Για τέταρτη συνεχή χρονιά, το ΥΠΑΙΘΑ, κατ’ επιταγή του ιμπεριαλιστικού οργανισμού ΟΟΣΑ, διοργανώνει τον διαγωνισμό PISA για τους μαθητές της Στ΄ Δημοτικού και της Γ’ Γυμνασίου στα γνωστικά αντικείμενα της Νεοελληνικής Γλώσσας και των Μαθηματικών.
Ολες τις προηγούμενες χρονιές, ο διαγωνισμός ακυρώθηκε σε μεγάλο βαθμό, καθώς υπήρξαν σημαντικές αντιδράσεις από εκπαιδευτικούς, αλλά και γονείς, που δεν επέτρεψαν στα παιδιά τους να πάρουν μέρος. Το υπουργείο Αμάθειας και Καταστολής επιχείρησε με εκβιασμούς και τρομοκρατία (κατεπείγουσες αγωγές κατά των ΔΟΕ-ΟΛΜΕ για τις στάσεις εργασίας που προκήρυξαν την ημέρα διεξαγωγής του διαγωνισμού, πειθαρχικές διώξεις σε εκπαιδευτικούς, μουλωχτές αλλαγές στα σχολεία όπου θα διεξαγόταν ο διαγωνισμός) να επιβάλει τον διαγωνισμό, όμως η περιορισμένη εφαρμογή του και φέτος σε 618 σχολεία και όχι στο σύνολο της επικράτειας δείχνει τον πανικό του υπουργείου μπροστά σε νέες αντιδράσεις και ομολογία ήττας, παρά την προπαγάνδα και τις τυμπανοκρουσίες.
Ο διαγωνισμός PISA δεν είναι αθώος. Συνδέεται σαν το νύχι με το κρέας με την αξιολόγηση των σχολικών μονάδων, των μαθητών και των εκπαιδευτικών τους, εξ ου και αποτελεί μέρος της αξιολογικής διαδικασίας και αναφέρεται στον επαίσχυντο νόμο Κεραμέως με τον ψευδεπίγραφο τίτλο «Αναβάθμιση του σχολείου, ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών και άλλες διατάξεις» (Ν. 4823/2021, άρθρο 104, παρ. 1).
Η αξιολόγηση πραγματοποιείται βάσει μιας ποσοτικής τυποποιημένης τεχνικής μέτρησης της «αποτελεσματικότητας» του εκπαιδευτικού συστήματος και «των επιδόσεων» των σχολείων. «Αποτελεσματικότητα» και «επιδόσεις» που έχουν να κάνουν όχι με την ολόπλευρη μόρφωση και την διαμόρφωση προσωπικοτήτων με κριτική σκέψη, αλλά με την κατάκτηση γνώσεων μιας χρήσης και δεξιοτήτων που απαιτεί η αγορά.
Σε αυτό το σαθρό έδαφος, που ευνοεί τους καπιταλιστές, τα «κοράκια» της αγοράς και τα κέρδη τους, αναπτύσσεται η κατηγοριοποίηση των σχολικών μονάδων, η όξυνση των ταξικών αντιθέσεων και του ανταγωνισμού.
Καλύπτονται δε κάτω από βαρύγδουπες φράσεις και πολιτικές, όπως η ψευδεπίγραφη «αριστεία» μέσω της «αξιολόγησης», τα Πρότυπα Σχολεία, η αποθέωση των ταξικών φραγμών (Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής, Τράπεζα Θεμάτων, δραστική μείωση αριθμού εισακτέων), το νέο φρούτο του International Baccalaureate στα Πρότυπα Σχολεία, τα Ωνάσεια Σχολεία, ο διαγωνισμός PISA και η εξαγγελία για «ελεύθερη επιλογή από τον γονέα της σχολικής μονάδας φοίτησης των μαθητών».
Αξίζει να σημειωθεί ότι στο ίδιο άρθρο (παρ. 3) αναφέρεται και η δυνατότητα του ΥΠΑΙΘΑ να οργανώνει σε εθνικό επίπεδο «διαγνωστικές εξετάσεις» και σε άλλα γνωστικά αντικείμενα πέραν της Νεοελληνικής Γλώσσας και των Μαθηματικών, απόδειξη της εξεταστικοκεντρικής προσέγγισης στην κατάκτηση της γνώσης (ακόμη και αυτής της μερικής) από το υπουργείο, που συν τοις άλλοις αποθεώνει την αγωνία, τον ανταγωνισμό και τις ταξικές διακρίσεις και ενισχύει τον φόβο, την αποστροφή προς τη γνώση, ενώ στοχεύει και στην ποθούμενη από το σύστημα υλοποίηση του σκοπού για γρήγορη εγκατάλειψη του σχολείου από τα παιδιά της εργατικής τάξης, των φτωχών λαϊκών στρωμάτων και παραίτηση από την ελπίδα για πανεπιστημιακή εκπαίδευση.
