“Σημεία και τέρατα” στη δίκη για τον ΕΛΑ.
Πράγματα πρωτοφανή στα ποινικά χρονικά των τελευταίων χρόνων, που πιστοποίησαν με τον πιο αδιαμφισβήτητο τρόπο το πώς το δικαστήριο σκοπεύει να διαχειριστεί τη δίκη και τις τύχες των κατηγορούμενων. Μάλλον είναι ευτύχημα η τοποθέτηση της κ. Μπρίλλη στη θέση της προέδρου αυτού του δικαστήριου και του κ. Πατσή στη θέση του τακτικού εισαγγελέα της έδρας. Το γιατί θα το καταλάβετε αμέσως παρακάτω.
Την Πέμπτη 18 Μάρτη η δίκη είχε διακοπεί, επειδή οι συνήγοροι της Ειρήνης Αθανασάκη, Δ. Τσοβόλας και Κ. Ιατροπούλου, αποχώρησαν από τη διαδικασία, διαμαρτυρόμενοι για τη νομιμοποίηση των “αρχείων της Στάζι”. Το δικαστήριο έκανε δεκτή την πρόταση των εισαγγελέων της έδρας και αποφάσισε την αντικατάστασή τους με τον αυτεπάγγελτο διορισμό των δικηγόρων Αγγέλη και Δάλλα, οι οποίοι κλήθηκαν να προσέλθουν το πρωί της Παρασκευής.
Αυτή η απόφαση ισοδυναμεί με πραξικόπημα, για έναν απλούστατο λόγο. Διότι η Ειρ. Αθανασάκη είχε δικηγόρο και το δικαστήριο δεν είχε κανένα δικαίωμα να της διορίσει άλλους αυτεπάγγελτα. Ο τρίτος συνήγορός της, ο Α. Κωνσταντάκης, δεν παρίστατο στη διαδικασία και δεν είχε αποχωρήσει ακολουθώντας τους συναδέλφους του. Επιπρόσθετα, οι δύο αποχωρήσαντες συνήγοροι δήλωσαν ότι αποχωρούν από το συγκεκριμένο στάδιο της διαδικασίας και όχι ότι παραιτούνται. Η πρόεδρος, μάλιστα, είχε σχετικό διάλογο με την Κ. Ιατροπούλου, η οποία υπήρξε σαφέστατη: “Δεν είπα ότι παραιτούμαι, λέω ότι αποχωρώ από αυτό το στάδιο της διαδικασίας”.
Παρασκευή πρωί, λοιπόν, μετά το “επαναλαμβάνεται η συνεδρίαση”, η πρόεδρος ανακοίνωσε το διορισμό των δύο συνηγόρων και ρώτησε την Ειρ. Αθανασάκη αν τους αποδέχεται. Η Αθανασάκη απαντά με σαφήνεια: Δεν θέλω να με εκπροσωπήσουν, γιατί δεν μπορούν να με εκπροσωπήσουν.
Ο κ. Αγγέλης δηλώνει στο δικαστήριο ότι δεν μπορεί να δεχτεί το διορισμό του, εφόσον δεν τον αποδέχεται η κατηγορούμενη. Η πρόεδρος επιμένει και κατηγορεί την Αθανασάκη ότι αρνείται το διορισμό συνηγόρων χωρίς να παρουσιάζει αιτιολογία. Προσπαθεί να την μπλέξει με διάφορα νομικίστικα, ποντάροντας στην άγνοια που η κατηγορούμενη έχει γι’ αυτά τα τερτίπια (δικαιολογημένα, αφού ούτε νομικός είναι ούτε πείρα από δικαστήρια έχει). Της λέει ότι με βάση το νόμο (εννοεί τον τρομονόμο) μπορεί να αρνηθεί μόνο τον ένα από τους δύο.
Η Αθανασάκη λέει στο δικαστήριο το αυτονόητο: Αφού λέτε ότι ο νόμος σας δίνει το δικαίωμα να μου διορίσετε συνηγόρους, γιατί δεν διορίζετε τους δυο συνηγόρους μου που αποχώρησαν;
Η πρόεδρος είναι ανένδοτη, μιλάει έντονα και εκνευρισμένη αρνείται να απαντήσει στο αίτημα της Αθανασάκη.
