Ο Πιερρακάκης δρομολογεί την κατάργηση των 37 Τμημάτων ΑΕΙ, που είχαν ιδρυθεί από τον Γαβρόγλου και τελούσαν σε αναστολή από την Κεραμέως. Δεν πληρούν, λέει, τα «κριτήρια βιωσιμότητας». Ομως, ο πραγματικός λόγος είναι ο δραστικός περιορισμός της κρατικής χρηματοδότησης προς τα δημόσια ΑΕΙ και η εξώθησή τους σε λειτουργία με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια.
Οι προθέσεις της νεοφιλελεύθερης κυβέρνησης Μητσοτάκη, όμως, συναντούν τις σφοδρές αντιδράσεις των Πανεπιστημίων, Τμήματα των οποίων τελούν υπό κατάργηση, που διαμηνύουν σε όλους τους τόνους ότι οι επιλογές της κυβέρνησης και του ΥΠΑΙΘΑ πλήττουν το αυτοδιοίκητο των Ιδρυμάτων.
Ακόμα και τα προσφάτως εκλεγμένα κακόφημα Συμβούλια Διοίκησης, τη θεσμοθέτηση των οποίων επέβαλε ο εκτρωματικός νόμος-πλαίσιο Κεραμέως, για να αποτελέσουν ουσιαστικά την ανώτατη αρχή διοίκησης του επιχειρηματικού πανεπιστήμιου, διατυπώνουν αντιρρήσεις.
Ο δρόμος, λοιπόν, της κατάργησης των 37 Τμημάτων από τον Πιερρακάκη θα είναι στρωμένος με αγκάθια.
Τελευταίες αντιδράσεις καταγράφονται από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Με ανακοίνωσή του το Συμβούλιο Διοίκησης εκφράζει τη «θεσμική του λύπη» -προφανώς για να ηχήσει η αντίρρηση πιο ανώδυνα στ’ αυτιά των αφεντικών-, ενώ πιο οξύ είναι το Ψήφισμα της Κοσμητείας της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστήμιου Ιωαννίνων, που υπογραμμίζει ότι η ολοκλήρωση της Πολυτεχνικής Σχολής αποτελεί «ιστορική υποχρέωση απέναντι στην Ηπειρο, γενικότερα, και στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, ειδικότερα», και κάνει λόγο για απόφαση «χωρίς καμία αιτιολόγηση και διαβούλευση».
Η ανακοίνωση του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστήμιου Ιωαννίνων
Η Πρύτανης και τo Συμβούλιο Διοίκησης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων εκφράζουν θεσμικά τη λύπη τους για την απόφαση του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, σχετικά με το οριζόντιο κλείσιμο Τμημάτων του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Τα Τμήματα ζητήθηκαν με αποφάσεις προηγούμενων πρυτανικών αρχών και συνεδριάσεων της Συγκλήτου, θεσμοθετήθηκαν αργότερα και βρίσκονταν σε αναστολή λειτουργίας. Ειδικότερα, το Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής λειτουργούσε διοικητικά με προσωρινή Συνέλευση. Επίσης, γνωστοποιεί ότι δεν υπήρξε από το Υπουργείο καμία ενημέρωση και διαβούλευση σχετικά με το ζήτημα.
Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων διεκδικεί ουσιαστική ενίσχυση της διεπιστημονικότητας και της διεθνοποίησης στην εκπαίδευση και στην έρευνα. Παράλληλα, ενισχύει την εξωστρέφειά του και τις αλληλεπιδράσεις του με την Περιφέρεια, τους Δήμους και τους κοινωνικούς και παραγωγικούς φορείς, θέτει τις επιστήμες στην υπηρεσία της κοινωνίας, συμβάλλει στην εξέλιξη των κοινοτήτων και, κυρίως, επεξεργάζεται προοπτικές ουσιαστικής και βιώσιμης ανάπτυξης. Σε αυτό το πλαίσιο αναμένει αμφίδρομη στήριξη από όλους τους αρμόδιους φορείς.
Σχετικά με την ανακοίνωση του Υπουργείου για την κατάργηση Τμημάτων, το Συμβούλιο Διοίκησης ενημερώνει ότι αποτελεί στόχος του εξ αρχής η καλά προμελετημένη και αντίστοιχα σχεδιασμένη βιώσιμη ανάπτυξη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων σε όλες τις πόλεις της Ηπείρου στις οποίες εκπροσωπείται, θέτοντας ως σκοπό την παροχή τέτοιου επιπέδου εκπαίδευσης, η οποία θα προσελκύει μεγάλο αριθμό από τους/τις καλύτερους/ες φοιτητές/τριες χωρίς διακρίσεις.