Ενάντια και στη φετινή πραγματοποίηση του διαγωνισμού, η ΟΛΜΕ έχει προκηρύξει 3ωρη πανελλαδική στάση εργασίας από τις 8:00 έως τις 11:00, στις 22 Μαΐου, ημέρα διεξαγωγής των εξετάσεων. Παράλληλα, καλούνται οι ΕΛΜΕ να κηρύξουν 3ωρες επιπλέον διευκολυντικές στάσεις από τις 11:00 έως τις 14:00 προκειμένου να ακυρωθούν στην πράξη οι εξετάσεις κατηγοριοποίησης και αποκλεισμού.
Η ανακοίνωση της ΟΛΜΕ
Ακυρώνουμε τις εξετάσεις τύπου PISA στην πράξη!
Απορρίπτουμε την προσπάθεια κατηγοριοποίησης και υποβάθμισης των δημόσιων σχολείων!
Η πολιτική ηγεσία του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α., αγνοώντας πλήρως κάθε παιδαγωγική προσέγγιση και αδιαφορώντας για τις αρνητικές συνέπειες, επιμένει για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά να επιβάλει τις διαγνωστικές εξετάσεις τύπου PISA.
Με την Υπουργική Απόφαση (48879/ΓΔ4/2025), ορίζονται και φέτος 304 Δημοτικά Σχολεία και 314 Γυμνάσια, στα οποία θα διεξαχθούν οι εξετάσεις στις 22 Μαΐου, στη ΣΤ’ Δημοτικού και στη Γ’ Γυμνασίου.
Αλήθεια τι ακριβώς βελτιώθηκε στα σχολεία κατά τη διάρκεια των τριών χρόνων εφαρμογής των εξετάσεων αυτών;
- Μήπως αναβαθμίστηκαν οι υποδομές των σχολικών μονάδων;
- Μήπως μειώθηκε ο αριθμός των μαθητών/τριών ανά τμήμα;
- Μήπως μειώθηκαν τα κενά στα σχολεία με μόνιμο εκπαιδευτικό προσωπικό;
- Μήπως εξασφαλίστηκε σταθερή παράλληλη στήριξη για τα παιδιά που τη χρειάζονται;
- Μήπως ενισχύθηκε η ειδική αγωγή και η ψυχοκοινωνική στήριξη των μαθητών/τριών;
- Μήπως ακούστηκε, έστω για μία φορά, η φωνή των εκπαιδευτικών στην εκπαιδευτική πολιτική;
Η απάντηση είναι απλή: Τίποτε από αυτά δεν έγινε. Αν κάτι βελτιώθηκε είναι η επικοινωνιακή τακτική της κυβέρνησης. Η προσπάθεια της να παραπλανά μαθητές/τριες και γονείς, προβάλλοντας την αξιολόγηση του εκπαιδευτικού συστήματος. Πρόκειται για μια διαδικασία που δεν στοχεύει στην ενίσχυση των σχολείων, αλλά στη δημιουργία μιας επίπλαστης εικόνας «μέτρησης αποτελεσμάτων», χρήσιμης μόνο για να προωθηθούν ταξικές αναδιαρθρώσεις. Αυτές προωθούνται με συνεχείς εξετάσεις-λαιμητόμο που μειώνουν τον μαθητικό πληθυσμό, με κόφτες όπως η Ε.Β.Ε. που μειώνει δραματικά τους εισακτέους στα ΑΕΙ, με ιδιαίτερη αυστηροποίηση των ποινών τόσο για μαθητές/τριες όσο και για εκπαιδευτικούς.
Μέσω αυτών των εξετάσεων, εμπεδώνεται ο κοινωνικός ανταγωνισμός, η λογική του «όλοι εναντίον όλων» και ανοίγει ο δρόμος για την κατηγοριοποίηση των σχολείων, με βάση «επιδόσεις» που δεν αντανακλούν την πραγματική εκπαιδευτική διαδικασία, αλλά τις κοινωνικές ανισότητες.
Οι εξετάσεις διαγνωστικού χαρακτήρα σε εθνικό επίπεδο δεν είναι ούτε ουδέτερες ούτε «αθώες»!
