο προκλητικότητας, αλλά και αυτοεξευτελισμού, όταν δήλωσε εμμέσως ότι ο λαός ενέκρινε την πολιτική του στις κάλπες: «Ξέρουμε ότι η αλλαγή δεν είναι μια εύκολη διαδικασία, αλλά γι’ αυτή την αλλαγή, ο Ελληνικός λαός μάς έφερε στην εξουσία, ένα χρόνο πριν. Και σήμερα, επιβεβαίωσε ξανά ότι, αυτή την αλλαγή θέλει και τώρα, αυτή την αλλαγή ζητά και τώρα». Τον ξεπέρασε ο Γ. Παπακωνσταντίνου που την επομένη, με ύφος χιλίων πολιτικών αλητών, είπε από το βήμα του LSE: «Το αποτέλεσμα των δημοτικών εκλογών της Κυριακής αποδεικνύει πως οι Ελληνες κατανόησαν πως τα μέτρα λιτότητας που αποφάσισε η Κυβέρνηση ήταν πραγματικά αναγκαία»!
Ο Παπανδρέου είναι ήδη τελειωμένος. Και οι πρόωρες εκλογές είναι πιο κοντά από κάθε άλλη φορά. Οχι γιατί θα τις θελήσει η κυβέρνηση, αλλά γιατί δεν θα μπορεί να σταθεί στην εξουσία. Οι ίδιοι οι Πασόκοι δίνουν πια μια μάχη οπισθοφυλακών, παραδομένοι στις τυφλές δυνάμεις των «αγορών», που ζητούν ολοένα και περισσότερο «αίμα». Ισως και μέσα στο 2011 να έχουμε εκλογές, αφού όμως πρώτα ο Παπανδρέου προχωρήσει στη μεγάλη αναθεώρηση του Μνημόνιου, αλυσοδένοντας τον ελληνικό λαό πιο γερά στο άρμα του διεθνούς χρηματιστικού κεφάλαιου. Πρώτα θα τα κάνει όλα και μετά θα του επιτρέψουν να αποχωρήσει με τα προσωπικά του λάφυρα. Ισως ενδιαμέσως τον υποχρεώσουν να καταφύγει και σε κυβέρνηση τεχνοκρατών. Αν επιμείνουν, πάντως, να βάλλουν και το Σαμαρά στο χορό της συναίνεσης προς μια τέτοια κυβέρνηση, θα έχουν κάψει μια ώρα γρηγορότερα τη μοναδική αξιόπιστη εναλλακτική λύση που διαθέτουν.
Επαναφορά ΝΔ
Οσο κι αν προσπαθεί να το θάψει η πασοκική προπαγάνδα, ο Σαμαράς είναι ο μεγάλος κερδισμένος των εκλογών κι ας πήρε η ΝΔ μισό εκατομμύριο ψήφους λιγότερους από τις βουλευτικές του 2009. Φάνηκε αυτό κι από το ότι υπήρξε ο μόνος που έκανε μια μεστή και απολύτως συγκροτημένη δήλωση το βράδυ των εκλογών.
Δεν συγκρίνονται οι 500.000 ψήφοι που έχασε η ΝΔ με το 1.000.000 που έχασε το ΠΑΣΟΚ. Η ΝΔ είναι σε τροχιά ανόδου, ενώ το ΠΑΣΟΚ σε τροχιά ελεύθερης πτώσης κι αυτό είναι που μετράει. Η ΝΔ έχει ελπίδες να ανακτήσει μέρος της επιρροής της, ενώ το ΠΑΣΟΚ όχι. Η δε ψαλίδα που έκλεισε στο -2% δείχνει ότι πολύ σύντομα η ΝΔ θα είναι πρώτη δύναμη.