Στη βάση των παραπάνω, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων σχεδιάζει στρατηγικά το μέλλον του και καλεί την Πολιτεία και τους φορείς σε διάλογο για την ενίσχυση της πολυεπίπεδης ανάπτυξής του ως ένα ισχυρό περιφερειακό Πανεπιστήμιο, διαρκώς εξελισσόμενο, ανταποκρινόμενο στις ανάγκες της κοινωνίας και του τόπου, με τις όποιες εθνικού συμφέροντος ιδιαιτερότητες.
Ιωάννινα, 9 Νοεμβρίου 2023
Από το Συμβούλιο Διοίκησης
ΨΗΦΙΣΜΑ
ΤΗΣ ΚΟΣΜΗΤΕΙΑΣ ΤΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ
ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡ. ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ
ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ
14/11/2023
Όταν το 2017 η Πολιτεία ίδρυε Πολυτεχνική Σχολή στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, εκπλήρωνε – με σημαντική καθυστέρηση – μια συμβατική της υποχρέωση ενώνοντας ακαδημαϊκά και διοικητικά τρία Τμήματα Μηχανικών που ήδη λειτουργούσαν. Θεωρούμε όμως, ότι εκπλήρωνε κυρίως μια ιστορική της υποχρέωση απέναντι στην Ήπειρο, γενικότερα, και στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, ειδικότερα.
Με ένα τμήμα να λειτουργεί πάνω από 30 χρόνια κι ένα άλλο πάνω από 24, κατά τεκμήριο καταξιωμένα και με υψηλό κύρος εντός και εκτός Ελλάδας, η Πολυτεχνική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων κάθε άλλο παρά «νέα» μπορεί να χαρακτηριστεί. Αντίθετα, από την πρώτη ημέρα λειτουργίας της, η Σχολή γνώριζε τις δυνατότητες και τις αδυναμίες της και διέθετε την ωριμότητα και την προνοητικότητα να σχεδιάσει στρατηγικά το μέλλον της, συμβάλλοντας καθοριστικά (όπως λόγω αντικειμένου κάνει μέχρι τώρα) στην ανάπτυξη ολόκληρου του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Η διεύρυνση και ενίσχυση μίας Πολυτεχνικής Σχολής αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση κάθε σύγχρονης περιφερειακής και εθνικής στρατηγικής με έμφαση στην καινοτομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Το Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών (ΤΜΜ), που με μεγάλο αγώνα ιδρύθηκε με τον Ν.4559/2018, δεν προέκυψε από κάποιο προϋπάρχον τμήμα του πρώην ΤΕΙ Ηπείρου. Πρόκειται για ένα εντελώς νέο τμήμα, το οποίο σχεδιάστηκε εξ αρχής και με βάση τον στρατηγικό στόχο του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων για την ανάπτυξη της Πολυτεχνικής Σχολής. Η επιστήμη των Μηχανολόγων Μηχανικών συμπληρώνει με τον καλύτερο τρόπο τα αντικείμενα των υπολοίπων τμημάτων, λειτουργεί ως καταλύτης διεπιστημονικότητας και ολοκληρώνει τη φυσιογνωμία της Σχολής. Βασική παραδοχή των νέων αντιλήψεων για τις επιστήμες των Μηχανικών είναι ότι η Μηχανολογία προσφέρει τα εργαλεία και τις μεθόδους για την έρευνα και τη διδασκαλία σύνθετων επιστημονικών πεδίων συνεργασίας ανάμεσα στον προγραμματισμό, την τεχνητή νοημοσύνη, τα δίκτυα, τα νέα υλικά, τις κτιριακές δομές, την ενέργεια, τη φύση, την υγεία και την κοινωνία.