Ο εισαγγελέας Πατσής παίρνει το λόγο για να πει ότι οι διορισθέντες είναι υποχρεωμένοι να αποδεχτούν το διορισμό, γιατί αλλιώς διαπράττουν το αδίκημα της απείθειας! Δεν έχει σημασία αν τους αποδέχεται ή όχι η κατηγορούμενη, η οποία άλλωστε δεν προβάλλει καμιά αιτιολογία για την άρνησή της. Οσο για τον Α. Κωνσταντάκη, επειδή λείπει δυο μέρες από τη δίκη, να θεωρηθεί ότι έχει και αυτός αποχωρήσει!
Πονηρός ο εισαγγελέας, κατάλαβε το φάουλ του δικαστήριου και έκανε την πρωτοφανή πρόταση να θεωρηθεί ως αποχωρήσας ένας συνήγορος που ποτέ δεν δήλωσε ότι αποχωρεί, ούτε βέβαια ότι παραιτείται. Γιατί μόνο αν η Αθανασάκη έμενε χωρίς κανένα συνήγορο, θα είχαν δικαίωμα να της διορίσουν άλλους αυτεπαγγέλτως. Οσο για την απουσία του Α. Κωνσταντάκη, σε δίκες τόσο μεγάλης διάρκειας συνήγοροι απουσιάζουν και δυο και τρεις μέρες, είτε γιατί έχουν κάποια άλλη δίκη είτε γιατί άνθρωποι είναι και μπορεί να αρρωστήσουν. Ουδείς διανοήθηκε να ερμηνεύσει την απουσία τους ως αποχώρηση και αυτό έχει συμβεί κατ’ επανάληψη και σ’ αυτή τη δίκη. Οταν μάλιστα δεν παρίσταται κανένας από τους συνηγόρους ενός κατηγορούμενου, αυτός εκπροσωπείται από κάποιον από τους παριστάμενους συνηγόρους συγκατηγορουμένων του.
Η Ειρ. Αθανασάκη ζήτησε ξανά το λόγο. Ακόμη και η πολιτική αγωγή -είπε- έχει ζητήσει διακοπή για να ενημερωθεί επί της δικογραφίας. Πώς θα πάρω εγώ συνηγόρους που θέλουν τουλάχιστον έξι μήνες για να διαβάσουν τη δικογραφία; Συνήγορος της πολιτικής αγωγής έχει πει ότι έχει ένα χρόνο τη δικογραφία και ακόμα δεν την έχει μελετήσει ολόκληρη. Γιατί δεν διορίζετε τους δικούς μου συνηγόρους, που γνωρίζουν τη δικογραφία και τους αποδέχομαι;
Ο κ. Αγγέλης ζήτησε να επαναλάβει η κ. Αθανασάκη αυτό που του είπε, όταν την είδε κατ’ ιδίαν πριν την έναρξη της διαδικασίας και η Ειρ. Αθανασάκη δήλωσε ότι θεωρεί τους δυο δικηγόρους νέους και άπειρους και δεν μπορεί να τους εμπιστευθεί την υπεράσπισή της σε μια τόσο σοβαρή υπόθεση.
Ο κ. Αγγέλης ξαναπήρε το λόγο και δήλωσε ότι έχει σοβαρό ηθικό πρόβλημα, όταν δεν τον αποδέχεται η κ. Αθανασάκη, πέραν του ότι όπως έχει ενημερώσει το δικαστήριο ακολουθεί και κάποια φαρμακευτική αγωγή.
Η πρόεδρος δεν άκουγε τίποτα. Ανακοίνωσε ότι το δικαστήριο εμμένει στην απόφαση για διορισμό των δύο συνηγόρων και θεωρεί ότι ο Α. Κωνσταντάκης παραμένει στη δίκη και δεν έχει παραιτηθεί. Εδώ φάνηκε καθαρά το πραξικόπημα. Εφόσον θεωρήθηκε ότι ο Α. Κωνσταντάκης παραμένει και δεν έχει παραιτηθεί, δεν είχαν κανένα δικαίωμα να διορίσουν άλλους συνηγόρους. Η Ειρ. Αθανασάκη είχε συνήγορο, προσωρινά κωλυόμενο, ο οποίος θα μπορούσε να αναπληρωθεί από κάποιον από τους συναδέλφους του των άλλων κατηγορούμενων. Η Ειρ. Αθανασάκη μπορούσε να πάει στη δίκη με ένα μόνο συνήγορο. Καμιά νομική διάταξη δεν την υποχρεώνει να έχει τρεις. Μέχρι τρεις είναι το δικαίωμα που έχει και όχι υποχρέωση.