Ο Σαμαράς με τη δήλωσή του έστειλε ένα διπλό μήνυμα. Προς το εσωτερικό της δεξιάς παράταξης και προς την κεφαλαιοκρατία και τα κέντρα της που επηρεάζουν τις πολιτικές εξελίξεις. Το μήνυμα προς τη δεξιά παράταξη ήταν πως αυτός είναι ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης της. Εκείνος που μπορεί να ξαναφέρει την παράταξη στην εξουσία. Ολοι οι άλλοι, Καρατζαφέρηδες, Ντορούλες, ακόμα και οι μεμψιμοιρούντες στο εσωτερικό της ΝΔ κάνουν ζημιά στην παράταξη και είναι ανίκανοι να την οδηγήσουν ξανά στην εξουσία. Ο Σαμαράς έπαιξε μόνος του, επέμεινε στο παραμύθι της «αντιμνημονιακής» ψήφου και κέρδισε κι αυτό οφείλουν να του το αναγνωρίσουν όλοι. Προς την κεφαλαιοκρατία το μήνυμα Σαμαρά ήταν πως αυτός αποτελεί τη μοναδική εναλλακτική λύση εξουσίας που διαθέτουν. Ας πάψουν, λοιπόν, να τον πιέζουν να ευθυγραμμιστεί με την κυβέρνηση, διότι τότε μοναδική αντιπολίτευση θα παραμείνει το πεζοδρόμιο. Αυτό το είχε πει και τότε που αρνήθηκε να ψηφίσει το Μνημόνιο. Δεν είμαστε, όμως, καθόλου βέβαιοι ότι αυτός ο σωστός πολιτικός συλλογισμός θα γίνει δεκτός από την κεφαλαιοκρατία, που σκέφτεται κοντόφθαλμα και θέλει όλες τις πολιτικές δυνάμεις ευθυγραμμισμένες γύρω από το Μνημόνιο. Το βέβαιο είναι πως η πίεση πάνω στο Σαμαρά θα χαλαρώσει κάπως. Θα του επιτρέψουν να παίξει τα παιχνίδια του σαν κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, για να μπορέσει να εγκλωβίσει τμήματα εργαζόμενων στη στρατηγική της κυβερνητικής εναλλαγής.
Πανηγύρια, αλλά…
Το βράδυ της Κυριακής, τα στελέχη του Περισσού θύμιζαν την παροιμία «θέλει η πουτάνα να κρυφτεί μα η χαρά δεν την αφήνει». Ηταν το κόμμα που δεν ανέβασε μόνο τα ποσοστά του (σ’ αυτό ρόλο κυρίως έπαιξε η μεγάλη αποχή και τα πολλά άκυρα-λευκά), αλλά αύξησε και τον αριθμό των ψήφων του. Πήραν 72.000 περισσότερες από τις βουλευτικές του 2009 και 109.000 περισσότερες από τις νομαρχιακές του 2006.
Εντύπωση, όμως, προκάλεσε η ευμένεια με την οποία αυτό το αποτέλεσμα έγινε δεκτό από τους πανελίστες της Κυριακής. Ουδείς δοκίμασε να το αμφισβητήσει ή να επιχειρήσει μια διαφορετική ανάγνωση. Ούτε καν ο Πρετεντέρης. Κι όμως, υπήρχε δεύτερη ανάγνωση: η πλήρης αδυναμία του Περισσού να εκλέξει έστω ένα δήμαρχο. Τις πρώτες ώρες μετά το τέλος της ψηφοφορίας φαινόταν σαν να μπαίνουν στο δεύτερο γύρο σε μια σειρά δήμους. Αυτό παρέσυρε και την Παπαρήγα να δηλώσει: «Σε αρκετές περιπτώσεις είμαστε ή φαίνεται ότι έχουμε πάρα πολλές πιθανότητες να είμαστε στο δεύτερο γύρο». Τελικά, έμειναν μόνο με την Πετρούπολη και την Ικαρία, χωρίς πολλές πιθανότητες να κερδίσουν και στη μια και στην άλλη περίπτωση.
Και η Νίκαια; Ο δήμος-πρότυπο, όπου ο Μπενετάτος εφάρμοσε το μοντέλο διοίκησης που οραματίζεται ο Περισσός; Το 50% της δύναμής του έχασε ο Μπενετάτος. Τόσο πολύ πρέπει να τον σιχάθηκε ο κόσμος, που έφερε δεύτερο τον Λογοθέτη, ένα απολίθωμα του παρελθόντος. Γιατί; Γιατί ο Περισσός έχασε το μοναδικό δήμο στον οποίο κυβέρνησε, την ίδια ώρα που οι ψήφοι και τα ποσοστά του σε πανελλαδικό επίπεδο ανέβαιναν; Σε πανελλαδικό επίπεδο εισέπραττε την ψήφο διαμαρτυρίας αυτών που δε μπόρεσαν να ξεπεράσουν τον κοινοβουλευτικό κρετινισμό, ενώ στη Νίκαια εισέπραττε την οργή των κατοίκων για τη διοίκηση που άσκησε. Αυτή είναι η μοίρα όσων θέλουν να το παίζουν αντικαπιταλιστές και ταυτόχρονα επιζητούν να ασκήσουν διοίκηση στο πλαίσιο της αστικής εξουσίας. Αυτά είναι τα αποτελέσματα της διαχειριστικής λογικής.