Παρά τις πολλές αντιξοότητες, το ΤΜΜ λειτουργεί διοικητικά από το 2019. Διαθέτει προσωρινή Συνέλευση από μέλη ΔΕΠ των Τμημάτων της Πολυτεχνικής Σχολής, με συναφές γνωστικό αντικείμενο. Ο σχεδιασμός που έχει γίνει για το ΤΜΜ είναι ιδιαίτερα λεπτομερής και ποιοτικός, με την κατάρτιση ενός εξαιρετικού προγράμματος σπουδών με διακριτή, επίκαιρη ταυτότητα, το οποίο βρίσκεται σε πλήρη συμφωνία με τα προγράμματα των αντίστοιχων τμημάτων της χώρας μας και τα διεθνή πρότυπα.
Δυστυχώς, το όραμα για μια ολοκληρωμένη Πολυτεχνική Σχολή, που θα αποτελεί βασικό πυλώνα ανάπτυξης για ολόκληρο το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων δεν το συμμερίζονται όλοι.
-
- Δεν το συμμερίζεται η ίδια η Πολιτεία, με την κατάφωρα άδικη απόφασή της για κατάργηση του ΤΜΜ, η οποία επήλθε χωρίς καμία αιτιολόγηση και διαβούλευση.
- Δεν το συμμερίζονται κάποιοι εντός και εκτός των «τειχών», που με τον κοντόφθαλμο τακτικι-σμό τους προσπάθησαν ή προσπαθούν να διαφυλάξουν τα δικά τους μικρά ή μεγάλα συμφέροντα.
Ως Κοσμητεία, δεν θα σταματήσουμε τον αγώνα για τη λειτουργία του ΤΜΜ, σχεδιάζοντας και στοχεύοντας πρωτίστως σε ένα δυνατό και βιώσιμο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Βασικό μας μέλημα είναι να μην στερηθεί το Ίδρυμά μας το μέλλον που του αρμόζει, στη νέα, δύσκολη πραγματικότητα που έρχεται με πολύ γρήγορους ρυθμούς.
Ανάλογη αντίδραση εκφράζεται και από τη Συνέλευση του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης.
Το ψήφισμα της Συνέλευσης
Τα μέλη του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης ενημερωθήκαμε για την ήδη ειλημμένη απόφαση της Ελληνικής Κυβέρνησης να νομοθετήσει, και μάλιστα άμεσα, την συγχώνευση των τριών Τμημάτων της Σχολής Κλασικών και Ανθρωπιστικών Σπουδών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης σε ένα Τμήμα, και δηλώνουμε απερίφραστα την έντονη αντίθεσή μας σ’ αυτήν την ενέργεια και την λύπη μας για την σπουδή στον τρόπο μεθόδευσής της.
Θεωρούμε ότι είναι αδιανόητη μια τέτοια ενέργεια συρρίκνωσης της Ελληνικής Φιλολογίας στην Ελληνική Επικράτεια και ειδικά στη Θράκη. Σε καμμία χώρα του κόσμου δεν καταργούνται τα Τμήματα της εθνικής γλώσσας και φιλολογίας, αντικείμενα τα οποία εξετάζονται στις γενικές εισαγωγικές εξετάσεις παγκοσμίως. Ακόμη και αν οι υποψήφιοι όλης της χώρας έπαυαν να επιλέγουν την Ελληνική Φιλολογία, δεν θα νομιμοποιούνταν καμμία Ελληνική κυβέρνηση να την καταργήσει για αυτονόητους λόγους.
Η συγχώνευση που επιχειρείται θα ήταν προφανής απόδειξη της αδιαφορίας των κυβερνώντων για τη Θράκη ειδικότερα και για την ελληνική περιφέρεια γενικότερα, και μάλιστα αντιφατική ενέργεια στο πλαίσιο της πολιτικής για ενίσχυση και επέκταση του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης και την ανάδειξή του ως τρίτου μεγαλύτερου Α.Ε.Ι.