Ηταν, λοιπόν, φανερό ότι το δικαστήριο εκβίαζε τα πράγματα για να πετάξει έξω από τη δίκη τους άλλους δύο συνηγόρους και να στείλει μήνυμα στους υπόλοιπους ότι το ίδιο θα κάνει και με αυτούς, έτσι και αποχωρήσουν σε κάποια φάση διαμαρτυρόμενοι για τις αυθαίρετες αποφάσεις του.
Προς τιμήν του ο κ. Αγγέλης δήλωσε ότι αρνείται το διορισμό, κυρίως επειδή υπάρχει έλλειψη εμπιστοσύνης από τον κατηγορούμενο που καλείται να υπερασπιστεί, αλλά και για προσωπικούς λόγους.
Σε αυστηρό ύφος ο εισαγγελέας Πατσής δήλωσε ότι δεν έχει τέτοιο δικαίωμα ο δικηγόρος και δεν μπορεί να επικαλείται ηθικούς λόγους. Ο αναπληρωτής εισαγγελέας Βομπίρης είπε ότι ο δικηγόρος διαπράττει αδίκημα πειθαρχικό και ποινικό. Ο κ. Αγγέλης δήλωσε ότι θα αναλάβει τις ευθύνες του, γιατί υπάρχει και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και ο Κώδικας Δεοντολογίας των Δικηγόρων, που δεν του επιτρέπουν να αναλάβει την υπεράσπιση κατηγορούμενου που δεν τον περιβάλλει με την εμπιστοσύνη του.
Τότε, ο εισαγγελέας Πατσής πετάχτηκε σαν ελατήριο και ζήτησε τη σύλληψη του δικηγόρου και την παραπομπή του στο αυτόφωρο για το αδίκημα της απείθειας. Επέμενε μάλιστα να υλοποιηθεί εκείνη τη στιγμή η πρότασή του και η φρουρά απαγόρευσε από τον κ. Αγγέλη την απομάκρυνσή του όχι μόνο από την αίθουσα, αλλά και από τα έδρανα των δικηγόρων. Ουσιαστικά τον έθεσε υπό κράτηση στο συγκεκριμένο χώρο!
Τότε, ο συνήγορος πολιτικής αγωγής Δ. Ευαγγελάτος δήλωσε ότι δεν δέχεται ότι υπάρχει απείθεια του δικηγόρου και ότι αν συνεχιστεί αυτό το κλίμα στη δίκη ο ίδιος θα αποχωρήσει σε ένδειξη διαμαρτυρίας.
Η συνήγορος υπεράσπισης Τ. Χριστοδουλοπούλου προσπάθησε να θυμίσει στο δικαστήριο ότι η Κ. Ιατροπούλου δήλωσε ότι αποχωρεί προσωρινά και δεν παραιτείται, όμως η κ. Μπρίλλη δεν την άφησε να συνεχίσει.
Η πρόεδρος απευθύνθηκε στην Αθανασάκη και της είπε ότι έχει δικαίωμα να διορίσει έναν ακόμη συνήγορο. Μήπως θέλετε να διορίσουμε κάποιον από τους δύο που αποχώρησαν; τη ρώτησε.
Η Ειρ. Αθανασάκη απάντησε ότι θέλει να διορίσουν τον κ. Τσοβόλα και την κ. Ιατροπούλου. Εξαιρώ τον κ. Δάλλα -είπε- και ζητώ να καλέσετε τους άλλους δύο. Η πρόεδρος τη διέκοψε εκνευρισμένη και σε έντονο ύφος και όταν η Ειρ. Αθανασάκη εξανέστη και της είπε “αφήστε με να τελειώσω κι εγώ μια φορά αυτό που θέλω να πω”, άρχισε να την επιπλήττει και να της κάνει μαθήματα καλής συμπεριφοράς! Αυτό πια ήταν από τα ανήκουστα. Γιατί είναι η κ. Μπρίλλη που διακόπτει συνεχώς (προφανώς αντιδικονομικά) και δεν αφήνει συνήγορο ή κατηγορούμενο να τελειώσει τη φράση του και είναι η Ειρ. Αθανασάκη εκείνη που ελάχιστες φορές έχει ζητήσει το λόγο για να πει κάτι. Αφού την επέπληξε, διέκοψε τη συνεδρίαση, ενώ άλλοι συνήγοροι ζητούσαν το λόγο, και το δικαστήριο επανήλθε ύστερα από περίπου μία ώρα.