Εντάσσονται στο συνολικό αντιδραστικό σχεδιασμό της κυβέρνησης, που επιχειρεί να επιβάλει ένα σύστημα αξιολόγησης για τους/τις εκπαιδευτικούς και τις σχολικές μονάδες, με στόχο την κατηγοριοποίησή τους. Αποτελούν εργαλείο των αντιεκπαιδευτικών σχεδίων του Ο.Ο.Σ.Α. για την εκπαίδευση και επιχειρούν την αλλαγή του χαρακτήρα του δημόσιου σχολείου σε μηχανισμό ταξικής επιλογής, αποκλεισμού,κατηγοριοποίησης και υποβάθμισης.
Με εργαλείο αυτές τις εξετάσεις, το Υπουργείο επιχειρεί:
- να ενισχύσει τον ασφυκτικό έλεγχο πάνω στις σχολικές πρακτικές και την καθημερινή διδασκαλία
- να επιβάλει κριτήρια «αποτελεσματικότητας» αποσυνδεδεμένα από την ουσία της παιδαγωγικής
- να απαξιώσει ακόμη περισσότερο τον παιδαγωγικό ρόλο των εκπαιδευτικών
- να μετακυλίσει τις ευθύνες του για τα προβλήματα της δημόσιας εκπαίδευσης σε μαθητές/τριες και εκπαιδευτικούς
Η αντίθεσή μας στις εξετάσεις PISA δεν είναι άρνηση της «αποτίμησης» του εκπαιδευτικού συστήματος, αλλά αντίθεση στην εκπαιδευτική πολιτική που μετατρέπει τα σχολεία σε μηχανισμούς μετρήσεων και κατηγοριοποίησης και αποκλεισμού.
Υπερασπιζόμαστε το σχολείο ως χώρο καλλιέργειας γνώσης και παιδείας για όλους κι όλες χωρίς αποκλεισμούς ,ενάντια στον κατακερματισμό της εκπαίδευσης και την εμπορευματοποίηση της γνώσης. Δεν δεχόμαστε την υποκατάσταση της ουσιαστικής μάθησης με την προώθηση δεξιοτήτων που εξυπηρετούν μόνο τις ανάγκες της αγοράς.
Η πολιτική ηγεσία του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. γνωρίζει πολύ καλά τις ανάγκες της δημόσιας εκπαίδευσης, αλλά επιλέγει να αγνοεί την πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά εκπαιδευτικοί και γονείς. Κανείς δεν χρειάζεται εξετάσεις τύπου PISA για να καταλάβει τα σοβαρά προβλήματα του εκπαιδευτικού συστήματος.
Αν η κυβέρνηση ήθελε πραγματικά να βελτιώσει την εκπαίδευση, θα είχε ήδη υλοποιήσει τις προτάσεις της ΟΛΜΕ για τα τεράστια προβλήματα που πλήττουν τα σχολεία.
Υπερασπιζόμαστε το δωρεάν δημόσιο σχολείο, τον παιδαγωγικό μας ρόλο και τα μορφωτικά δικαιώματα των μαθητών/τριών μας.
Απορρίπτουμε την προσπάθεια κατηγοριοποίησης των σχολείων! Ακυρώνουμε τις εξετάσεις PISA στην πράξη!
- Κηρύσσουμε πανελλαδική 3ώρη διευκολυντική στάση εργασίας από τις 8:00 έως τις 11:00, στις 22 Μαΐου, ημέρα διεξαγωγής των εξετάσεων και καλούμε τις ΕΛΜΕ να κηρύξουν 3ωρες επιπλέον διευκολυντικές στάσεις από τις 11:00 έως τις 14:00 προκειμένου να ακυρώσουμε τις εξετάσεις κατηγοριοποίησης και αποκλεισμού.
- Καλούμε τις ΕΛΜΕ της χώρας να προβούν σε κοινές ενημερώσεις – συζητήσεις με τις ενώσεις – συλλόγους γονέων και συλλόγους διδασκόντων/ουσών, ώστε να απορρίψουν τη συμμετοχή στις εξετάσεις.
Καλούμε τους/τις εκπαιδευτικούς σε όλη τη χώρα να συμμετέχουν μαζικά στις κινητοποιήσεις προκειμένου να αποτραπεί η περαιτέρω υποβάθμιση του δημόσιου σχολείου.
Απαιτούμε το ΥΠΑΙΘΑ να σταματήσει τις επικοινωνιακές και ταξικές πολιτικές και να εκκινήσει ουσιαστικό διάλογο με βάση τις τεκμηριωμένες προτάσεις της ΟΛΜΕ.