Ειδικότερα, για το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας η συγχώνευση αυτή θα αποτελούσε εντελώς άδικη υποβάθμιση, όπως αποδεικνύουν τα αντικειμενικά δεδομένα: Το Τμήμα, που πλησιάζει τα 30 χρόνια λειτουργίας του, παρουσιάζει πολύ ικανοποιητική επιλεξιμότητα (ο αριθμός εισαγομένων/πρωτοετών φοιτητών είναι εφέτος πάνω από τον μέσο όρο των Τμημάτων Φιλολογίας της χώρας, ενώ η μικρή κάμψη που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια έχει πολλές αιτίες και δεν αφορά μόνο στο συγκεκριμένο Τμήμα). Το υψηλό επιστημονικό προφίλ των μελών του, η διοργάνωση συνεδρίων και η παραγωγή επιστημονικού έργου εν γένει αναγνωρίζονται από την διεθνή επιστημονική κοινότητα. Από τα τρία Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών του (τα δύο Διϊδρυματικά) αποφοιτούν με πολύ ικανοποιητικό ρυθμό πάρα πολλοί διπλωματούχοι. Στο Τμήμα υλοποιούνται ερευνητικά προγράμ¬ματα υψηλού προϋπολογισμού, προσοδοφόρα για το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και την ευρύτερη Περιφέρεια. Επιπλέον, το Τμήμα λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες της αγοράς και η εργασιακή απορρόφηση των αποφοίτων του αποδεικνύεται από τα στατιστικά στοιχεία ως απολύτως ικανοποιητική. Η εξωστρέφεια του Τμήματος και η σύνδεσή του με την τοπική (και όχι μόνο) κοινωνία είναι επίσης αδιαμφισβήτητες. Στις σχετικά πρόσφατες πιστοποιήσεις του Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών δεν διατυπώθηκε η παραμικρή αμφισβήτηση της βιωσιμότητας του Τμήματος.
Και, παρά τα παραπάνω, έχει αποφασιστεί ότι αξίζει να θυσιαστεί αυτό το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας εξαιτίας της χαμηλής βιωσιμότητας των άλλων δύο Τμημάτων της Σχολής Κλασικών και Ανθρωπιστικών Σπουδών, και ενώ το ίδιο είναι απολύτως υγιές.
Όμως: Η συγχώνευση όχι μόνο δεν θα κάνει πιο ελκυστικό για τους υποψηφίους το ένα και μοναδικό νέο Τμήμα που θα προκύψει, εφόσον αυτό θα έχει επιστημονική ανομοιογένεια, αλλά, αντίθετα, θα παρασύρει σε περιπέτειες βιωσιμότητας και το καθ’ όλα υγιές Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας, και θα έχει αναπόφευκτα αρνητικές συνέπειες στην επιλεξιμότητα, στην εξειδίκευση του πτυχίου, στις επαγγελματικές προοπτικές των αποφοίτων, αλλά και στο ερευνητικό/ακαδημαϊκό προφίλ των μελών του.
Είμαστε πεπεισμένοι ότι υπάρχουν άλλοι τρόποι, για να ενισχυθούν τα αδύναμα Τμήματα και παραμένουμε πρόθυμοι να συνδράμουμε για την επίλυση του προβλήματος, όπως ήδη έχουμε δηλώσει στη σχετική ενημερωτική συνάντηση, μέσα σε κλίμα συνεργασίας και παραγωγικής συζήτησης.
Στην ίδια κατεύθυνση είναι και το Ψήφισμα του Συμβουλίου Διοίκησης του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστήμιου (ΕΛΜΕΠΑ).
Το ψήφισμα του ΕΛΜΕΠΑ
Το Συμβούλιο Διοίκησης του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛΜΕΠΑ), στη συνεδρίαση με αρ. πράξης 28/02.11.2023, συζήτησε για το σχέδιο νόμου που αναμένεται να φέρει στη Βουλή ο Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κ. Κ. Πιερρακάκης, με το οποίο, όπως ενημερωθήκαμε αιφνιδίως από τα ΜΜΕ, θα καταργηθούν τα έξι (6) νέα Τμήματα του ΕΛΜΕΠΑ που είχαν ιδρυθεί με τον ν. 4610/2019 (ΦΕΚ 70/τ. Α΄/07.05.2019) και στη συνέχεια είχαν τεθεί σε προσωρινή αναστολή λειτουργίας με τον ν. 4653/2020. Τα Τμήματα αυτά είναι τα ακόλουθα: α) Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων (Ηράκλειο), β) Μηχανικών Βιοϊατρικής (Ηράκλειο), γ) Χημικών Μηχανικών (Χανιά), δ) Μουσικών Σπουδών (Ρέθυμνο), ε) Επιστημών Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (Άγιος Νικόλαος) και στ) Φυσικοθεραπείας (Ιεράπετρα).