Η πρόεδρος ανακοίνωσε ότι για την αποχώρηση του δικηγόρου Αγγέλη θα συντάξει έκθεση και θα τη στείλει στον αρμόδιο εισαγγελέα και στο Δικηγορικό Σύλλογο για να κάνουν “τα κατ’ αυτούς”. Διέκοψε δε για την Παρασκευή 26 Μάρτη, για να μελετήσει τη δικογραφία ο διορισμένος συνήγορος Δάλλας, ο οποίος όλη αυτή την ώρα ήταν άφωνος και δεν έλεγε τίποτα (ίσως σκεφτόταν την πολύ καλή αμοιβή που θα πάρει αν μπει από το παράθυρο σε αυτή τη δίκη). Είναι χαρακτηριστικό ότι δεν τόλμησε να υποβάλει -έστω για τυπικούς λόγους- αίτημα για προθεσμία ώστε να μελετήσει τη δικογραφία. Να υποβάλει ένα δικό του αίτημα, έτσι για τα μάτια, κι ας αποφάσιζε το δικαστήριο πόσο χρόνο θα του έδινε. Προφανώς έκρινε ότι έξι μέρες ήταν υπεραρκετές για να μελετήσει μια δικογραφία 20.000 σελίδων!
Τότε ζήτησε το λόγο ο Α. Κούγιας και είπε ότι του κάνει εντύπωση ότι και σε άλλη δίκη, στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων, που διηύθυνε η κ. Μπρίλλη, διόρισε ως συνήγορο τον ίδιο κ. Δάλλα. “Τί να κάνουμε, αυτόν βρήκαμε”, απάντησε ενοχλημένη η πρόεδρος και ανακοίνωσε τη λήξη της συνεδρίασης. Ο Κούγιας εξανέστη και την ανάγκασε να σταματήσει, αφού του είχε δώσει το λόγο και δεν είχε τελειώσει. Συνεχίζοντας είπε ότι δεν μπορεί να μπαίνει ο οποιοσδήποτε δικηγόρος σε μια δίκη. Ο Δάλλας δεν μπορεί να σηκώσει το βάρος αυτής της δίκης. Απορώ πώς δέχεται το διορισμό, όταν έχει ξαναδιοριστεί σε Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων και έβγαλε όλη τη δίκη χωρίς να αρθρώσει λέξη. “Πολύ επιτυχημένα άσκησε τα καθήκοντά του”, πετάχτηκε η πρόεδρος, αποκαλύπτοντας και πάλι τις μύχιες σκέψεις της.
Ο Κούγιας τράβηξε έναν εξάψαλμο στον Δάλλα, κάνοντάς τον σκόνη, και ενώ οι συνήγοροι Σ. Καμπάνης, Αλ. Ζορμπαλά και Τ. Χριστοδουλοπούλου ζητούσαν το λόγο, η πρόεδρος δεν τους τον έδωσε και αποχώρησε σχεδόν τρέχοντας από την έδρα.
Αμέσως μετά, οι παρόντες συνήγοροι υπεράσπισης συνέταξαν και υπέγραψαν την παρακάτω δήλωση:
“Οι συνήγοροι υπεράσπισης των Χρήστου Τσιγαρίδα, Κωνσταντίνου Αγαπίου, Αγγελέτου Κανά και Μιχαήλ Κασίμη δηλώνουν ότι δεν θα συμμετάσχουν στη συνεδρίαση του δικαστηρίου της 26.3.2004 σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις αποφάσεις που λήφθηκαν στη συνεδρίαση της 19.3.2004: για τη δίωξη συναδέλφου δικηγόρου που αρνήθηκε για λόγους συνείδησης, επαγγελματικής δεοντολογίας και υγείας να διοριστεί εξ επαγγέλματος συνήγορος υπεράσπισης της Ειρήνης Αθανασάκη, να προβεί σε διορισμό εξ επαγγέλματος, ενώ η κατηγορουμένη Ειρήνη Αθανασάκη δεν επιθυμούσε το διορισμό κανενός και τουλάχιστον ένας από τους δικηγόρους της επιλογής της δεν έχει παραιτηθεί από την υπεράσπιση και τέλος γιατί μας αφαίρεσε το λόγο.
Καλούμε σε συνέντευξη τύπου την Παρασκευή 26.3.2004, 9.30 π.μ., στην αίθουσα Τύπου των γυναικείων φυλακών Κορυδαλλού.
Αλέξιος Κούγιας, Δημήτρης Μπελαντής. Αλεξάνδρα Ζορμπαλά, Μαρίνα Δαλιάνη, Στέφανος Δάτσικας, Σταμάτης Καμπάνης, Τασία Χριστοδουλοπούλου, Νίκος Δαμασκόπουλος.