Είναι χαρακτηριστικό ότι και στα επίσημα κομματικά κείμενα και στο «Ριζοσπάστη» δεν γράφτηκε λέξη για το μέγα πρόβλημα της Νίκαιας. Απαξίωσαν να ενημερώσουν τον κόσμο τους, που σίγουρα υπέστη σοκ από τη συντριβή της Νίκαιας την ώρα που πανελλαδικά οι ψήφοι ανέβηκαν. Δημοσιεύτηκε μόνο μια μικρή ανακοίνωση της «Λαϊκής Συσπείρωσης Νίκαιας-Ρέντη», που ανέφερε ότι έγινε τη Δευτέρα «η πρώτη συνάντηση για την εκτίμηση του εκλογικού αποτελέσματος». Η ανακοίνωση έλεγε πολλά και διάφορα, υποσχόταν ότι οι νεοεκλεγέντες σύμβουλοι «θα δώσουν τον καλύτερό τους εαυτό για να οργανωθούν νέοι αγώνες», ότι θα συμβάλλουν «στη λαϊκή ενότητα, στη συσπείρωση, στην οργάνωση της καθημερινής πάλης του λαού για να αποτρέψουμε τα χειρότερα», καλούσε σε αποδοκιμασία και των δύο υποψηφίων στο δεύτερο γύρο με άκυρο, αλλά εκτίμηση για τη συντριβή δεν έκανε. Το θέμα κάνει «τζιζ» και προφανώς θα το πιάσουν στα χέρια τους αργότερα. Προς το παρόν προτι- μούν να ενισχύουν τον κομματικό πατριωτισμό με το αποτέλεσμα της συγκυριακής ανόδου.
Στο χώρο του πάλαι ποτέ ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ επικρατεί κατήφεια. Ο Αλαβάνος συντρίφτηκε, αφού τον πέρασε ακόμα και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Ο Κουβέλης είναι «μαζεμένος» και αναζητά διαύλους προς το ΠΑΣΟΚ, ξέροντας πως τώρα ενδεχομένως να τον χρεια- στούν. Ο Τσίπρας δεν πήγε άσχημα (το αποτέλεσμα έδειξε ότι μπορεί να μπει στη Βουλή), όμως η απώλεια δεκάδων χιλιάδων ψήφων, σε συνδυασμό με το πατατράκ Μητρόπουλου, που υποτίθεται ότι ήταν το νέο πείραμα διείσδυσης στο χώρο των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, τον έφερε ήδη στη θέση του κατηγορούμενου με κατήγορο το «αριστερό ρεύμα». Από Δευτέρα θα ξεκινήσει νέος γύρος «εσωστρέφειας» πέριξ της Κουμουνδούρου. Αλλωστε, όλη τη βδομάδα οι «συνιστώσες» ξεσκίστηκαν στις συνεδριάσεις. Σημειώνουμε επίσης το κάλεσμα για «κατά συνείδηση» ψήφο στο δεύτερο γύρο, που είναι κλείσιμο του ματιού προς τους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ.
Ο Καρατζαφέρης τα ‘χει βάψει μαύρα. Οπου κατέβασε υποψήφιους είδε τα ποσοστά του να πέφτουν. Με τη στήριξη στον «προδότη» Τατούλη ήρθε σε ρήξη με τους ενοίκους της «πολυκατοικίας». Ο Βορίδης παίζει με τα νεύρα του, ο Σαμαράς τον καρφώνει υπενθυμίζοντας συνεχώς πως ψήφισε το Μνημόνιο και συνειδητοποιεί πλέον ότι άρχισε γι’ αυτόν η αντίστροφη μέτρηση.
Εχουμε και τους νεοναζί της «Χρυσής Αυγής» για πρώτη φορά να αντιπροσωπεύονται στο δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας, με ψήφους βουτηγμένες στο αίμα των μεταναστών και το ρατσιστικό μίσος. Αποτέλεσμα κι αυτό της κυρίαρχης πολιτικής απέναντι στους μετανάστες.
Αφήσαμε για το τέλος την ΑΝΤΑΡΣΥΑ που πλέει σε πελάγη ευτυχίας, διότι πήρε περίπου 100.000 ψήφους (το ποσοστό είναι σχεδόν 2%, οι Ανταρσυακοί πανηγυρίζουν γι’ αυτό, ξεχνούν όμως να πουν ότι στην πραγματικότητα δεν είναι παρά 1%). Για μια ακόμη φορά συμπεραίνουν «αριστερή στροφή». Το είχαν κάνει και το 2007, για να καταπιούν τη γλώσσα τους το 2009, όταν η αριθμητική των ψήφων άλλαξε άρδην. Τώρα, μια συγκυριακή εκλογική άνοδος, που δεν είναι παρά ψήφος διαμαρτυρίας και όχι ψήφος επιλογής (με τι δεσμούς να προέκυπτε ψήφος επιλογής) τους οδηγεί να βλέπουν οράματα: «Σήμερα υπάρχει ένα υπαρκτό αριστερό αντικαπιταλιστικό πολιτικό ρεύμα σε όλη την Ελλάδα, ένας υπαρκτός και υπολογίσιμος πόλος στην κοινωνία και την Αριστερά». Κρατήστε το στα υπόψη αυτό.