Επισημαίνουμε ότι το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο έχει εκπονήσει Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης (ΣΣΑ) για την περίοδο 2022-2025, το οποίο εγκρίθηκε από τη Σύγκλητο με την με αριθμ. πράξης 72/Θ.19ο/14.12.2021 απόφασή της. Το ΣΣΑ του ΕΛΜΕΠΑ περιλαμβάνει SWOT ανάλυση (δυνατά σημεία, αδύνατα σημεία, ευκαιρίες και απειλές) για την ανάπτυξη των έξι (6) νέων ακαδημαϊκών Τμημάτων του Πανεπιστημίου, καθώς επίσης και μελέτη πολυκριτήριας μεθόδου ανάλυσης όπου, χρησιμοποιώντας συγκεκριμένα κριτήρια και συντελεστές βαρύτητας, αξιολογείται η σταδιακή ανάπτυξη και λειτουργία των νέων Τμημάτων σε σειρά κατάταξης. Οι σχετικοί φάκελοι, μαζί με τις απαραίτητες μελέτες σκοπιμότητας και βιωσιμότητας για τα εν λόγω Τμήματα κατατέθηκαν στην Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) και το ΥΠΑΙΘ στις αρχές Ιουνίου του 2021, μετά από πρόσκληση της ΕΘΑΑΕ τον Σεπτέμβριο του 2020. Έκτοτε, δεν υπήρξε καμιά απολύτως ενημέρωση από την ΕΘΑΑΕ ή το Υπουργείο για το μέλλον των Τμημάτων αυτών και την έναρξη λειτουργίας τους, παρά τις συνεχείς οχλήσεις και ερωτήσεις εκ μέρους του Πανεπιστημίου, αλλά και εκπροσώπων των αυτοδιοικητικών αρχών.
Το ΕΛΜΕΠΑ επένδυσε χρήματα και, κυρίως, ανθρώπινους πόρους για την εκπόνηση του ΣΣΑ και των μελετών σκοπιμότητας και βιωσιμότητας των Τμημάτων, ενώ έχει ήδη από καιρό προχωρήσει σε συμφωνίες με την τοπική αυτοδιοίκηση για την παραχώρηση εκτάσεων και τη χρηματοδότηση τεχνικών μελετών για τα νέα κτήρια που θα στεγάσουν τις υποδομές τους. Έτσι, ο Δήμος Ρεθύμνης έχει προχωρήσει σε παραχώρηση έκτασης στον Γάλλο για την ανέγερση των κτηρίων του Τμήματος Μουσικών Σπουδών της Σχολής Μουσικής και Οπτοακουστικών Τεχνολογιών, ενώ ο Δήμος Αγίου Νικολάου έχει παραχωρήσει επίσης εκτάσεις για την ανάπτυξη ακαδημαϊκών υποδομών και φοιτητικών εστιών. Είναι συνεπώς απορίας άξιο πως το ΥΠΑΙΘΑ προχωρά συλλήβδην στην κατάργηση όλων των νέων Τμημάτων του ΕΛΜΕΠΑ δίχως να έχουν καν κοινοποιηθεί στο Πανεπιστήμιο οι εκθέσεις αξιολόγησης των φακέλων που είχαν κατατεθεί πριν από 2,5 χρόνια!
Το Συμβούλιο Διοίκησης του ΕΛΜΕΠΑ αποφασίζει ομόφωνα:
(α) Να εκφράσει την έντονη απογοήτευση και την αγανάκτησή του για την πιθανολογούμενη κατάργηση των έξι (6) νέων ακαδημαϊκών του Τμημάτων που ανατρέπει τον στρατηγικό σχεδιασμό και θίγει κατάφωρα το αυτοδιοίκητο του Πανεπιστημίου.
(β) Να προγραμματιστούν άμεσα συναντήσεις με τον Περιφερειάρχη Κρήτης, κ. Σ. Αρναουτάκη, και τους Δημάρχους των πόλεων όπου εδρεύουν τα Τμήματα του ΕΛΜΕΠΑ που καταργούνται, για να υπάρξει συντονισμός ενεργειών, και
(γ) Να ζητήσει συνάντηση του Πρύτανη του ΕΛΜΕΠΑ, καθηγητή Ν. Κατσαράκη, με τον Υπουργό Παιδείας, κ. Κ. Πιερρακάκη, ώστε να παρατεθούν στην πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΙΘΑ οι απόψεις του Συμβουλίου Διοίκησης και της Συγκλήτου του Πανεπιστημίου.
